Koop of verkoop je een huis? Minister wil verplicht makelaarsregister, wie ernstig misgaat mag niet meer werken

Wie een huis koopt of verkoopt, krijgt straks te maken met makelaars die in een verplicht beroepsregister staan. Minister Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting werkt aan zo'n registerplicht, met wettelijke gedragsregels. Gaat een makelaar ernstig over de schreef, dan kan hij in het uiterste geval uit het register worden gezet. Hij mag dan niet meer als makelaar werken.

Dat maakte de minister op 1 oktober bekend. Het gaat nog om een plan. De minister werkt het de komende maanden uit en wil de Tweede Kamer begin 2027 laten weten hoe het register eruit gaat zien. Een datum waarop het moet ingaan, is er nog niet.

Alle makelaars moeten zich eenmalig inschrijven in het register. Daarna gelden voor hen wettelijke gedragsregels. Het ministerie noemt:

Vooral het biedlogboek kan voor kopers verschil maken. Je brengt nu vaak een bod uit zonder te weten wat anderen boden, en zonder achteraf te kunnen nagaan of de woning eerlijk is gegund. Met een vast logboek voor alle makelaars moet dat controleerbaar worden.

De zwaarste straf is uitschrijving. "In het uiterste geval kan een makelaar uitgeschreven worden uit het register", staat in het bericht. Wie niet meer in het register staat, kan niet meer als makelaar werken.

Bij de minister kwamen veel klachten over makelaars binnen, onder meer via de Vereniging Eigen Huis. Het ging om belangenverstrengeling, spelregels die tijdens een verkoop veranderen en onduidelijkheid over biedingen. Onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut bevestigde die problemen.

"Mensen die op het punt staan een huis te kopen of verkopen, moeten kunnen rekenen op een eerlijk koopproces", zegt de minister. Nu is er geen wettelijke beroepsregistratie voor makelaars. Veel makelaars zijn lid van een brancheorganisatie met eigen regels, maar dat is niet verplicht.

Het bericht noemt nog geen ingangsdatum, geen kosten voor de inschrijving en niet wie het register gaat bijhouden. Ook staat er niet welke overtredingen tot uitschrijving leiden. Dat moet blijken uit de uitwerking die de Tweede Kamer begin 2027 krijgt.

Tot het register er is, gelden de bestaande regels. Na het tekenen van het koopcontract heb je als koper drie dagen wettelijke bedenktijd. In die tijd kun je zonder reden en zonder kosten van de koop afzien. De bedenktijd gaat in op de dag nadat je het getekende contract hebt ontvangen. Minstens twee van de drie dagen mogen geen zaterdag, zondag of feestdag zijn, anders komt er een dag bij. Daarna zit je eraan vast, tenzij je ontbindende voorwaarden hebt afgesproken, zoals een voorbehoud van financiering.

Belangrijk om te weten: de makelaar van de verkoper werkt voor de verkoper, niet voor jou. Wil je iemand die jouw belang behartigt, dan heb je een eigen aankoopmakelaar nodig.

Koop je binnenkort een huis, vraag de verkopende makelaar dan vooraf hoe de biedprocedure werkt en leg die afspraken per e-mail vast. Vraag na afloop om inzage in hoe de biedingen zijn verlopen, ook al is dat nog niet verplicht. Overweeg een eigen aankoopmakelaar. Verkoop je je huis, vraag je makelaar dan van tevoren hoe hij biedingen vastlegt en hoe hij alle kopers gelijk behandelt. Heb je nu al een klacht over een makelaar, kijk dan of die is aangesloten bij een brancheorganisatie met een klachtenregeling of geschillencommissie, en dien je klacht daar schriftelijk in.