Bol en Amazon onder vuur: veel onderzochte aanbiedingen kloppen niet

De Consumentenbond heeft Amazon en Bol daarom formeel gesommeerd te stoppen met aanbiedingen waarbij volgens de organisatie een verkeerde referentieprijs wordt gebruikt. Uit een prijsmeting van twee maanden blijkt dat tientallen onderzochte kortingen niet voldeden aan de wettelijke regels.

Bij Amazon ging het volgens de bond mis bij 46 van de 113 onderzochte aanbiedingen. Dat komt neer op ongeveer 41 procent. Bij Bol werden 62 van de 210 aanbiedingen als onjuist aangemerkt, bijna 30 procent.

Het onderzoek betekent niet dat iedere aanbieding bij deze webwinkels onbetrouwbaar is. Wel laat het zien dat consumenten niet blind op een doorgestreepte prijs of een prominent kortingspercentage kunnen vertrouwen.

Voor het onderzoek hield de Consumentenbond de prijzen van 1.142 populaire producten twee maanden lang bij. Bij Amazon ging het onder meer om airfryers en bluetoothspeakers. Bij Bol werden ook televisies gevolgd.

Van alle onderzochte producten waren er 323 in deze periode minstens één keer in de aanbieding. Vervolgens keek de bond of de getoonde korting was berekend volgens de daarvoor geldende regels.

Een webwinkel mag een korting normaal gesproken niet zomaar afzetten tegen een ooit gebruikte adviesprijs of een prijs die maanden geleden korte tijd gold. De doorgestreepte prijs moet zijn gebaseerd op de laagste verkoopprijs die de aanbieder in de voorafgaande dertig dagen voor het product heeft gevraagd.

Het doel van die regel is helder: een winkel mag een product niet eerst duurder maken om kort daarna met een spectaculair kortingspercentage te schermen.

Een van de opvallendste voorbeelden uit het onderzoek betreft een JBL-speaker. Die werd bij Amazon aangeboden voor €147, met een doorgestreepte prijs van €199,99. Een klant zou daardoor denken bijna €53 voordeel te krijgen.

Volgens de prijsgegevens van de Consumentenbond had dezelfde speaker in de weken daarvoor echter bijna een maand lang €133 gekost. De aanbiedingsprijs van €147 was dus niet alleen minder spectaculair dan hij leek, maar zelfs veertien euro hoger dan de eerdere prijs.

Ook bij Bol werd een opmerkelijke vergelijking gevonden. Een Samsung-televisie werd aangeboden voor €349, met de mededeling dat de koper twaalf procent korting kreeg ten opzichte van €399. Het toestel had gedurende vrijwel de gehele onderzochte periode echter al €349 gekost. Kort daarvoor was het zelfs voor €329 verkrijgbaar.

Wie alleen naar het kortingslabel keek, zag dus een voordeel. Wie het prijsverloop bekeek, ontdekte dat er feitelijk weinig bijzonders aan de prijs was.

De belangrijkste les is dat een kortingspercentage niet hetzelfde is als een lage prijs. Een aanbieding kan juridisch of rekenkundig correct lijken en toch duurder zijn dan bij een concurrent. Andersom kan een product zonder kortingslabel juist de goedkoopste optie zijn.

Controleer daarom bij grotere aankopen eerst het prijsverloop. Verschillende prijsvergelijkers bewaren historische prijzen, waardoor je kunt zien of de prijs werkelijk tijdelijk is verlaagd. Zoek daarnaast op het exacte typenummer van het product. Webwinkels gebruiken soms bijna identieke modelnamen voor apparaten met andere specificaties.

Let bij televisies, huishoudelijke apparaten en elektronica vooral op toevoegingen aan het typenummer. Een goedkopere variant kan bijvoorbeeld minder opslagruimte, andere aansluitingen of een eenvoudiger scherm hebben.

Het kan ook verstandig zijn de aankoop een paar dagen uit te stellen. Dat geldt zeker tijdens commerciële actieweken, waarin webwinkels elkaar met grote kortingslabels proberen te overtreffen. Een tijdsaanduiding als “alleen vandaag” zegt weinig als dezelfde aanbieding de volgende dag opnieuw begint.

De Consumentenbond heeft beide bedrijven gevraagd afspraken te maken over een correcte weergave van aanbiedingen. Amazon en Bol hebben tot 31 juli om inhoudelijk te reageren. Wanneer dat niet tot voldoende resultaat leidt, overweegt de organisatie juridische vervolgstappen.

De bevindingen zijn door de Consumentenbond zelf gepubliceerd. De organisatie stelt dat de onderzochte prijsvergelijkingen in strijd zijn met de wettelijke regels. Of alle individuele gevallen juridisch inderdaad als overtreding worden beoordeeld, kan uiteindelijk afhangen van nader onderzoek of een uitspraak.

Voor consumenten verandert de praktische conclusie niet: kijk niet alleen naar hoeveel korting een winkel zegt te geven. De enige prijs die werkelijk telt, is het bedrag dat je nu betaalt, vergeleken met wat hetzelfde product recent bij deze en andere winkels kostte.