Davos Paniek: Merz en Carney geven toe – Oude wereldorde kapot, grootmachten regeren nu!

In World Economic Forum was het dit jaar geen gezellig netwerkevenement, maar een openluchttherapiesessie voor de globalistische jetset. In dure maatpakken, met trillende handen om de cappuccino, ontdekten ze daar iets schokkends: de wereld gehoorzaamt niet langer aan hun praatjes.

Zowel Friedrich Merz als Mark Carney gaven het openlijk toe. De “op regels gebaseerde internationale orde”, waar Davos decennialang als een religie over sprak, brokkelt af. En belangrijker: ze hebben er geen grip meer op.

Carney ging het verst. Hij greep terug op Thucydides: de sterken doen wat ze kunnen, de zwakken lijden wat ze moeten. Ooit een ongemakkelijke waarheid, nu ineens “de nieuwe realiteit”. Volgens Carney leefden we in een leugen. Amerika leverde veiligheid, stabiele zeeën en een monetair systeem. Europa en Canada hingen ondertussen een bordje op: wij geloven in regels en waarden.

Dat bordje werkte. Niet omdat iemand het geloofde, maar omdat iedereen deed alsof. Het doet denken aan Václav Havel en zijn beroemde essay De macht van de machtelozen. De groenteboer die elke ochtend “Arbeiders van de wereld, verenigt u!” in zijn etalage hangt. Niet uit overtuiging, maar omdat het systeem zo draait. Totdat iemand het bordje weghaalt. Dan stort de façade in. Carney zei het zelf: “De deal werkt niet meer.” Geen transitie, maar een breuk.

De conclusie van Davos? Niet meer alleen praten over waarden, maar ook over macht. Carney formuleerde het keurig: “We moeten de waarde van onze macht erkennen.” Vertaling: de oude morele toespraken maken geen indruk meer.

Merz sloot zich daar naadloos bij aan. Volgens hem leven we nu in een tijdperk van grootmachtpolitiek. Een wereld gebouwd op kracht, macht en – als het erop aankomt – geweld. Geen gezellige plek. En toch eindigde hij, zoals het hoort in Davos, met het cliché: “We hebben een keuze. We kunnen de toekomst vormgeven.” Dat is het moment waarop de zaal zichzelf geruststelt.

Want ondertussen dendert de werkelijkheid door. Donald Trump, China, Rusland, een multipolaire wereld waarin macht weer telt. De Davos-elite ziet de trein aankomen, maar weigert te erkennen dat ze niet meer op het perron staan. Ze klampen zich vast aan een sprookje van eeuwige regels en universele waarden, terwijl de rest van de wereld vooral kijkt naar wie sterk is.

Dat is precies waarom figuren als Trump zo populair zijn. Niet omdat hij verfijnd is, maar omdat hij hardop zegt wat iedereen ziet. De oude orde was comfortabel zolang Amerika de rekening betaalde. Nu dat verandert, staan de zelfverklaarde hoeders van de wereldorde met lege handen.

Decennialang profiteerde Europa van Amerikaanse hegemonie, terwijl het zichzelf moreel superieur waande. Nu die hegemonie wankelt, blijkt hoe dun het fundament is. Geen macht, geen industrie, geen strategische autonomie – alleen woorden. De groenteboer heeft zijn bordje allang weggehaald. Misschien wordt het tijd dat Europa dat ook doet. En stopt met dromen over een wereld die nooit meer terugkomt.