Kleine webshops stoppen met leveren aan andere EU-landen: nieuwe regels kunnen duizenden euro’s kosten

Sinds 12 augustus gelden de eerste verplichtingen uit de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation, kortweg PPWR. Deze verordening moet verpakkingen duurzamer maken en de enorme hoeveelheid afval in Europa verminderen.

De doelstelling klinkt overzichtelijk: minder onnodige verpakkingen, meer hergebruik en duidelijkere eisen voor fabrikanten en verkopers. De uitvoering blijkt voor kleine webwinkels een stuk ingewikkelder.

Ondernemers zeggen dat zij in combinatie met nationale registraties per land moeten bijhouden hoeveel karton, plastic en ander verpakkingsmateriaal zij gebruiken. Wanneer een winkel slechts enkele pakketjes per jaar naar een bepaald land verstuurt, kunnen de administratiekosten hoger uitvallen dan de opbrengst van die bestellingen.

De Nederlandse overheid bevestigt dat op 12 augustus 2026 de eerste onderdelen van de Europese verordening van toepassing zijn geworden. Bedrijven moeten onder meer vaststellen welke rol zij in de verpakkingsketen vervullen.

Fabrikanten kunnen daarnaast verplicht zijn een conformiteitsbeoordeling uit te voeren en een verklaring over hun verpakkingen op te stellen. Welke eisen precies gelden, hangt af van de rol van het bedrijf en het soort verpakking.

Belangrijk is dat nog niet ieder onderdeel volledig is uitgewerkt. Tot en met 2029 volgen aanvullende regels. Dat staat in de officiële uitleg van Ondernemersplein.

De overheid noemt daar geen vast bedrag dat iedere webwinkel per land moet betalen. Bedragen van honderden of duizenden euro’s zijn ramingen en ervaringen van ondernemers, geen algemeen Europees tarief.

Een Nederlandse ondernemer die ondergoed via internet verkoopt, zegt naar 23 van de 27 EU-landen te verzenden. In sommige landen heeft hij jaarlijks slechts enkele klanten.

Voor die beperkte omzet moeten mogelijk registraties, aangiften, bewijsstukken en deadlines worden bijgehouden. In sommige landen kan volgens hem ook een lokale vertegenwoordiger nodig zijn.

Een andere ondernemer gaf als voorbeeld een buitenlandse bestelling van €50 met €20 aan verzendkosten. Wanneer daar honderden euro’s aan registratie en administratie tegenover staan, is levering economisch niet meer haalbaar.

De kosten kunnen niet volledig bij één klant worden neergelegd. Niemand betaalt bij een aankoop van €50 vrijwillig nog eens €200 om de buitenlandse administratie van de verkoper te financieren.

Verschillende kleine webwinkeliers besluiten daarom bepaalde landen helemaal uit hun verzendmenu te verwijderen. Hun bezwaren en voorbeelden zijn beschreven in de berichtgeving van RTL Z over de verpakkingsregels.

Voor een multinational zijn vaste registratiekosten makkelijker op te vangen. Een groot platform kan de kosten verdelen over honderdduizenden of miljoenen bestellingen.

Een kleine webshop heeft die schaal niet. Wanneer een onderneming per jaar twintig pakketjes naar Zweden verstuurt, drukken dezelfde vaste lasten veel zwaarder op iedere bestelling.

Dat kan onbedoeld een voordeel opleveren voor de grootste webwinkels. Zij beschikken over juridische afdelingen, lokale vestigingen en administratieve systemen. Een zelfstandige ondernemer moet dezelfde ingewikkelde regels zelf uitzoeken of een externe dienstverlener betalen.

De ondernemers die kritiek uiten, zeggen niet tegen verduurzaming te zijn. Zij vragen vooral om één Europees systeem waarmee verplichtingen voor alle landen centraal kunnen worden afgehandeld. Voor de btw bestaat met het éénloketsysteem al een vergelijkbare aanpak.

Voor consumenten zijn de regels niet alleen een ondernemerskwestie. Wanneer kleine webwinkels stoppen met grensoverschrijdende verzending, wordt het moeilijker om specialistische producten uit andere Europese landen te bestellen.

Denk aan onderdelen voor oude apparaten, handgemaakte producten, bijzondere maten, verzamelobjecten of artikelen voor een kleine hobbygemeenschap. Zulke producten worden niet altijd door grote platforms aangeboden.

Minder buitenlandse concurrentie kan bovendien gevolgen hebben voor prijzen. Een consument die voorheen bij verschillende Europese winkels kon vergelijken, blijft mogelijk achter met slechts één of twee grote aanbieders.

Dat betekent niet dat alle Europese webwinkels onmiddellijk stoppen met leveren. De gevolgen verschillen per land, bedrijf, verpakking en hoeveelheid verzendingen. Ook kan de verdere uitwerking van de regels nog veranderen.

Consumenten hoeven door de PPWR niet plotseling een algemeen Europees verpakkingstarief aan een pakketbezorger te betalen. De verplichtingen richten zich in eerste instantie op bedrijven in de verpakkingsketen.

Wel kunnen ondernemers hun extra kosten verwerken in productprijzen of verzendtarieven. Anderen kunnen besluiten bepaalde landen niet meer te bedienen.

De eerste gevolgen worden daardoor waarschijnlijk zichtbaar tijdens het afrekenen: een land dat niet meer geselecteerd kan worden, hogere bezorgkosten of een melding dat internationale verzending tijdelijk is gestopt.

De Europese regels zijn bedoeld om de hoeveelheid verpakkingsafval te verminderen. Of dat lukt zonder kleine webwinkels uit de grensoverschrijdende markt te drukken, wordt de komende maanden een belangrijke vraag. Voor ondernemers staan duizenden euro’s en vele uren administratie op het spel. Voor consumenten dreigt vooral een kleinere keuze.