Land van Johan draait nu in de bioscoop: waarom linkse recensenten woest zijn op Eddy Terstalls nieuwe film

Land van Johan speelt zich af in het roerige Amsterdam van 1969. De hippiebeweging is op haar hoogtepunt, studentenrellen bepalen het straatbeeld en Ajax beleeft zijn eerste gloriedagen, met Johan Cruijff als het nieuwe nationale icoon. Vrijheid hangt in de lucht, grenzen vervagen en alles lijkt mogelijk.

In die setting ontmoeten huisgenoten Onno en Gijs de dromerige Sonja. Wat volgt is een intense driehoeksrelatie, gevuld met experimenten met drugs, lange gesprekken over kunst en maatschappij en een grenzeloos geloof in persoonlijke vrijheid. Maar zoals vaker in Terstalls werk botsen idealen onvermijdelijk met de werkelijkheid.

De droom van vrije liefde blijkt kwetsbaar. Jaloezie, machtsspelletjes en onzekerheden sluipen langzaam binnen en maken korte metten met het romantische ideaal. Land van Johan schetst zo een scherp tijdsbeeld van een periode die bekendstaat om vrijheid en vernieuwing, maar waarin grenzen voortdurend werden opgezocht en regelmatig overschreden. Juist daarin zit de kracht van de film: het verleden wordt niet geïdealiseerd, maar zonder filter getoond.

Dat levert voorspelbaar genoeg kritiek op uit de gebruikelijke hoek. Het Parool bestempelde de film als “geen land voor vrouwen” en verwijt Terstall dat vrouwelijke personages óf losbandig en chaotisch, óf preuts en bekrompen zouden zijn neergezet. Het bekende refrein: alles wat niet netjes in hedendaagse ideologische hokjes past, wordt direct problematisch verklaard.

Regisseur Eddy Terstall zelf reageerde nuchter op X: “Commercieel zou ik natuurlijk blij moeten zijn met boze woke-recensies. Go woke, go broke. Maar het is de bedoeling dat de film discussies tussen generaties en opvattingen uitlokt. Niet juist polariseert tussen clubs die om ideologische redenen de film juist wel of niet gaan zien,”

Hij voegde eraan toe: “De film is voor het publiek. Ik zie jullie bij de Q&A’s in het land. Die zitten op de meeste plekken al flink vol.”

Als de gebruikelijke morele waakhonden deze film afserveren, dan zit er blijkbaar iets in dat schuurt, prikkelt en tot nadenken stemt. En dat is precies wat cinema hoort te doen.

Land van Johan is geen veilige film. Geen pamflet. Geen moreel lesje. Het is een eerlijke blik op een tijdperk vol idealen, misverstanden en menselijke tekortkomingen. En precies daarom is hij het bekijken waard. De film draait vanaf vandaag in bioscopen door het hele land. Kaarten zijn verkrijgbaar bij onder meer Pathé, Lumière en andere filmhuizen. En wie geluk heeft, loopt Eddy Terstall zelf nog tegen het lijf bij een van de vele Q&A’s. Ga kijken. Neem vrienden mee. En oordeel vooral zelf.