Explosieve groei: Aantal geiten in Nederland vervijfvoudigd sinds 2000

Volgens de nieuwste landbouwtelling telde Nederland in 2025 maar liefst 592.000 geiten op gespecialiseerde geitenbedrijven. Ter vergelijking: in het jaar 2000 waren dat er nog 126.000. Bijna een vervijfvoudiging in een kwart eeuw tijd. Tel daar nog eens minimaal 37.000 geiten op overige bedrijven bij op, en je komt uit op 629.000 geregistreerde geiten. Dat zijn geen randcijfers meer. Dat is een sector van formaat.

De groei van de geitenhouderij is sinds de eeuwwisseling vrijwel onafgebroken geweest, met één duidelijke onderbreking: 2010, het jaar van de Q-koorts. Toen moesten op grote schaal dieren worden geruimd en kwam de sector tijdelijk tot stilstand. Maar zoals zo vaak in Nederland herstelde de markt zich snel.

Sindsdien is het aantal geiten weer fors toegenomen en de afgelopen vijf jaar opvallend stabiel gebleven, rond die 592.000 op gespecialiseerde bedrijven. Geen wilde pieken meer, maar een stevig gevestigd landbouwsegment.

Niet alleen het aantal dieren is gegroeid, ook de schaal van de bedrijven zelf. In 2000 telde Nederland 287 geitenbedrijven, in 2025 zijn dat er 413. Maar de echte sprong zit in het aantal dieren per bedrijf:

Die schaalvergroting was in 2020 al zichtbaar en heeft zich sindsdien gestabiliseerd. Efficiënter, kapitaalintensiever, professioneler. Typisch Nederlandse landbouwlogica.

De meeste geiten worden gehouden voor melkproductie. Geitenkaas, yoghurt en andere nicheproducten doen het al jaren goed, vooral onder stedelijke consumenten die biologische en alternatieve zuivel omarmen. Ironisch genoeg vaak dezelfde D66 en GroenLinks-PvdA kringen die de veehouderij verder het liefst zouden inperken.

De geitenbedrijven bevinden zich vooral in het oosten en midden van het land, ver buiten de Randstad waar het beleid wordt bedacht maar de dieren niet staan.

Het CBS houdt het netjes bij cijfers en laat verklaringen aan anderen. Toch is het niet onredelijk om te kijken naar bredere ontwikkelingen. Sinds 2000 is ook de bevolkingssamenstelling van Nederland sterk veranderd. De vraag naar bepaalde producten verandert mee met demografie, cultuur en consumptiepatronen. Dat geldt voor kip, lam, halalproducten en ja, ook voor geitenvlees en -melk.

Is dat de enige verklaring? Natuurlijk niet. Is het verboden om de vraag te stellen? Dat zou het ook niet moeten zijn. Correlatie is geen causaliteit, maar structurele marktgroei ontstaat zelden in een vacuüm.

Waarschijnlijk zullen sommige media dit wegzetten als “verdacht denken” of “ongepaste vragen”. Maar landbouw, economie en demografie zijn nu eenmaal met elkaar verweven. In een land dat diversiteit zegt te omarmen, hoort ook ruimte te zijn om nuchter te kijken naar wat die diversiteit concreet betekent voor sectoren als de landbouw.

Hoe je het ook wendt of keert: Nederland is in 25 jaar tijd een serieus geitenland geworden. Dat is geen mening, maar een statistisch feit. En terwijl Den Haag blijft mek… discussiëren, staan ze daar gewoon. In het weiland.