Een Rabobank-klant die na een geloofwaardig ogende sms €6.000 verloor, krijgt zijn schade niet door de bank vergoed. De man ontving een bericht waarin stond dat een onbekend telefoontoestel aan zijn internetbankieren was gekoppeld.
Hij belde het telefoonnummer dat in de sms stond en kreeg een oplichter aan de lijn. Die vertelde hem dat hij waarschijnlijk was gehackt en dringend actie moest ondernemen om zijn geld veilig te stellen.
De klant maakte daarop €6.000 van een externe cryptorekening over naar een andere app. Het bedrag verdween daarna in het criminele circuit. Het financiële klachteninstituut Kifid vindt echter niet dat Rabobank voor het verlies aansprakelijk is.
Valse sms verscheen als bericht van de bank
Het bericht leek afkomstig te zijn van Rabobank. Bij zogenoemde sms-spoofing vervalsen criminelen de naam of afzender van een bericht.
Daardoor kan een frauduleuze sms zelfs terechtkomen in dezelfde berichtenreeks als eerdere, echte berichten van de bank. Voor de ontvanger lijkt het dan alsof het nieuwe bericht onderdeel is van een bestaande en betrouwbare conversatie.
Volgens de op 23 juli gepubliceerde
uitspraak van Kifid stond in de sms dat een voor de klant onbekend toestel aan zijn internetbankieren was gekoppeld. De man volgde de instructies en belde het opgegeven telefoonnummer.
Oplichter liet klant zelf geld verplaatsen
De fraudeur vertelde de man dat zijn accounts mogelijk waren gehackt. Om verdere schade te voorkomen, moest de klant zijn cryptogeld volgens de beller naar een andere omgeving verplaatsen.
Het geld stond niet op een Rabobank-rekening, maar op een externe cryptorekening. De uiteindelijke transactie liep evenmin via de bank. De man maakte het bedrag zelf over naar een rekening of wallet bij een derde partij.
Daarna was de €6.000 niet meer terug te halen.
De klant stelde Rabobank aansprakelijk. Volgens hem had de bank geen sms moeten gebruiken voor communicatie met klanten, omdat criminelen dit communicatiemiddel kunnen vervalsen.
Kifid: bank had geen invloed op de betaling
De geschillencommissie ging niet mee in dat argument. Rabobank had volgens Kifid geen invloed op het sms-bericht dat de fraudeur verstuurde.
De bank trad ook niet op als betaaldienstverlener bij de verloren transactie. Het geld werd immers vanaf een externe cryptorekening overgemaakt naar een derde partij. Rabobank wist niet dat de transactie plaatsvond en kon deze daarom niet controleren of blokkeren.
Kifid stelt wel dat banken hun klanten voor dergelijke
fraude moeten waarschuwen. De commissie vond voldoende aangetoond dat Rabobank dat regelmatig doet.
De klant was naar eigen zeggen bovendien bekend met sms-fraude en had eerdere verdachte berichten genegeerd. Toch belde hij deze keer het nummer dat in de sms werd genoemd.
Coulanceregeling geldt hier niet
Nederlandse banken hebben een coulancekader voor bepaalde slachtoffers van bankhelpdeskfraude. Dat betekent niet dat iedere gedupeerde automatisch zijn geld terugkrijgt.
In dit geval voldeed de situatie volgens Kifid niet aan de voorwaarden. Bij de bedoelde vorm van bankhelpdeskfraude wordt het slachtoffer doorgaans gebeld door een crimineel die zich voordoet als medewerker van de eigen bank.
Deze klant werd niet door de fraudeur gebeld. Hij belde zelf het nummer in het frauduleuze sms-bericht. Ook ontstond de schade buiten de systemen van Rabobank.
De commissie wees de vordering daarom af. Het gaat om een niet-bindend advies. De klant kan de zaak eventueel nog aan een rechter voorleggen.
Bel nooit het nummer in een onverwachte sms
De belangrijkste voorzorgsmaatregel is eenvoudig: gebruik nooit het telefoonnummer of de link in een onverwacht bericht om contact met een bank op te nemen.
Doe in plaats daarvan het volgende:
-
Sluit de sms zonder op een link te drukken.
-
Open zelf de officiële bankapp.
-
Zoek het telefoonnummer op de officiële website of op je bankpas.
-
Bel de bank via dat zelf opgezochte nummer.
-
Maak nooit geld over naar een ‘veilige rekening’ of wallet.
-
Installeer geen meekijksoftware op verzoek van een beller.
-
Deel geen codes, pincodes of inloggegevens.
Een echte bankmedewerker zal klanten niet vragen om geld over te maken naar een zogenoemde veilige rekening. Ook cryptovaluta hoeven niet op instructie van een bankmedewerker naar een andere app te worden verplaatst.
Direct handelen als je al hebt betaald
Wie toch geld heeft overgemaakt, moet onmiddellijk contact opnemen met de betrokken bank, cryptobeurs of betaaldienst. Soms kan een transactie nog worden bevroren, maar bij cryptotransacties is die kans vaak beperkt.
Doe daarnaast aangifte bij de politie en meld het incident bij de
Fraudehelpdesk. De Fraudehelpdesk adviseert slachtoffers ook om zich niet te schamen en zo snel mogelijk hulp te zoeken.
Verander wachtwoorden wanneer je gegevens hebt gedeeld en controleer of er onbekende apparaten, e-mailadressen of telefoonnummers aan accounts zijn gekoppeld.
De zaak maakt duidelijk dat een bericht er zeer overtuigend uit kan zien, zelfs wanneer het tussen echte bankberichten verschijnt. De veiligste regel blijft daarom: reageer niet via het bericht, maar neem zelf via een onafhankelijk gevonden kanaal contact op.