Consumentenbond waarschuwt: huurder met zonnepanelen slechter af, rapport rekent tot €8 per maand

Volgens de Consumentenbond heeft 40 procent van alle Nederlandse woningen inmiddels zonnepanelen. Uit de onderliggende onderzoeksrapportage over de afschaffing van de salderingsregeling blijkt dat het gaat om 2.615.371 koopwoningen (44,8 procent van de koopsector) en 635.000 huurwoningen: 460.000 corporatiewoningen (22,5 procent) en 175.000 particuliere huurwoningen (14,5 procent). Op 1 januari 2027 vervalt voor al deze kleinverbruikers de wettelijke salderingsregeling uit artikel 2.31 van de Energiewet. Vanaf die datum mogen huishoudens teruggeleverde zonnestroom niet langer één op één wegstrepen tegen de stroom die zij op andere momenten van het net afnemen.

Bij een huurwoning betaalt de verhuurder meestal de aanschaf van de zonnepanelen en rekent hij daarvoor een maandelijkse vergoeding via de servicekosten op grond van artikel 7:259 van het Burgerlijk Wetboek. Gemiddeld betaalt een huurder €3,50 per zonnepaneel per maand aan zijn verhuurder. Die maandelijkse betalingsverplichting loopt na 1 januari 2027 door, terwijl de besparing op de energierekening door het wegvallen van het salderen fors daalt.

In het rapport zijn 416.100 corporatiewoningen met servicekosten voor zonnepanelen geanalyseerd. Bij een eengezinswoning op aardgas of stadsverwarming liggen gemiddeld 7 panelen op het dak (€24,50 servicekosten per maand). Voor 55 procent van de onderzochte huurders (227.900 huishoudens in zo'n eengezinswoning) stijgen de maandlasten na 1 januari 2027 met circa €17 per maand (€204 per jaar) ten opzichte van de huidige situatie met saldering. Bij een appartement met gemiddeld 3 panelen en €10,50 servicekosten (35 procent, 146.000 woningen) bedraagt de achteruitgang circa €8 per maand. Het zwaarst geraakt worden de 20.600 huurders (5 procent) in een volledig elektrisch verwarmde eengezinswoning met warmtepomp en €42,00 servicekosten per maand: zij gaan er circa €31 per maand (€372 per jaar) op achteruit, omdat hun warmtepomp vooral in de winter stroom verbruikt.

De Consumentenbond verwijst de Kamer naar dat onderzoek. "Uit onderzoek blijkt dat huurders met zonnepanelen na het afschaffen van de salderingsregeling in veel gevallen slechter af zijn: de voordelen voor de energierekening wegen niet meer op tegen de hogere maandelijkse bijdrage", schrijft de Consumentenbond.

In het rekenvoorbeeld uit bijlage 2 van het rapport (bij een stroomprijs van €0,29 per kWh, een kaal leveringstarief van €0,18 per kWh, een bruto terugleververgoeding van €0,09 per kWh en €0,05 per kWh terugleverkosten in 2027) betaalt een huurder in een eengezinswoning zonder zonnepanelen voor 1.900 kWh jaarverbruik €45,92 per maand aan stroom. Een huurder in dezelfde woning mét 7 zonnepanelen bespaart door direct eigen verbruik (25 procent) €11,55 per maand en ontvangt netto €4,78 voor teruglevering, maar betaalt €24,50 aan servicekosten. Daarmee komt zijn maandlast in 2027 uit op €54,09 per maand: ruim €8 per maand (€98,04 per jaar) duurder dan zonder zonnepanelen. Bij de overige 45 procent van de onderzochte huurwoningen betaalt de huurder met zonnepanelen €4 tot €5 per maand meer dan zonder panelen. Daarnaast gaan huurders in de circa 18.500 corporatiewoningen met een energieprestatievergoeding (EPV) op grond van artikel 7:237, vierde lid, van het Burgerlijk Wetboek er zonder salderen €37 tot €46 per maand op achteruit.

Om een huurder met zonnepanelen kostenneutraal te laten uitkomen, zouden de servicekosten volgens hoofdstuk 4 van het rapport met circa €1,25 per paneel moeten dalen naar maximaal €2,25 per paneel per maand. Volgens woningcorporatiekoepel Aedes levert €3,50 na 15 jaar echter al een negatieve netto contante waarde van €1.730 per installatie van 6 panelen op, en kost een verlaging naar €2,25 de corporaties €541 miljoen over 15 jaar. Wie door het overdag aanzetten van wasmachine en vaatwasser 5 procent meer eigen stroom verbruikt, verkleint zijn maandelijkse nadeel met hooguit €1 tot €2. Pas bij een terugleververgoeding van €0,16 per kWh speelt een huurder gelijk met een woning zonder panelen, en pas bij €0,21 per kWh verdwijnt de achteruitgang volledig.

Voor woningeigenaren die nieuwe zonnepanelen kopen, kwam de terugverdientijd zonder regeling in een doorrekening van de Consumentenbond uit 2024 uit op circa 25 jaar. Een 15-jarige vergoeding van €0,10 per teruggeleverde kWh bracht die terugverdientijd toen terug tot ongeveer 9 jaar, tegen een derde van de overheidskosten van salderen. De bond vraagt de Kamer om snel een vervangend instrument voor zowel huurders als kopers in te voeren en te zorgen voor een duidelijke en transparante energierekening, waarop huishoudens zien wat zij netto ontvangen.