Dynamisch energiecontract? Stroominkoop stijgt tot €200 per MWh - vooral ’s avonds merk je dat

Het gaat nadrukkelijk om de handelsprijs voor stroom en niet om het volledige consumententarief. Belastingen, inkoopkosten en andere onderdelen van de energierekening komen daar nog bij. Ook betekent de stijging niet dat iedere energierekening plotseling twee keer zo hoog wordt. De uiteindelijke gevolgen hangen af van het soort contract, het moment van verbruik en de tarieven van de leverancier.

Toch is de beweging aanzienlijk. Wie een dynamisch contract heeft, doet er de komende dagen goed aan de uurprijzen te controleren voordat de elektrische auto wordt opgeladen of de wasmachine wordt aangezet.

De oorzaak ligt voor een belangrijk deel buiten Nederland. Elektriciteitscentrales in onder meer Frankrijk, Roemenië, Hongarije en Bulgarije gebruiken rivierwater om installaties te koelen. Door de droogte staat het water in verschillende rivieren laag en loopt de temperatuur op.

Warm koelwater kan na gebruik niet onbeperkt in een rivier worden teruggepompt. Dat zou de watertemperatuur verder laten stijgen en schadelijk kunnen zijn voor planten en dieren. Verschillende centrales moeten hun productie daarom beperken of tijdelijk stilleggen.

Omdat de Europese elektriciteitsnetten sterk met elkaar verbonden zijn, blijft zo’n probleem niet beperkt tot één land. Als een land minder elektriciteit produceert, moet het meer stroom invoeren. De extra vraag werkt door in de prijzen op de Europese handelsmarkten en daarmee ook in Nederland.

Volgens de NOS lag de Nederlandse inkoopprijs recent tussen de €150 en €200 per megawattuur. De situatie wordt versterkt door de nog altijd relatief hoge gasprijs. Gascentrales zijn vaak nodig om op momenten met weinig zon en wind voldoende elektriciteit te produceren.

Overdag helpen zonnepanelen om een deel van het tekort op te vangen. Midden op een zonnige dag is veel elektriciteit beschikbaar, waardoor de uurprijs kan dalen. Aan het einde van de middag verdwijnt die productie snel, terwijl huishoudens juist thuiskomen en meer stroom gaan gebruiken.

De vraag stijgt dan door koken, verlichting, wasmachines en het opladen van elektrische auto’s. Om het verschil op te vangen, moeten gascentrales harder draaien. Stroom die met gas wordt opgewekt, is op dit moment relatief duur.

Dat maakt vooral de uren tussen het einde van de middag en de late avond gevoelig voor prijsstijgingen. Bij een dynamisch contract verandert het elektriciteitstarief ieder uur. Wie niet op het tijdstip let, kan daardoor voor exact dezelfde kilowattuur een beduidend hoger bedrag betalen.

Een vaatwasser die om 14.00 uur draait, kan goedkoper uitpakken dan dezelfde vaatwasser om 19.00 uur. Dat geldt ook voor een thuisaccu of elektrische auto. Het verschil per handeling is meestal geen enorm bedrag, maar meerdere apparaten en laadbeurten kunnen samen wel degelijk zichtbaar worden op de maandafrekening.

Uiteraard moet veiligheid vooropstaan. Apparaten laten draaien wanneer niemand thuis is, is niet altijd verstandig. Gebruik een betrouwbare timer en volg de instructies van de fabrikant.

Huishoudens met een vast energiecontract merken de plotselinge beweging op de handelsmarkt doorgaans niet direct. Hun afgesproken tarief blijft tijdens de vaste looptijd gelijk. Pas bij het afsluiten van een nieuw contract kan een langdurig hogere marktprijs gevolgen krijgen.

Bij een variabel contract kan de leverancier de tarieven periodiek aanpassen. Een tijdelijke prijspiek hoeft daarom niet meteen op de volgende rekening te verschijnen. Wanneer de hoge handelsprijzen langer aanhouden, neemt de kans op een tariefwijziging wel toe.

Dynamische klanten zitten het dichtst op de markt. Zij kunnen profiteren van goedkope of soms zelfs negatieve uren, maar voelen een prijspiek eveneens veel sneller. Dat risico hoort bij dit contracttype.

Nederlandse elektriciteitscentrales hebben hun productie volgens de huidige berichtgeving nog niet hoeven terugschroeven. Het rivierwater wordt echter nauwlettend gevolgd. Bij Maastricht is de Maas ongeveer 25 graden. Bij een temperatuur boven de 28 graden kunnen aanvullende beperkingen nodig zijn.

Open eerst de app of website van je energieleverancier en bekijk de stroomprijzen voor vandaag en morgen. De tarieven voor de volgende dag worden bij dynamische contracten meestal vooraf bekendgemaakt. Zoek vervolgens de goedkoopste aaneengesloten uren voor grootverbruikers zoals de vaatwasser, wasmachine, droger of elektrische auto.

Controleer daarnaast welk contract je precies hebt. Veel mensen gebruiken het woord “variabel” en “dynamisch” door elkaar, terwijl het om verschillende producten gaat. Bij een dynamisch contract wisselt de stroomprijs per uur. Een variabel tarief wordt veel minder vaak aangepast.

Paniek is niet nodig. De hogere handelsprijs betekent niet automatisch een explosie van de volledige energierekening. Wel laat de situatie zien dat het tijdstip van stroomverbruik voor dynamische klanten steeds belangrijker wordt. Overdag kan de zon de prijs drukken; in de avond vallen die goedkope uren sneller weg.

Wie een dynamisch contract heeft, kan de hogere prijzen niet helemaal vermijden. Met één blik op de uurprijzen is vaak wel te voorkomen dat juist de grootste apparaten tijdens de duurste avondpiek worden gebruikt.