Cookies wissen voor een goedkoper vliegticket heeft geen zin, zegt de ACM: dit bepaalt wél wat je betaalt

Wie in hetzelfde vliegtuig zit, heeft lang niet altijd hetzelfde betaald. Op één vlucht kost 1 op de 3 vliegtickets 40 procent of meer boven de gemiddelde ticketprijs. Voor een stoel op dezelfde vlucht worden gemiddeld 30 tot 35 verschillende prijzen gevraagd. Dat blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt dat op maandag 28 september is gepubliceerd.

Het belangrijkste inzicht voor je portemonnee zit in het moment van boeken. Gemiddeld dalen de prijzen eerst langzaam, maar vanaf ongeveer twee maanden voor vertrek stijgen ze sterk. Wie met kerst wil vliegen, zit dus binnenkort in die duurdere fase.

Luchtvaartmaatschappijen laten hun prijzen door computers bepalen. Zo'n systeem past de prijs tijdens de verkoopperiode steeds opnieuw aan, en de reiziger ziet niet waarop die aanpassing is gebaseerd. De ACM keek voor dit onderzoek naar ruim 14 miljoen transacties op 56 routes, verdeeld over 155.417 vluchten die tussen juli 2022 en juli 2025 zijn uitgevoerd.

Het resultaat is een prijs die in de weken en maanden voor vertrek tientallen keren kan veranderen. Voor de reiziger is dat lastig te volgen. De ACM concludeert dat de wisselende prijzen zorgen voor meer zoekwerk, onzekerheid en wantrouwen.

Stel: de gemiddelde prijs van een ticket op jouw vlucht is €200. Dan heeft 1 op de 3 passagiers €280 of meer betaald. Reis je met z'n vieren, dan gaat het al snel om honderden euro's tussen een gezin dat op een goed moment boekte en een gezin dat pas op het laatste moment kocht.

Dat verschil zit niet in de stoel of de service. Het gaat om hetzelfde basisticket, op dezelfde vlucht.

Veel reizigers proberen het systeem te slim af te zijn. Bijna de helft (46 procent) denkt dat eerdere zoekopdrachten de prijs hoger maken, en een kwart (25 procent) denkt dat het apparaat waarop je boekt uitmaakt. Volgens de ACM klopt dat allebei niet. Cookies wissen, incognito zoeken of van je laptop naar je telefoon wisselen levert je bij vliegtickets dus geen lagere prijs op.

Wat wel uitmaakt, is wanneer je koopt. Het prijsverloop dat de ACM zag, is een gemiddelde: een individuele vlucht kan anders lopen. Maar het patroon is duidelijk genoeg om er rekening mee te houden.

De kerstvakantie begint dit jaar in alle regio's op zaterdag 19 december en loopt tot en met zondag 3 januari. Wil je op 19 december vertrekken, dan valt het moment waarop de prijzen gemiddeld sterk gaan stijgen rond 19 oktober. Dat is over drie weken.

Voor de herfstvakantie ben je al laat. Regio Noord heeft vakantie van 10 tot en met 18 oktober, regio Midden en Zuid van 17 tot en met 25 oktober. Die vertrekdata liggen al binnen twee maanden, dus volgens het gemiddelde patroon zit je daar al in de duurdere periode.

Luchtvaartmaatschappijen moeten nu al melden als ze een persoonlijke prijs rekenen, dus een prijs die speciaal voor jou is berekend. Maar ze hoeven niet uit te leggen welke factoren een dynamische prijs bepalen. Daarom pleit de ACM voor strengere eisen op Europees niveau, zodat reizigers kunnen zien wat wel en niet invloed heeft op de prijs. Volgens de toezichthouder spaart dat consumenten onnodig zoekwerk.

De ACM wil begin 2027 met de sector om tafel om de uitkomsten te bespreken. Tot die tijd verandert er voor jou als reiziger niets aan de manier waarop prijzen tot stand komen.

Kijk voor een vlucht rond de kerst de komende weken een paar keer naar de prijs, op verschillende dagen, en boek als de prijs past bij wat je wilt uitgeven. Wacht niet tot de laatste weken in de hoop op een koopje: gemiddeld gebeurt dan juist het omgekeerde. Vergelijk steeds dezelfde soort ticket, want een prijs met of zonder ruimbagage is geen eerlijke vergelijking.