Eerenberg (D66) wil alcoholaccijns jaarlijks indexeren: dit betekent het voor je biertje, fles wijn en whisky

De voorgestelde indexatie was al bekend van Prinsjesdag. Nieuw in de Kamerantwoorden is de uitwerking per glas of fles, met voorbeelden voor 2027 en 2032. Het gaat nog steeds om een voorstel uit het Belastingplan 2027. De Tweede en Eerste Kamer moeten het nog goedkeuren.

In Nederland zijn er drie soorten accijns: op brandstof, op tabak en op alcohol. Alleen de accijns op brandstof gaat nu elk jaar automatisch mee met de inflatie. Bij alcohol en tabak is dat niet zo. Daar besluit de politiek over een verhoging, of blijft het tarief gelijk.

Het kabinet wil dat voor alcohol veranderen. Volgens de nota naar aanleiding van het verslag wordt drank anders in de loop van de tijd relatief steeds goedkoper. Voor de volksgezondheid is dat volgens het kabinet een slechte ontwikkeling. Daarnaast levert de maatregel geld op. Die opbrengst gaat volgens de nota naar het pakket maatregelen voor de energieschok.

Het CDA vroeg wat de verandering betekent voor een biertje, een fles wijn of een fles sterke drank. Het kabinet gaf onderstaande bedragen, exclusief btw. De bedragen voor 2027 en 2032 zijn voorbeelden uit die nota, geen definitief vastgestelde tarieven of winkelprijzen:

De stijging in het whiskyvoorbeeld is €0,18 in 2027 en €1,02 in 2032 ten opzichte van 2026. Het gaat nadrukkelijk om een literfles. Bij een andere inhoud verandert het bedrag.

De tabel is afgerond op centen. Dat de bieraccijns in beide eerste kolommen op €0,10 uitkomt, betekent dus niet dat het onderliggende tarief gelijk blijft. De bedragen voor 2032 veronderstellen zes jaarlijkse inflatieaanpassingen. Hoe hoog de toekomstige inflatie werkelijk wordt, staat nog niet vast.

Dat is niet zeker. Volgens het kabinet bepalen de producent, de winkel of de horeca zelf of een accijnsverhoging in de prijs terechtkomt. Dat is niet verplicht. Wel schrijft het kabinet dat dit in de praktijk meestal gebeurt.

Wordt de accijnsverhoging volledig doorberekend, dan komt daar ook btw bij. Het ministerie rekent in de ramingstoelichting met 21 procent btw over de accijns. De €0,18 uit het whiskyvoorbeeld komt dan neer op ongeveer €0,22 extra aan de kassa, als de overige prijsonderdelen gelijk blijven.

In die toelichting staat ook een uitzondering: het minimumtarief binnen de bieraccijns wordt niet geïndexeerd. De algemene omschrijving dat alcoholaccijns jaarlijks meestijgt, geldt dus niet zonder uitzondering voor ieder tarief.

Neem iemand die ieder weekend een fles witte wijn van 0,75 liter koopt, ongeveer 52 flessen per jaar. Op basis van de afgeronde bedragen in de Kamerberekening gaat het in 2027 om circa €1,04 extra accijns per jaar, exclusief btw. Bij het voorbeeldbedrag voor 2032 is dat circa €5,20 per jaar ten opzichte van het huidige tarief.

Bij twaalf literflessen whisky per jaar komen dezelfde rekensommen uit op €2,16 extra in 2027 en €12,24 in 2032, exclusief btw. Ook dit zijn illustraties op basis van de tabel, geen voorspellingen van de kassabon. De afronding per fles beperkt bovendien de nauwkeurigheid van zulke jaarbedragen.

JA21 noemde de automatische indexatie een jaarlijkse lastenverzwaring. De partij vroeg waarom de Kamer niet elk jaar zelf over de hoogte beslist. Volgens het kabinet houdt indexatie de accijns in echte waarde gelijk. Het zou ook minder reden geven om flink in te slaan vlak voor een grote verhoging.

JA21 wees ook op de Raad van State. Die merkte op dat eerdere verhogingen van de tabaksaccijns en de kansspelbelasting minder opbrachten dan verwacht, onder meer door aankopen in het buitenland. Bij de raming van de opbrengst rekent het kabinet met een standaard gedragseffect van 20 procent, afgestemd met het CPB. Daarin zitten ook aankopen over de grens. Een flinke toename van zwarte handel ziet het kabinet niet aankomen. In 2029 volgt een rapportage over de effecten.

Voor cola, sap en andere drankjes zonder alcohol stelt het kabinet zo'n automatische stijging niet voor. Wel onderzoekt het kabinet een suikerbelasting op eten en drinken. In de Kamerantwoorden kondigt het kabinet uiterlijk begin 2027 een brief aan en verwacht het vóór de zomer van 2027 een wetsvoorstel. Dat zijn aangekondigde vervolgstappen, geen al vastgestelde suikerbelasting.

Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.