Weduwnaar meldde buitenlands huwelijk alleen bij gemeente en moet SVB €6.459 terug plus €720 boete

Een weduwnaar met een nabestaandenuitkering die opnieuw trouwde, moet een boete van €720 aan de SVB betalen. Dat heeft de Centrale Raad van Beroep op 1 oktober beslist. De man had zijn huwelijk wel bij de gemeente laten registreren, maar niet aan de SVB gemeld. Volgens de Raad had hij dat onverwijld bij de SVB zelf moeten doen. De melding bij de gemeente maakt zijn overtreding niet minder verwijtbaar.

De man kreeg sinds 1 april 2022 een uitkering op grond van de Algemene nabestaandenwet (Anw), na het overlijden van zijn vrouw. Hij trouwde opnieuw, in het buitenland, en liet de huwelijksakte daarna inschrijven in de Basisregistratie personen (BRP). Via een automatische melding uit die registratie hoorde de SVB in oktober 2022 van het huwelijk.

De SVB stopte de uitkering met terugwerkende kracht per 1 mei 2022 en vorderde €6.459,21 terug over mei tot en met september 2022. Die terugvordering stond al vast. Deze procedure ging alleen over de boete, en die blijft staan, blijkt uit de uitspraak van de Centrale Raad.

Je recht op een nabestaandenuitkering eindigt als je trouwt of gaat samenwonen. Een geregistreerd partnerschap telt als huwelijk. De Anw stopt op de eerste dag van de maand na het huwelijk of na het begin van het samenwonen.

Een uitzondering geldt als je samenwoont omdat jij of de ander intensieve zorg nodig heeft. Dan stopt de uitkering daardoor niet, al wordt het bedrag wel lager. Wat er met je Anw kan gebeuren als je iemand in huis neemt voor intensieve zorg, lees je in een eerder stuk.

Volgens de SVB woon je samen als je met iemand van 18 jaar of ouder op hetzelfde adres woont en jullie allebei bijdragen aan het huishouden. Dat kan met geld zijn, maar ook door voor elkaar te koken, boodschappen te doen of te zorgen bij ziekte. Stopt het samenwonen binnen zes maanden nadat je uitkering eindigde, dan kan je recht volgens de wet weer herleven. Bij een huwelijk geldt dat niet.

De SVB vraagt je een wijziging binnen 4 weken door te geven, of binnen 6 weken als je buiten Nederland woont. Op die lijst staan onder meer samenwonen, iemand die bij je komt wonen, en trouwen of een geregistreerd partnerschap in het buitenland. Doorgeven kan via Mijn SVB, met je DigiD.

Een huwelijk in Nederland krijgt de SVB volgens haar eigen site door van de gemeente, net als een geregistreerd partnerschap. Die hoef je niet zelf aan de SVB te melden, al moet je ze wel op tijd bij de gemeente regelen. In deze zaak ging het om een huwelijk in het buitenland, en dat moet je volgens de SVB zelf doorgeven.

De man vond dat hij minder verwijtbaar had gehandeld en dat zijn boete naar €360 moest. Hij had het huwelijk immers wel gemeld, alleen bij de verkeerde instantie. Bovendien was de SVB er volgens hem juist door die melding achter gekomen.

De Raad ging daar niet in mee. De regel voor wie uit zichzelf alsnog de juiste informatie geeft, gaat over informatie aan de instantie die de uitkering betaalt. Een melding bij een andere overheidsinstantie valt daar niet onder. Toen zijn uitkering na het inschrijven van de huwelijksakte gewoon doorliep, had dat voor hem volgens de Raad een reden moeten zijn om bij de SVB na te vragen of hij er nog recht op had.

Ook zijn argument dat hij over een aantal maanden geen bijstand had gekregen, hielp niet. Die gevolgen liggen volgens de Raad in zijn eigen risicosfeer.

De boete is een percentage van het bedrag dat je te veel kreeg. Het Boetebesluit noemt 100 procent bij opzet, 75 procent bij grove schuld, 50 procent in de gewone gevallen en 25 procent bij verminderde verwijtbaarheid.

In deze zaak was 50 procent van €6.459,21 een boete van €3.229,61. De SVB verlaagde die vanwege zijn draagkracht tot het bedrag dat hij in twaalf maanden kan betalen: 12 keer €60, dus €720. Volgens de Raad is die boete niet onevenredig.

Je krijgt volgens de SVB een waarschuwing in plaats van een boete als je minder dan €150 te veel kreeg. Dat geldt ook als je de wijziging zelf alsnog doorgeeft binnen 60 dagen na de termijn van 4 weken. Had je in de 2 jaar daarvoor al een waarschuwing, dan krijg je wel een boete.

Het kabinet wil de boetes verlagen. In het conceptbesluit dat de ministers op 17 juni naar de Tweede Kamer stuurden, is de standaardboete 5 procent van het te veel betaalde bedrag, of 15 procent bij een verzwarende omstandigheid. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2027, samen met de Wet handhaving sociale zekerheid.

Die wet is op 2 juli door de Tweede Kamer aangenomen. De Eerste Kamer stemt er op 27 oktober over. Het blijft dus een voorstel, en volgens het concept geldt de nieuwe regeling niet voor besluiten die al genomen zijn. Stel dat de regel er komt: bij een te veel betaald bedrag van €6.459,21 zou een standaardboete van 5 procent €322,96 zijn.

Ga je trouwen in het buitenland of ga je samenwonen, geef het dan binnen 4 weken via Mijn SVB door, ook als je de huwelijksakte al bij de gemeente hebt laten inschrijven. Twijfel je of iets gevolgen heeft voor je uitkering, vraag het dan na bij de SVB.

Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.