Hoe populair is VPN-gebruik onder Nederlanders?

Een paar jaar geleden was een VPN iets voor IT-specialisten, journalisten in risicolanden en mensen die écht wisten wat ze deden op het internet. Maar dat is ondertussen compleet veranderd. In Nederland is het gebruik van een Virtual Private Network langzaam maar duidelijk doorgebroken. Studenten, thuiswerkers, gamers, streamers en zelfs opa’s en oma’s gebruiken het. Maar hoe populair is het nu echt? En waarvoor gebruiken Nederlanders het eigenlijk?

Nederland is al jarenlang een van de meest gedigitaliseerde landen van Europa. Vrijwel iedereen bankiert online, streamt series en regelt zijn of haar overheidszaken digitaal. Met die digitalisering groeide ook het bewustzijn rondom privacy en databeveiliging.

Tracking en datalekken komen steeds vaker in het nieuws waardoor veel mensen anders naar hun online veiligheid begonnen te kijken. Vroeger was een antivirussoftware ruim voldoende, maar tegenwoordig doen steeds meer Nederlanders een beroep op een VPN.

VPN-apps staan ook standaard in de app-stores naast social media en streamingdiensten. Providers adverteren niet alleen in techblogs, maar ook op tv, podcasts en zelfs sportevenementen. De gemiddelde internetgebruiker weet inmiddels wat een VPN is en waarvoor het moet dienen.

Hoewel privacy vaak als belangrijkste reden wordt genoemd, blijkt in de praktijk dat mensen een VPN om meerdere redenen gebruiken. Vaak zelfs tegelijk.

Ook bij online gokken speelt VPN-gebruik een rol. Sommige spelers gebruiken een VPN om hun verbinding te stabiliseren op openbare netwerken, bijvoorbeeld tijdens het reizen. Anderen proberen toegang te krijgen tot buitenlandse goksites of platforms die aantrekkelijke bonussen aanbieden, zoals de topcasino's bij online-gambling.com.

Maar opgelet: sinds de regulering van de online gokmarkt in 2021 gelden echter specifieke regels voor aanbieders en spelers. Het gebruik van een VPN verandert niets aan de wettelijke verplichtingen.

Streamingdiensten bieden per land verschillende catalogi. Nederlanders merken dat wanneer ze op vakantie zijn: ineens ontbreken series of verschijnen er nieuwe. Met een VPN kunnen gebruikers virtueel van locatie wisselen en zo content bekijken die normaal niet beschikbaar is in Nederland. Dat maakt het aantrekkelijk voor expats, reizigers of filmliefhebbers.

Het gaat dus niet noodzakelijk om illegaal kijken, maar meer om toegang tot legitieme abonnementen die geografisch beperkt zijn.

Sinds de pandemie is hybride werken normaal geworden. Bedrijven gebruiken zelf vaak ook VPN-verbindingen om werknemers veilig toegang te geven tot interne systemen. Daardoor kwam een hele generatie werknemers voor het eerst dagelijks met VPN’s in aanraking. Bekend maakt bemind: wie eenmaal begrijpt wat het doet, installeert er thuis vaak ook een.

Nederlanders werken en studeren overal: in de trein, bibliotheek, cafés en vakantieparken. Openbare wifi blijft handig, maar houdt natuurlijk ook risico's in. Zonder VPN kan verkeer op publieke netwerken relatief eenvoudig worden onderschept. Met een VPN wordt die verbinding versleuteld. Daardoor voelen mensen zich comfortabeler als ze internetbankieren op reis, werken vanuit coworkingplekken of bestanden sturen onderweg.

Hoewel VPN’s steeds algemener worden, zie je duidelijke koplopers:

We zitten duidelijk in een overgangsfase. Een VPN is nog geen standaardvoorziening zoals wifi of een virusscanner, maar ook al lang geen speeltje meer voor alleen techliefhebbers. Het bevindt zich ergens in het midden: steeds meer mensen kennen het, een groeiende groep gebruikt het actief, maar het is nog niet vanzelfsprekend dat iedereen het automatisch aanzet.

Tegelijk groeit het besef dat privacy niet alleen gaat over iets te verbergen hebben. Het gaat over controle. Wie kan meekijken? Wie weet waar je bent, wat je koopt en wanneer je thuis bent? Voor veel mensen voelt het ongemakkelijk dat onbekende partijen dat soort patronen kunnen volgen, ook als er niets illegaals gebeurt. Een VPN biedt dan een eenvoudige manier om een deel van die controle terug te nemen. Net zoals je een gordel draagt in de auto zonder een ongeluk te verwachten, bescherm je ook je internetverbinding zonder directe aanleiding. Je voorkomt risico’s voordat ze zich voordoen.

Naar verwacht zal VPN-functionaliteit langzaam ingebouwd worden in browsers, besturingssystemen en routers. Sommige diensten bieden het nu al standaard aan. Op termijn zullen gebruikers misschien niet eens meer weten dat ze een VPN gebruiken, alleen dat hun verbinding 'veilig' is. De technologie erachter verdwijnt naar de achtergrond.

VPN-gebruik in Nederland is verschoven van een technische niche naar een breed gebruikte tool. Mensen gebruiken het niet alleen voor privacy, maar ook om te werken of om een serie te streamen. De gemiddelde Nederlander ziet een VPN inmiddels niet meer als iets verdachts of ingewikkelds, maar als een praktische aanvulling op zijn dagelijks internetgebruik.