Kassa onderzoekt gevolgen droge zomer voor groente- en fruitprijzen

Dat verwacht Triodos-hoofdeconoom Hans Stegeman, die in Kassa waarschuwt voor duurdere landbouwproducten na tegenvallende oogsten. Hij noemt aardappelen als voorbeeld van een product waarbij het effect later in het najaar merkbaar kan worden.

In de reportage van 5 september vertellen telers over kleine peren, slecht uitgegroeide appels en aardappelen die niet geschikt zijn voor bepaalde toepassingen.

Er is geen vast percentage genoemd waarmee jouw boodschappen duurder worden. Het gaat om een verwachting, gebaseerd op problemen in de landbouw. De uiteindelijke winkelprijs staat daarmee nog niet vast.

Bij landbouwproducten telt niet alleen hoeveel kilo er van het land komt. Ook de afmetingen en kwaliteit bepalen waarvoor de oogst kan worden gebruikt.

Een teler legt in Kassa uit dat sommige aardappelen bedoeld zijn voor lange frieten. Wanneer de aardappelen daarvoor te klein blijven, passen ze niet bij de eisen van de afnemer.

Bij fruit kan iets vergelijkbaars spelen. Een appel of peer kan nog goed smaken, maar door formaat of uiterlijk lastiger te verkopen zijn. Een teler in Zeeland beschrijft juist dat probleem.

Voor de consument maakt dat duidelijk waarom een tegenvallende oogst niet simpelweg betekent dat al het product verdwenen is. De verkoopbaarheid kan afnemen, terwijl een deel nog wel eetbaar of bruikbaar is.

Het is verleidelijk om een verwachte prijsstijging meteen te vertalen naar een vast bedrag per gezin. Daarvoor ontbreken hier de gegevens.

Huishoudens kopen verschillende hoeveelheden, kiezen andere producten en winkelen bij verschillende aanbieders. Ook kan een prijsverandering per verpakking of productsoort anders uitpakken.

Een eigen rekenvoorbeeld laat zien hoe je zo’n verandering kunt volgen. Wordt een zak die je wekelijks koopt €0,40 duurder, dan is dat bij 52 aankopen €20,80 extra per jaar. Dat is een rekensom, geen voorspelling van wat aardappelen gaan kosten.

Door dezelfde producten een paar keer te vergelijken, krijg je meer zicht op je eigen uitgaven dan door een algemeen inflatiepercentage op de volledige kassabon toe te passen.

Wie de boodschappen betaalbaar wil houden, heeft meer aan de prijs per kilo dan aan de prijs van de zak alleen.

Een kleinere verpakking kan goedkoper lijken en toch meer kosten voor dezelfde hoeveelheid. Andersom is een grote zak niet automatisch voordelig als je een deel moet weggooien.

Schrijf bij producten die je vaak koopt eens de hoeveelheid en kiloprijs op. Dat hoeft geen uitgebreide administratie te worden. Een paar vaste aankopen zijn voldoende om te zien wanneer een aanbieding werkelijk voordeel geeft.

Kijk ook naar het beoogde gebruik. Voor soep, puree of een gerecht waarin alles wordt gesneden, kunnen formaat en uiterlijk minder belangrijk zijn dan voor een specifieke bereiding. Koop daarbij wel alleen producten waarvan de kwaliteit geschikt is voor consumptie.

Voor groente en fruit is het vriesvak het vergelijken waard. Het Voedingscentrum noemt diepvriesproducten als een vaak voordelige keuze. Een voordeel is dat je niet de hele verpakking tegelijk hoeft te gebruiken.

Dat maakt vooral verschil bij een klein huishouden. Een verse verpakking die op papier goedkoop is, wordt minder voordelig wanneer de helft overblijft en bederft.

Vergelijk wel vergelijkbare producten. Een eenvoudige zak groente en een kant-en-klare variant met saus zijn niet hetzelfde. Kijk naar ingrediënten, hoeveelheid en wat je voor het gerecht verder nog nodig hebt.

Bij groente uit pot of blik adviseert het Voedingscentrum ook op toegevoegd zout en suiker te letten. De goedkoopste keuze op het schap hoeft niet automatisch de beste keuze voor iedere maaltijd te zijn.

Een bruikbare besparing begint vaak in de koelkast. Wat ligt er nog, wat moet binnenkort op en hoeveel maaltijden ga je werkelijk thuis eten?

Maak pas daarna een lijst. Een aanbieding voor een grote hoeveelheid helpt weinig als de planning geen ruimte biedt om die op te maken.

De voorspelling over hogere prijzen is aanleiding om te vergelijken, niet om uit voorzorg willekeurig voorraad in te slaan. Juist bij verse producten kan haastig kopen tot verspilling leiden.

Voorlopig is de concrete informatie dat telers problemen melden en dat een econoom later prijseffect verwacht. Wat jouw huishouden daarvan merkt, zal blijken uit de producten die daadwerkelijk in het winkelmandje belanden en de prijzen die daarvoor worden gerekend.