Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI

Nederlands cryptoplatform Knaken failliet: OM zegt dat €7 miljoen van klanten ontbreekt

Economie•18 jul , 12:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Het Nederlandse cryptoplatform Knaken is failliet verklaard. Klanten konden al weken niet meer bij hun account en tegoeden. Nu begint onder toezicht van een curator de zoektocht naar het beschikbare vermogen en naar een antwoord op de vraag hoeveel klanten uiteindelijk kunnen terugkrijgen.

De rechtbank Rotterdam sprak het faillissement uit nadat het Openbaar Ministerie daar wegens het openbare belang om had gevraagd. Volgens het OM ontbreekt ongeveer €7 miljoen aan tegoeden van klanten. Het is belangrijk dat zorgvuldig te formuleren: de oorzaak van het tekort is nog niet definitief vastgesteld en ook is niet bewezen dat het geld is gestolen.

Wel staat volgens de Rechtbank Rotterdam vast dat Knaken onvoldoende vermogen heeft om zijn klanten volledig te betalen.

Platform plotseling onbereikbaar

Via Knaken konden klanten euro’s omwisselen voor cryptomunten, crypto verkopen en digitale munten bewaren. Begin juni gingen de website en mobiele toepassing offline. Daardoor konden klanten niet meer inloggen of over hun tegoeden beschikken.

Lees ook

Dat maakte de situatie extra ingewikkeld. Een klant die niet bij zijn account kan, weet immers niet precies welke bezittingen nog aanwezig zijn, wat op naam van de klant staat en welk bedrag mogelijk ontbreekt.

Het Openbaar Ministerie was al een strafrechtelijk onderzoek begonnen na signalen van de Autoriteit Financiële Markten. Vervolgens vroeg het OM het faillissement aan. Dat gebeurt zelden: normaal gesproken vraagt een onderneming zelf faillissement aan, of doet een schuldeiser dat.

In dit geval vond het OM ingrijpen noodzakelijk omdat veel klanten volgens justitie onvoldoende informatie hadden om zelf hun rechtspositie te bepalen.

Knaken spreekt een deel van de bevindingen tegen

Knaken verzette zich tegen het faillissement. Volgens het bedrijf konden de beschikbare tegoeden beter via een eigen afwikkelingsprocedure onder klanten worden verdeeld. Het wees daarbij op beslag dat de FIOD al had gelegd en op een voorgesteld verificatie- en uitkeringsprotocol.

Lees ook

Het bedrijf betwistte ook de omvang van het door het OM genoemde tekort. Volgens Knaken zou geen €7 miljoen, maar maximaal ongeveer €5,5 miljoen ontbreken. Knaken stelde dat dit verband hield met een hack uit 2020.

De rechtbank ging niet mee in het voorgestelde alternatief. De rechter oordeelde dat een onafhankelijke faillissementsafwikkeling noodzakelijk is en dat Knaken onvoldoende middelen heeft om alle klanten volledig te betalen.

Dat betekent niet dat het strafrechtelijke onderzoek al is afgerond. Een faillissementsprocedure en een strafzaak zijn verschillende trajecten. De curator onderzoekt de financiële positie en probeert bezittingen voor schuldeisers veilig te stellen. Justitie onderzoekt of strafbare feiten zijn gepleegd en wie daarvoor eventueel verantwoordelijk is.

Wat gebeurt er nu?

De rechtbank heeft mr. C.F.W.A. Hamm tot curator benoemd. De curator inventariseert de administratie, bezittingen, schulden en mogelijke vorderingen van Knaken. Ook wordt bekeken welke cryptomunten en eurotegoeden daadwerkelijk aanwezig zijn en welke aanspraken klanten hebben.

Lees ook

Klanten zijn in de faillissementsprocedure in beginsel schuldeisers. Zij moeten hun vordering met bewijsstukken bij de curator indienen. Volgens de algemene uitleg van Rechtspraak bepaalt de verificatie uiteindelijk welke vorderingen worden erkend. Pas wanneer duidelijk is hoeveel vermogen beschikbaar is en welke schulden er zijn, kan worden berekend of er iets wordt uitgekeerd.

Een faillissement betekent dus niet dat iedereen automatisch alles kwijt is. Het betekent evenmin dat iedereen zijn volledige tegoed terugkrijgt. De uitkomst hangt af van wat de curator aantreft, welke bezittingen kunnen worden teruggehaald en welke schuldeisers voorrang hebben.

Wat kunnen klanten nu zelf doen?

Wie klant was van Knaken doet er verstandig aan zoveel mogelijk bewijs veilig te stellen. Denk aan:

rekeningafschriften van stortingen en opnames;
e-mails met transactiebevestigingen;
screenshots van de laatst bekende portefeuille;
aankoop- en verkoopbewijzen;
correspondentie met de klantenservice;
eventuele belastingoverzichten of jaaropgaven;
walletadressen en transactiecodes op een blockchain.

Lees ook

Bewaar originele bestanden en maak daarnaast een reservekopie. Open geen onverwachte links uit e-mails van partijen die beweren namens de curator te werken. Grote faillissementen en cryptoproblemen worden geregeld misbruikt door oplichters die tegen betaling “tegoeden kunnen terughalen”.

Controleer contactgegevens daarom via het officiële Centraal Insolventieregister of via de curator die door de rechtbank is benoemd. Betaal nooit vooraf aan een onbekende tussenpersoon die herstel van cryptomunten garandeert.

Geen bescherming zoals bij een spaarrekening

Een belangrijk verschil met een bankrekening is dat cryptomunten niet onder de Nederlandse depositogarantie vallen. Geld op een beschermde bankrekening kan bij een bankfaillissement tot €100.000 per persoon per bank worden gegarandeerd. Voor bitcoin en andere crypto’s geldt die bescherming niet, legt De Nederlandsche Bank uit.

Toezicht of een vergunning kan eisen stellen aan een cryptodienstverlener, maar verandert crypto niet in gegarandeerd spaargeld. Ook een gereguleerd platform kan met operationele problemen, fraude, hacks of een faillissement te maken krijgen.

Dat is een harde les uit deze zaak. Veel gebruikers kijken vooral naar de koers van hun munt, terwijl ook de plek waar die munt wordt bewaard een risico vormt. Wie crypto op een handelsplatform laat staan, vertrouwt erop dat de aanbieder de administratie op orde heeft en klantbezittingen daadwerkelijk beschikbaar houdt.

Voor de klanten van Knaken begint nu een waarschijnlijk langdurige periode van onzekerheid. De curator moet eerst vaststellen wat er nog is. Tot die tijd zijn stellige conclusies over de uiteindelijke schade voorbarig — maar de rechtbank heeft wel duidelijk gemaakt dat er onvoldoende vermogen is om iedereen volledig terug te betalen.