Oudere man in werkkleding rust vermoeid uit op een bank in een werkplaats. Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI.
65-jarige met vmbo of mbo 1 heeft gemiddeld nog 10,9 jaar in goede gezondheid, de hoogopgeleide 15 jaar
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleEen 65-jarige met basisonderwijs, vmbo of mbo 1 als hoogste opleiding leeft volgens het CBS gemiddeld nog 10,9 jaar in goede gezondheid. Met hbo of wo is dat 15,0 jaar. Het verschil is ruim 4 jaar. De cijfers zijn een gemiddelde over de jaren 2021 tot en met 2024.
Op 13 november stuurde het kabinet de zevende AOW-monitor naar de Tweede Kamer. Daarin staat dat het aantal gezonde levensjaren tussen 2007 en 2023 geleidelijk toenam. Maar die stijging blijft volgens de monitor enigszins achter bij de hogere AOW-leeftijd. De cijfers van het CBS laten zien hoe groot de verschillen per opleiding zijn.
Gezond betekent hier dat iemand zijn eigen gezondheid goed of zeer goed noemt. Het CBS vraagt dat in de Gezondheidsenquête. Het rekent met de kansen op sterfte en ongezondheid van nu, en gaat ervan uit dat die gelijk blijven.
Gezonde jaren op 65, per opleiding
Het CBS deelt mensen in naar hun hoogst behaalde opleiding. In de tabel over gezonde levensverwachting staan drie groepen. Dit zijn de jaren die een 65-jarige gemiddeld nog in goede gezondheid leeft, over 2021 tot en met 2024:
- basisonderwijs, vmbo, de eerste drie jaar van havo of vwo, mbo 1 of praktijkonderwijs: 10,9 jaar;
- de bovenbouw van havo of vwo, of mbo 2, 3 of 4: 12,9 jaar;
- hbo of wo: 15,0 jaar.
Bij mannen is het verschil groter. Een man van 65 uit de eerste groep heeft gemiddeld nog 10,1 gezonde jaren. Met een middelbare opleiding is dat 12,3 en met hbo of wo 14,7. Dat scheelt 4,6 jaar. Vrouwen van 65 komen uit op 11,5, 13,7 en 15,6 jaar, een verschil van 4,1 jaar.
Ook de gewone levensverwachting verschilt per opleiding, maar minder. Een 65-jarige uit de eerste groep leeft gemiddeld nog 19,3 jaar, met hbo of wo 21,4 jaar. Volgens een berekening van DDS zijn er in de eerste groep dus gemiddeld 8,4 jaren waarin iemand zijn gezondheid niet goed of zeer goed noemt. Met hbo of wo zijn dat er 6,4. Met de laagste opleiding leef je gemiddeld dus korter. Ook is een kleiner deel van die jaren gezond: 56 procent, tegen 70 procent met hbo of wo.
Op 70 jaar is het verschil kleiner, maar nog 3 jaar
Het CBS heeft dezelfde cijfers voor 70-jarigen. Een 70-jarige uit de eerste groep heeft gemiddeld nog 8,7 jaar in goede gezondheid. Met een middelbare opleiding is dat 10,1 jaar en met hbo of wo 11,7. Het verschil is daar 3,0 jaar. Bij mannen van 70 gaat het om 8,2 tegen 11,3 jaar.
Deze cijfers zeggen niet hoeveel gezonde jaren er na de AOW-datum overblijven. Het CBS rekent vanaf een vaste leeftijd, 65 of 70 jaar. En het gaat om een gemiddelde over vier jaar, niet om één geboortejaar.
Lees ook
Wat de AOW-monitor zegt over gezondheid
De monitor is gemaakt door SEO Economisch Onderzoek, in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het onderzoek gaat over 2007 tot en met 2024. Tussen 2007 en 2023 nam de resterende levensverwachting in goed ervaren gezondheid volgens de monitor toe. Gemiddeld ging het om 8 maanden tot 1 jaar en 5 maanden. De AOW-leeftijd ging sinds 2013 stap voor stap van 65 naar 67 jaar.
Minister Vijlbrief van Sociale Zaken schrijft in zijn Kamerbrief: "In absolute zin blijft de stijging wel achter bij de verhoging van de AOW-leeftijd." Volgens hem zijn er "significante verschillen" naar geslacht, opleidingsniveau en type dienstverband.
De monitor noemt nog een verschil. Lager opgeleide werkenden zeggen minder vaak dan hoger opgeleiden dat ze aan de lichamelijke eisen van hun werk kunnen voldoen. Bij de psychische eisen zijn de verschillen tussen opleidingen klein.
Er is ook een ander geluid. De monitor haalt onderzoek van het RIVM uit 2019 aan. Volgens dat onderzoek neemt de gezonde levensverwachting de komende jaren verder toe. Ook vormt de ontwikkeling van de gezondheid volgens het RIVM op zichzelf geen belemmering voor een verdere verhoging van de AOW-leeftijd. Wel kan er volgens de makers van de monitor veel spreiding achter de gemiddelden zitten. Voor de een kan langer werken goed uitpakken. Voor de ander kan het meer belasting en meer kans op uitputting of gezondheidsproblemen betekenen.
Wie vóór de AOW-leeftijd al een WW-, WIA- of bijstandsuitkering heeft, houdt die door de hogere AOW-leeftijd langer. Een WIA- of WW-uitkering stopt op de dag dat je de AOW-leeftijd bereikt. Het gebruik van Ziektewet en WIA neemt volgens de monitor al vanaf ongeveer 60 jaar geleidelijk toe.
Zo wordt de AOW-leeftijd bepaald
De AOW-leeftijd is 67 jaar in 2026 en 2027. Van 2028 tot en met 2032 is hij 67 jaar en 3 maanden. De leeftijd voor 2032 staat in de Kamerbrief van 13 november.
De AOW-leeftijd hangt voor twee derde af van de levensverwachting van 65-jarigen die het CBS raamt. Voor 2032 is dat 21,08 jaar. Het gaat om de levensverwachting van mannen en vrouwen samen. Gezonde jaren en opleiding zitten niet in de formule. Een verhoging gaat in een stap van drie maanden. Daarvoor moet de levensverwachting 4,5 maand stijgen.
Je eigen AOW-leeftijd hangt af van je geboortedatum. Volgens de SVB staat hij vast voor iedereen die vóór 1 oktober 1965 is geboren. Ben je geboren van 1 januari 1961 tot en met 30 september 1965, dan is het 67 jaar en 3 maanden. Voor latere geboortedata noemt de SVB een verwachting. Een vastgestelde AOW-leeftijd kan volgens de Rijksoverheid niet meer veranderen.
Eerder stoppen kan, eerder AOW niet
Stop je eerder met werken, dan moet je volgens de SVB zelf voor je inkomen zorgen tot je AOW-leeftijd.
Bij zwaar werk kan een regeling voor vervroegde uittreding (RVU) helpen. Die is bedoeld voor werknemers met zwaar werk die niet gezond kunnen doorwerken tot de AOW-leeftijd. Vakbonden en werkgevers bepalen samen wie ervoor in aanmerking komt, vaak in de cao. Een werkgever en werknemer kunnen het ook samen afspreken.
Met een RVU betaalt je werkgever je maximaal 3 jaar een uitkering tot je AOW-leeftijd. Hij betaalt geen extra heffing tot €2.357 bruto per maand, het bedrag voor 2026. Netto is dat even hoog als een netto AOW-uitkering. Bij een laag inkomen of weinig aanvullend pensioen mag de werkgever sinds 1 januari 2026 maximaal €300 bruto per maand extra geven.
Het gebruik van de RVU neemt volgens de monitor toe. Wie instroomt, doet dat vooral op 64 of 65 jaar. Het zijn vooral laag- en middelbaar opgeleiden en mannen.
De Rijksoverheid noemt nog meer mogelijkheden. Je kunt tot 100 weken verlof sparen en dat aan het eind van je loopbaan opnemen. Ook kun je richting je pensioen minder gaan werken, bijvoorbeeld met een vitaliteitspact of deeltijdpensioen.
Lees ook
Zoek eerst je eigen AOW-leeftijd op bij de SVB: je vult daar je geboortedatum in. Speelt je gezondheid op of heb je zwaar werk, kijk dan in je cao en vraag je werkgever naar een RVU, verlofsparen of minder werken. Reken uit hoeveel maanden je zelf moet overbruggen als je eerder stopt. Nieuwe CBS-cijfers over 2023 tot en met 2026 verschijnen in 2027.
Nieuws over je AOW en pensioen. Dat staat elke week in de gratis AOW-brief.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading





