Met twee belangrijke regionale verkiezingen in aantocht
kijkt de Duitse politiek gespannen naar Baden-Württemberg en Rijnland-Palts.
Waar de gevestigde partijen hopen op stabiliteit, verwacht de Alternative für
Deutschland (AfD) juist een duidelijke doorbraak. Volgens Bondsdaglid Marcel
Queckemeyer kunnen deze verkiezingen het begin markeren van een politieke
verschuiving die veel verder reikt dan alleen de deelstaten zelf. In een gesprek met Marco van de Boomgaard van De Dagelijkse
Standaard schetst Queckemeyer een beeld van groeiende onvrede onder Duitse
kiezers en een AfD die zich steeds nadrukkelijker positioneert als nationale
volkspartij. Wie is Marcel Queckemeyer?
Marcel Queckemeyer behoort tot de nieuwe generatie
AfD-politici die de partij de afgelopen jaren ook buiten Oost-Duitsland sterker
proberen te maken. Hij werd bij de Bondsdagverkiezingen van 2025 verkozen tot
lid van de Duitse Bundestag voor de AfD, nadat de partij daar meer dan twintig
procent van de stemmen behaalde. Daarmee werd de AfD voor het eerst de tweede
politieke kracht op federaal niveau.
Binnen de partij staat Queckemeyer bekend als een
uitgesproken vertegenwoordiger van een rechts-conservatieve koers. In zijn werk
in de Bondsdag richt hij zich vooral op themaās als migratie, economische
politiek en energiebeleid ā onderwerpen die volgens hem centraal staan in de
groeiende kloof tussen de Duitse bevolking en de gevestigde politieke elite.
āEen duidelijke kans op een doorbraakā
Volgens Queckemeyer zijn de komende regionale verkiezingen
een cruciale test voor de AfD in het
westen van
Duitsland. Hij ziet duidelijke signalen dat de partij ook daar snel
terrein wint.
āIk zie in de Landtagswahlen in Baden-Württemberg en
Rheinland-Pfalz een duidelijke kans op een doorbraak in het Westen,ā zegt hij.
āDe huidige peilingen wijzen erop dat we in Baden-Württemberg ons resultaat van
2021 bijna kunnen verdubbelen tot ongeveer 18 Ć 19 procent.ā
Welke verwachtingen zijn er ten aanzien van de resultaten van beide?
Ook in Rijnland-Palts verwacht de AfD volgens hem stevige
winst.
āDaar rekenen we eveneens op sterke groei tot rond de 19
procent, waarmee we de derde politieke kracht kunnen worden,ā aldus
Queckemeyer. De reden voor die groei ziet hij vooral in de toenemende
frustratie onder burgers over het beleid van de traditionele partijen.
āDe onvrede groeit, vooral over migratie, economische
ontwikkelingen en energiebeleid. Op die onderwerpen bieden wij duidelijke
alternatieven.ā
Doorbraak in het Westen versterkt positie landelijk
De AfD heeft in Oost-Duitsland al jarenlang sterke
electorale resultaten. In het Westen was de partij traditioneel zwakker.
Volgens Queckemeyer kan dat nu veranderen. āGoede resultaten in deze verkiezingen zouden ons op
federaal niveau enorm versterken,ā zegt hij. āZe laten zien dat onze
standpunten ook in West-Duitsland aanslaan.ā
Na het sterke resultaat bij de Bondsdagverkiezingen van 2025
ā waar de AfD meer dan twintig procent behaalde ā zou verdere groei in de
deelstaten volgens hem de positie van de partij in het nationale debat alleen
maar versterken.
āDe zogenaamde āBrandmauerā van andere partijen begint
steeds verder af te brokkelen. Uiteindelijk zal de AfD niet alleen in het
oosten, maar in heel Duitsland een echte volkspartij worden.ā
Voorbode van het āsuperverkiezingsjaarā
De verkiezingen in Baden-Württemberg en Rijnland-Palts staan
niet op zichzelf. Ze vormen het begin van wat in Duitsland al het
āSuperwahljahr 2026ā wordt genoemd.
Later dat jaar volgen onder meer verkiezingen in
Saksen-Anhalt en Mecklenburg-Vorpommern, waar de AfD volgens peilingen zelfs de
grootste partij kan worden.
āDeze verkiezingen zijn een belangrijk barometer voor het
politieke klimaat,ā legt Queckemeyer uit. āSucces in het westen kan het
momentum versterken voor de verkiezingen in het oosten.ā Bovendien kan groei van de AfD ook institutionele gevolgen
hebben.
āAls we verder groeien, kan dat zelfs invloed hebben op de
samenstelling van de Bundesrat, waardoor we indirect meer invloed krijgen op
federaal beleid.ā
Trend richting nationale verschuiving
Volgens Queckemeyer is de groei van zijn partij geen
tijdelijk protest, maar onderdeel van een bredere politieke verschuiving.
āPeilingen voor nationale verkiezingen laten zien dat we
stabiel tussen de 20 en 24 procent staan,ā zegt hij. āDe onvrede met de
regering-Merz, vooral over asielbeleid en economische ontwikkeling, is in heel
Duitsland voelbaar.ā Regionale verkiezingssuccessen kunnen volgens hem daarom
rechtstreeks doorwerken naar de nationale politiek.
āAls we in de deelstaten sterk groeien, bevestigt dat een
nationale trend. Dat momentum kunnen we meenemen richting de volgende
Bondsdagverkiezingen.ā
Een mogelijke politieke kanteling
Waar gevestigde partijen nog altijd proberen de AfD politiek
te isoleren, ziet Queckemeyer de realiteit langzaam veranderen. Volgens hem
groeit de druk op het Duitse politieke systeem om rekening te houden met de
miljoenen kiezers die zich door de AfD vertegenwoordigd voelen.
Als de voorspellingen uitkomen, zouden de komende regionale
verkiezingen wel eens het begin kunnen zijn van een bredere politieke kanteling
in Duitsland ā een ontwikkeling die de machtsverhoudingen in Berlijn de komende
jaren ingrijpend kan veranderen.