AOW'er met gekorte AOW en een koophuis: SVB vult aan tot €1.587 netto per maand en laat €67.500 overwaarde vrij

Die aanname klopt niet. Ook als je in Nederland in je eigen koophuis, stacaravan of woonboot woont, vult de SVB je inkomen onder voorwaarden aan tot het sociaal minimum. Volgens de actuele AIO-bedragen van de SVB vanaf 1 juli 2026 is dat maximum voor een alleenstaande €1.507,97 netto per maand plus €79,37 vakantiegeldopbouw. Samen is dat €1.587,34 netto. Woon je met je partner en hebben jullie allebei recht op AIO, dan is het maximum samen €2.067,29 netto plus €108,81 vakantiegeld. In totaal is dat €2.176,10 netto (het vakantiegeld volgt jaarlijks in mei). Op je overwaarde geldt een vrijstelling van €67.500.

Eerst toetst de SVB je maandinkomen en losse bezittingen. Netto inkomsten van jou en je partner gaan van het normbedrag af. Denk aan je AOW, aanvullend pensioen uit binnen- of buitenland, kamerverhuur en een teruggave inkomstenbelasting of heffingskorting. Zorg- en huurtoeslag tellen niet mee. Woon je naast een eventuele partner samen met een huisgenoot vanaf 27 jaar? Dat kan bijvoorbeeld een volwassen kind zijn, buiten uitzonderingen voor onder meer studenten en zakelijke kamerhuurders. In dat geval gelden lagere kostendelersbedragen. Je overige vermogen buiten het huis om bestaat bijvoorbeeld uit spaargeld, beleggingen en de waarde van je eerste auto boven €5.000 vrijlating, min overige schulden. Dat vermogen mag volgens de Participatiewet niet boven €8.000 liggen voor een alleenstaande, of €16.000 met een partner of ten laste komend kind onder 18 jaar.

Voldoe je daaraan, dan trekt de SVB voor de overwaarde je resterende hypotheekschuld af van de vastgestelde WOZ-waarde. Ontbreekt een WOZ-waarde, zoals bij sommige woonboten of stacaravans, dan laat de SVB zich adviseren door een in overleg gekozen gecertificeerd taxateur. Blijft de overwaarde onder €67.500, dan laat de SVB het geld in de stenen vrij. Je ontvangt de AIO dan als gewone uitkering zonder terugbetalingsplicht, met om de drie jaar een nieuwe toets.

Komt je overwaarde boven €67.500 uit? Dan kijkt de SVB bij een eigen koopwoning eerst of je bij een bank of hypotheekverstrekker een extra hypotheek kunt afsluiten om van te leven. Kan dat, dan krijg je geen AIO-aanvulling. Wijst de bank zo'n verhoging af, dan vervalt die eis; onder €200.000 vastgestelde overwaarde verlangt de SVB in beginsel evenmin dat je verkoopt.

Kun je niet bijlenen, dan geeft de SVB de aanvulling als geldlening voor de overwaarde boven €67.500. Voorwaarde is dat de verwachte aanvulling over een jaar hoger ligt dan één maand netto minimumloon. Stel dat je woning €280.000 WOZ-waarde heeft en €167.500 hypotheekschuld: je overwaarde is €112.500 en na €67.500 vrijstelling resteert maximaal €45.000 AIO-lening. Bij gemiddeld €750 aanvulling per maand inclusief vakantiegeld zit dat plafond na zestig maanden (vijf jaar) vol. Is het leenbedrag uitgekeerd én zijn er minstens drie jaar verstreken? Dan bekijkt de SVB met de actuele WOZ-waarde of er nieuwe overwaarde is ontstaan of dat de aanvulling om niet doorloopt.

Blijft de overwaarde boven de vrijstelling onder €5.000, dan vraagt de SVB geen onderpand. Vanaf €5.000 verplicht haar beleidsregel een notariële krediethypotheek, of een bij de Belastingdienst geregistreerd onderhands pandrecht bij niet-registergoederen zoals een stacaravan. Kun je de notaris- of taxatiekosten niet zelf betalen, dan schiet de SVB die voor en telt ze bij de lening op.

Op haar website noemt de SVB dit kortweg een renteloze lening. Artikel 48 van de Participatiewet laat ruimte voor rente. Toch volgt de SVB in SVB-beleidsregel SB1404 een eigen lijn. Ook na beëindiging van je AIO brengt zij "in beginsel geen rente in rekening". Stopt de aanvulling, dan los je eerst af uit beschikbaar vermogen. Voor een restant krijg je tien jaar vanuit je inkomen (of langer als je anders onder de bijstandsnorm zakt). Alleen als jij volgens de SVB verwijtbaar niet aflost, eist zij de restschuld direct op. Bij uitblijven van betaling betaal je over dat restant dan wél de wettelijke rente.

Voor nabestaanden geldt sinds 3 december 2025 bovendien een scherp punt in diezelfde beleidsregel. Overlijd je voordat de lening is afgelost, dan verhaalt de SVB de openstaande schuld op je nalatenschap. Ze houdt daarbij geen rekening met de vrijstelling van €67.500. Bij verkoop gaat de opbrengst dus zonder die drempel naar aflossing tot het bedrag van de AIO-schuld. Brengt de woning bij verkoop tegen minstens de marktwaarde bij vrije oplevering minder op dan de lening, dan scheldt de SVB het restant kwijt.