Leen je geld van een vriend terwijl je een
bijstandsuitkering hebt, dan telt dat niet altijd als inkomen. Dat oordeelde de Centrale Raad van Beroep, de hoogste
rechter voor uitkeringszaken, op 25 augustus in een
onlangs gepubliceerde uitspraak. Een vrouw had
€500 geleend en snel terugbetaald. De
gemeente mocht dat bedrag niet van haar
bijstand aftrekken.
Wel is voorzichtigheid nodig: de uitspraak gaat over een eenmalige, korte lening die echt werd terugbetaald.
Wat was er gebeurd?
De vrouw had een bijstandsuitkering. Op 31 maart 2022 stortte ze €500 contant op haar bankrekening. Dat geld had ze geleend van een vriend. Ze gebruikte het voor een medische aankoop en haar autoverzekering.
Op 27 april 2022 betaalde ze de lening terug. Daarvoor gebruikte ze de energietoeslag van €800, die ze op 21 april had ontvangen.
De gemeente zag de storting later op haar bankafschrift, tijdens een onderzoek naar een auto. Ze had de €500 niet gemeld. De gemeente zag het bedrag als inkomen, verlaagde haar bijstand over maart 2022 en vorderde €500 terug.
Wat de rechters zeiden
De rechtbank gaf de vrouw al gelijk in 2023. De gemeente ging in hoger beroep, maar verloor opnieuw.
Volgens de Centrale Raad van Beroep ging het om "een eenmalig verkregen geleend bedrag", dat niet kwam uit een bron die steeds opnieuw geld oplevert voor levensonderhoud. Er was een duidelijke afspraak om het snel terug te betalen, en dat gebeurde ook binnen een maand. Zo'n lening staat niet gelijk aan inkomen.
De gemeente moet de vrouw daarnaast €1.868 aan proceskosten en €548 aan griffierecht vergoeden.
Het niet melden was wel fout
De rechter stelde ook vast dat de vrouw de lening had moeten melden. Wie bijstand krijgt, moet alles doorgeven wat van invloed kan zijn op de uitkering. Dat ze het niet meldde, leidde hier niet tot terugbetaling, omdat de lening geen inkomen was. In andere gevallen kan het niet melden wel gevolgen hebben, zoals een boete.
Giften: tot €1.200 per jaar
Sinds 1 januari 2026 gelden er ruimere regels voor giften in de bijstand. Volgens de
Rijksoverheid mag je jaarlijks tot
€1.200 aan geld of bijdragen krijgen, bijvoorbeeld voor boodschappen of huur, zonder dit te melden. Krijg je meer, dan beslist de gemeente of zij dat inhoudt op je uitkering.
Een lening is iets anders dan een gift. Bij een gift hoef je niets terug te betalen, bij een lening wel. Wordt een 'lening' nooit terugbetaald, dan kan de gemeente die alsnog als inkomen of gift zien.
Wat telt wél als inkomen?
De gemeente trekt in principe alle inkomsten af van je bijstand. Er zijn uitzonderingen. Volgens de Rijksoverheid tellen onder meer de kinderbijslag, het kindgebonden budget, de huurtoeslag, de zorgtoeslag en de kinderopvangtoeslag niet mee. Ook een pgb voor zorg en de rente over je spaargeld worden niet afgetrokken. Alimentatie telt wel mee, net als loon uit werk.
Waar let de gemeente op?
- Gaat het om een eenmalig bedrag, of krijg je steeds opnieuw geld?
- Is er een concrete afspraak om het terug te betalen, en op korte termijn?
- Heb je het ook echt terugbetaald? En kun je dat laten zien?
Wat kun je doen?
- Leg een lening vast. Zet op papier hoeveel je leent, van wie en wanneer je het terugbetaalt. Laat beide partijen tekenen.
- Betaal via de bank terug als dat kan. Dan heb je bewijs.
- Meld een lening bij je gemeente. Twijfel je, geef het dan altijd door.
- Houd giften bij. Blijf je onder de €1.200 per jaar, dan hoef je ze niet te melden.
- Krijg je een terugvordering? Maak binnen zes weken bezwaar en vraag advies bij het Juridisch Loket.