Nederlandse vader in gesprek op de bank met zijn volwassen zoon en dochter in een woonkamer. Afbeelding gemaakt met Gemini AI van Google
Moeder overlijdt 12 dagen voor notarisafspraak: oud testament blijft gelden, gelijktrekken kost broer en zus snel 30% belasting
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleEen gezin is in de problemen gekomen omdat haar moeder haar testament niet tijdig, voor haar dood, officieel volledig had bijgewerkt. Ze was het wel van plan, en het conceptakkoord lag al bij de notaris, maar ze had die notaris nog niet onder vier ogen gesproken voor ze kwam te overlijden. Het gevolg: het oude testament bleef geldig. Voor haar kinderen had dit heel serieuze - en grote - financiële consequenties.
Een nieuw testament dat kant-en-klaar op het bureau van de notaris ligt, heeft juridisch geen enkele waarde zolang de handtekening ontbreekt. Zelfs als de achterblijvende partner en alle kinderen het roerend met elkaar eens zijn, zet de rechter er geen krabbel onder. Dat oordeelde de Rechtbank Amsterdam op 18 november 2026 in een uitspraak die een dag later werd gepubliceerd.
Voor gezinnen met een ouder testament is dat een harde waarschuwing. Veel mensen laten na een ruzie of scheiding een testament opstellen en vergeten het jarenlang, of denken dat een mailtje naar de notaris de nieuwe wens wel voldoende vastlegt. Gaat het dan mis vlak voor de tekenafspraak, dan blijft de oude verdeling gewoon van kracht.
En dat los je achteraf niet zomaar onderling op. Zodra het ene kind een flink stuk van zijn erfdeel doorboekt naar een broer of zus om de erfenis eerlijk te verdelen, ziet de Belastingdienst dat niet als herverdeling van moeders geld, maar als een nieuwe schenking tussen broer en zus. Daar hangt een fors prijskaartje aan.
Hoe twaalf dagen een hele erfenis op zijn kop zetten
In de Amsterdamse zaak had een moeder op 23 mei 2023 een testament laten vastleggen in een periode waarin er spanningen speelden binnen het gezin. De verdeling was daarin allesbehalve gelijk. Haar echtgenoot kreeg slechts één honderdste deel van de nalatenschap en één van de twee kinderen erfde één zesde deel. Het hele restant - ruim tachtig procent - ging naar het andere kind, gekoppeld aan een tweetrapsmaking.
De jaren daarna trok de sfeer in de familie volledig bij. De verstandhouding herstelde en de vrouw wilde haar twee kinderen weer precies gelijk behandelen. Op 17 mei 2026 nam het gezin daarom contact op met de notaris voor een nieuw testament. Ruim twee weken later, op 2 juni 2026, lag het concepttestament klaar: beide kinderen ieder de helft, zonder tweetrapsmaking.
Lees ook
De afspraak om officieel te tekenen werd ingepland op 25 juni 2026. Zover kwam het niet. Twaalf dagen vóór die datum, op 13 juni, overleed de moeder.
Waarom zelfs unanieme kinderen de rechter niet overtuigen
Haar weduwnaar stapte als executeur naar de rechtbank met een helder verzoek: verklaar het nieuwe concepttestament alsnog bindend, want iedereen weet wat moeder wilde. De twee kinderen zaten niet zelf in de zaal, maar stuurden allebei een digitaal ondertekende verklaring mee waarin ze hun vader volledig steunden. Niemand maakte bezwaar.
Toch wees rechter mr. F.L. Bolkestein de eis resoluut af. In Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek staat zwart-op-wit, in de artikelen 4:42 en 4:94, dat je een testament alleen persoonlijk kunt wijzigen via een notariële akte of een akte die je bij de notaris in bewaring geeft. Die strikte regel is er niet alleen om fraude tegen te gaan. Op het moment van tekenen checkt de notaris nog één keer onder vier ogen of iemand echt vrijwillig en weloverwogen achter de tekst staat. Omdat die afspraak op 25 juni nooit plaatsvond, kon de rechter niet met zekerheid vaststellen of de moeder op het beslissende moment bij haar plan was gebleven.
Onderling rechtzetten kost al snel 30 tot 40 procent belasting
De rechter gaf in het vonnis nog wel een praktische opmerking mee: na de afwikkeling van de erfenis mag het kind met het grootste aandeel natuurlijk altijd zelf geld overmaken aan het andere kind. Alleen waarschuwde de rechtbank er meteen bij dat daar fiscale gevolgen aan kunnen kleven.
Wie geld overboekt naar een broer of zus, valt namelijk niet onder het gunstige ouder-kindtarief, maar onder het dure tarief voor overige ontvangers. Volgens de vrijstellingen voor schenkbelasting in 2026 mag je een broer of zus maar €2.769 per jaar belastingvrij schenken.
Lees ook
Over elke euro daarboven reken je af volgens de tarieven schenkbelasting 2026: 30 procent tot €158.669 en 40 procent over alles boven die grens. Stel dat het ene kind €50.000 overmaakt om de verdeling gelijk te trekken. Dan gaat €2.769 vrij, en over de overige €47.231 heft de Belastingdienst 30 procent — een rekening van €14.169 aan schenkbelasting, boven op de erfbelasting die al over moeders boedel is betaald. Gaat het om €100.000, dan verdwijnt er zelfs €29.169 direct richting de fiscus.
Wacht bij kwetsbare gezondheid niet op een gewone afspraak
Het Amsterdamse vonnis laat weinig ruimte voor twijfel: een oud testament verdwijnt pas op het moment dat de nieuwe akte is gepasseerd. Een e-mail naar het notariskantoor, een goed gesprek aan de keukentafel of een keurig uitgewerkt concept op papier telt niet mee.
Heb je jaren geleden een testament gemaakt na een familieruzie of scheiding, pak het er deze week eens bij om te zien wat er nog in staat. Wil je het wijzigen en is je gezondheid kwetsbaar, wacht dan niet rustig een paar weken op een standaardplek in de agenda van de notaris. Vraag expliciet om een spoedafspraak of een huisbezoek, zodat de akte op tijd getekend is en je kinderen later niet onnodig tienduizenden euro's aan schenkbelasting kwijt zijn.
Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading





