Denemarken woest, Trump ijskoud: Waarom de Amerikaanse claim op Groenland logischer is dan je denkt

Het rommelt in het koninkrijk Denemarken. Trump vertelde gisteren in een interview met The Atlantic onomwonden dat de VS Groenland "absoluut nodig heeft". De reden? "De veiligheid en de strategische ligging".

En geef hem eens ongelijk. Terwijl China en Rusland hun invloed in het Noordpoolgebied proberen uit te breiden, ligt Groenland daar als een gigantisch, onzinkbaar vliegdekschip. Voor een president die 'America First' predikt, is het controleren van deze cruciale toegangspoort geen imperialistische gril, maar bittere noodzaak.

In Europa reageert men zoals we gewend zijn: met verontwaardiging en een beroep op regeltjes. De Deense premier Mette Frederiksen snapt er niets van en roept dat de claim "absoluut nergens op" slaat. Ze schermt met het feit dat de VS "geen wettelijke basis" heeft om een land te annexeren en wijst naar het NAVO-bondgenootschap.

Ook op Groenland zelf zijn de rapen gaar. Premier Nielsen noemt de uitspraken van Trump "zeer onbeleefd en respectloos". Hij schrijft op Facebook: "Generatieslang hebben we de VS gezien als buur en vriend. Ons land mag niet als een middel tot een doel worden gezien". Ook de Finse president Stubb doet een duit in het zakje en stelt dat niemand beslist voor Groenland behalve Groenland zelf.

Het is aandoenlijk, die Europese morele verontwaardiging. Ze hebben gelijk dat het "niet zo hoort" onder vrienden. Maar Trump speelt geen vriendjespolitiek, hij speelt wereldschaak.

Waarom zijn de Denen zo nerveus? Omdat ze weten dat het menens is. "Door het Amerikaanse optreden in Venezuela vorige week kijken landen gespannen naar in welke landen Trump op een soortgelijke wijze zou kunnen optreden," meldt de NOS terecht. Trump blaft niet alleen, hij bijt.

Het team rondom Trump voert de druk al op. Afgelopen weekend plaatste de vrouw van een belangrijke Trump-adviseur een veelzeggend plaatje op social media: Groenland ingekleurd met de Amerikaanse vlag, met de tekst "Spoedig". Subtiel is anders.

De situatie is complexer dan Kopenhagen wil toegeven. Groenland heeft weliswaar zelfbestuur, maar voor defensie en buitenlandbeleid zijn ze afhankelijk van de Denen. Echter: "Het merendeel van de inwoners van Groenland wil uiteindelijk helemaal onafhankelijk worden van Denemarken".

En daar ligt de opening voor Trump. Wat als de VS Groenland een deal biedt die ze niet kunnen weigeren? Totale bescherming, enorme investeringen en verlossing van de Deense betutteling?

Het zou niet de eerste keer zijn dat geld en macht het winnen van principes. Denemarken kan wel 'nee' blijven roepen, maar als de Amerikaanse drukketel wordt opgevoerd, zal blijken hoe sterk de 'Scandinavische vriendschap' echt is.