Medische code op rijbewijs door ADHD of autisme? CBR kan die vaak zonder nieuwe rijtest verwijderen

Voor een deel van deze groep is er goed nieuws. Wanneer de beperking uitsluitend voortkwam uit ADHD, ADD of een autismespectrumstoornis, kan het CBR die na beoordeling vaak laten verwijderen zonder dat de bestuurder opnieuw een rijtest hoeft af te leggen.

Dat gebeurt niet automatisch. Wie niets onderneemt, houdt het huidige rijbewijs en de daarop vermelde voorwaarden tot het document verloopt of wordt vervangen.

De kwestie kwam aan het licht nadat Radar de informatie van het CBR controleerde. Op de website stond nog uitleg die de indruk wekte dat altijd een Gezondheidsverklaring en een nieuwe rijtest nodig waren. Volgens een reactie van het CBR was die informatie verouderd.

De oude medische keuring werd afgeschaft omdat deze voor de betreffende groepen te weinig toevoegde. Uit eerder CBR-onderzoek bleek dat vrijwel iedereen met alleen ADHD of ADD direct volledig rijgeschikt werd verklaard. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Autisme was evenmin aangetoond dat bestuurders met autisme vaker ongelukken of verkeersovertredingen veroorzaken.

Sinds 1 april staan de specifieke vragen over ADHD, ADD en autisme daarom niet meer op de Gezondheidsverklaring. De Nederlandse Vereniging voor Autisme bevestigde bij de invoering dat mensen hun diagnose vanaf die datum niet meer om die reden hoeven te melden.

Dat maakt de situatie voor nieuwe bestuurders overzichtelijker. Voor mensen die hun rijbewijs al eerder haalden, werkt de wijziging echter niet vanzelf terug.

Wie een code of beperking wil laten verwijderen, kan het beste rechtstreeks contact opnemen met het CBR. De organisatie bekijkt vervolgens waarom de voorwaarde destijds is opgelegd.

Wanneer uit het dossier blijkt dat uitsluitend ADHD, ADD of autisme de reden was, kan een nieuwe rijtest volgens het CBR vaak achterwege blijven. Daarna kan een nieuw rijbewijs zonder de betreffende beperking worden aangevraagd.

Het woord ‘vaak’ is hierbij belangrijk. Het CBR beoordeelt ieder dossier afzonderlijk. Was er naast de diagnose nog een andere medische aandoening, dan kunnen alsnog aanvullende vragen, een artsenrapport of een rijtest nodig zijn.

Dat kan bijvoorbeeld spelen wanneer iemand ook problemen met het gezichtsvermogen, epilepsie, een neurologische aandoening of een andere beperking heeft die de rijvaardigheid kan beïnvloeden.

Een medische code op een rijbewijs vermeldt niet openlijk dat iemand ADHD of autisme heeft. De cijfers verwijzen naar een voorwaarde of beperking waaronder iemand mag rijden. Afhankelijk van het dossier kan het bijvoorbeeld gaan om een beperkte geldigheidsduur of een andere medische voorwaarde.

Het is daardoor niet verstandig om uitsluitend op basis van een nummer te concluderen waarom de code is geplaatst. Wie de achtergrond niet meer precies weet, kan het CBR vragen het dossier te controleren.

De RDW legt uit dat het CBR verantwoordelijk is voor de medische beoordeling en de Verklaring van Geschiktheid. De gemeente maakt vervolgens het nieuwe rijbewijs. Een gemeentemedewerker kan een medische beperking dus niet op eigen initiatief uit het document verwijderen.

Wanneer het CBR instemt met het schrappen van de beperking, moet doorgaans een nieuw rijbewijs worden aangevraagd. Daarvoor rekent de gemeente de gebruikelijke kosten. Ook is een geschikte pasfoto nodig.

Het financiële voordeel zit vooral in het mogelijk vermijden van een medische keuring of rijtest. Zulke trajecten kunnen niet alleen geld kosten, maar ook weken of maanden duren. Juist daarom is het verstandig om eerst de beoordeling van het CBR af te wachten en niet op eigen houtje een Gezondheidsverklaring in te vullen of een keuring te boeken.

Automobilisten moeten er verder rekening mee houden dat de geldigheidsduur van het nieuwe document kan verschillen van die van het oude rijbewijs. Vraag daarom vooraf welke gevolgen een vervanging heeft.

De verandering van de regels heeft geleid tot een wat vreemde tussenfase. Nieuwe kandidaten krijgen geen automatische keuring meer, terwijl bestaande rijbewijshouders nog een beperking kunnen hebben die onder het oude beleid werd opgelegd.

Wie vermoedt dat dit voor hem of haar geldt, kan via Mijn CBR of de klantenservice om een beoordeling vragen. Vermeld daarbij duidelijk dat de beperking destijds verband hield met ADHD, ADD of autisme en dat de regels per 1 april 2026 zijn gewijzigd.

Blijkt uit het dossier dat er geen andere medische reden is, dan kan de route aanzienlijk eenvoudiger zijn dan oude informatie deed vermoeden. Niemand krijgt vooraf de garantie dat een code verdwijnt, maar opnieuw afrijden is zeker niet in alle gevallen nodig.