Beleggingen Nederlandse huishoudens stijgen 12 procent naar record van €234,2 miljard

Het record is niet uitsluitend het gevolg van Nederlanders die massaal nieuw geld naar hun beleggingsrekening overmaakten. Vooral de stijgende beurskoersen deden het zware werk. Tegelijkertijd valt op dat Nederlandse beleggers direct belangstelling toonden voor enkele opvallende nieuwkomers op de beurs. SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk, trok in zijn eerste beursmaand voor €169 miljoen aan Nederlandse aankopen.

Dat blijkt uit nieuwe cijfers van De Nederlandsche Bank.

DNB houdt de effectenportefeuilles van Nederlandse huishoudens sinds eind 2018 op deze manier bij. De stijging van 12 procent in het tweede kwartaal van 2026 is de grootste die de toezichthouder sindsdien heeft geregistreerd.

Ter vergelijking: aan het einde van het eerste kwartaal hadden huishoudens voor ongeveer €207,6 miljard aan effecten in bezit. Drie maanden later was dat €234,2 miljard. Het verschil bedraagt ruim €26 miljard.

Die toename kwam voor het overgrote deel door koerswinsten. Nederlandse huishoudens kochten in het kwartaal per saldo voor €1,5 miljard aan effecten bij. Veranderingen in wisselkoersen leverden nog eens €437 miljoen op. Het resterende en verreweg grootste deel van de groei ontstond doordat bestaande beleggingen meer waard werden.

Dat onderscheid is belangrijk. Een recordwaarde betekent niet automatisch dat Nederlanders voor tientallen miljarden euro’s extra hebben ingelegd. De waarde op het scherm kan ook fors stijgen zonder dat een belegger één extra aandeel koopt.

Van de totale €234,2 miljard zat eind juni ongeveer €153 miljard in beleggingsfondsen. Daarmee blijven fondsen veruit de populairste manier waarop Nederlandse huishoudens op de beurs actief zijn.

Daarnaast bezaten huishoudens rechtstreeks voor €74,7 miljard aan beursgenoteerde aandelen. Het directe obligatiebezit kwam uit op €6,4 miljard.

Beleggingsfondsen bieden particulieren de mogelijkheid om hun geld over veel verschillende bedrijven, sectoren of landen te spreiden. Dat kan het risico van één slecht presterend aandeel verkleinen, al blijft ook een fonds gevoelig voor dalende beurskoersen. Het bedrag van €153 miljard omvat bovendien zowel actief beheerde fondsen als andere collectieve beleggingen.

Volgens cijfers die DNB aanhaalt, beleggen ongeveer 2,2 miljoen van de 8,4 miljoen Nederlandse huishoudens. Het recordbedrag is dus beslist niet gelijkmatig over alle huishoudens verdeeld. Een relatief kleine groep met omvangrijke portefeuilles kan een groot deel van het totaal vertegenwoordigen.

De opvallendste nieuwkomer was SpaceX. Nederlandse huishoudens kochten in de eerste beursmaand voor €169 miljoen aan aandelen in het ruimtevaartbedrijf. Dat is volgens DNB het hoogste bedrag dat Nederlandse particulieren in de introductiemaand van een nieuw beursfonds hebben gestoken.

De belangstelling bleek echter allesbehalve eenrichtingsverkeer. In diezelfde maand verkochten Nederlandse huishoudens alweer voor ongeveer €100 miljoen aan SpaceX-aandelen. Mede door koersbewegingen resteerde eind juni een Nederlands direct belang van ongeveer €71 miljoen.

Dat snelle handelen laat zien dat een deel van de kopers niet noodzakelijk voor de lange termijn instapte. Rond grote beursintroducties kunnen koersbewegingen hevig zijn. Sommige beleggers proberen daarvan op korte termijn te profiteren, terwijl anderen juist wachten totdat de eerste drukte is verdwenen.

SpaceX trok wereldwijd veel aandacht door de combinatie van ruimtevaart, satellietinternet en de prominente rol van Elon Musk. Naamsbekendheid kan een beursintroductie een vliegende start geven, maar zegt op zichzelf niets over het uiteindelijke rendement.

Ook bij ASML gebeurde iets opmerkelijks. Nederlandse huishoudens verkochten in het kwartaal per saldo voor €613 miljoen aan aandelen van de Veldhovense chipmachinefabrikant. Toch steeg de totale waarde van hun resterende ASML-bezit naar ongeveer €6 miljard.

De verklaring ligt bij de koers. Het aandeel ASML werd in het tweede kwartaal meer dan 50 procent duurder. Daardoor kon de totale waarde van het Nederlandse bezit toenemen, hoewel huishoudens gezamenlijk meer aandelen verkochten dan kochten.

Zo’n combinatie van verkopen en een stijgende totale waarde lijkt tegenstrijdig, maar is op de beurs heel normaal. Wie honderd aandelen bezit en een deel verkoopt, kan aan het einde van het kwartaal toch een duurdere portefeuille hebben wanneer de overgebleven stukken sterk genoeg in prijs stijgen.

ASML behoort al langer tot de ondernemingen waarin Nederlandse huishoudens veel rechtstreeks geld hebben belegd. De onderneming is door haar omvang, Nederlandse oorsprong en belangrijke positie in de internationale chipindustrie voor veel particuliere beleggers een vertrouwde naam.

SpaceX was niet de enige nieuwkomer. Nederlandse huishoudens kregen door de afsplitsing van ijsbedrijf Magnum van Unilever ook aandelen in dat nieuwe beursfonds. Eind juni hadden zij voor ongeveer €100 miljoen aan Magnum-aandelen in handen.

Ongeveer twee derde daarvan kwam volgens DNB voort uit de opsplitsing van Unilever. Aandeelhouders ontvingen daarbij stukken in het afgesplitste bedrijf. Het ging dus niet in alle gevallen om een bewuste aankoop via een beleggingsrekening.

Daarnaast bezaten Nederlandse huishoudens voor ongeveer €72 miljoen aan aandelen van CSG. Zulke introducties en afsplitsingen zorgen ervoor dat de samenstelling van particuliere portefeuilles voortdurend verandert, zelfs wanneer beleggers zelf weinig transacties uitvoeren.

Het record op de beurs is indrukwekkend, maar Nederlanders bewaren nog altijd aanzienlijk meer geld bij banken. Eind juni stond volgens DNB €552,6 miljard op Nederlandse spaarrekeningen. Op betaalrekeningen stond daarnaast ongeveer €113,2 miljard.

Samen is dat ruim €665 miljard. Het rechtstreeks gemeten effectenbezit van €234,2 miljard bedraagt dus ongeveer een derde van het geld dat huishoudens op betaal- en spaarrekeningen hebben staan.

Daarbij telt DNB in deze vergelijking niet ieder onderdeel van het particuliere vermogen mee. Huizen, ondernemingsvermogen, pensioenrechten en beleggingen die via sommige buitenlandse constructies worden aangehouden, vallen buiten deze cijfers.

Het nieuwe record vertelt vooral dat het tweede kwartaal uitzonderlijk gunstig uitpakte voor bestaande beleggers. Het is geen garantie dat die lijn wordt voortgezet. Koerswinsten kunnen een portefeuille snel laten groeien, maar bij een beurscorrectie kan hetzelfde mechanisme de waarde ook in korte tijd omlaag trekken.