Moeder maakt €114.000 over met ‘gift mama’: gepasseerd kind eist vijfde deel, maar krijgt €0

Dat blijkt uit een vonnis van de Rechtbank Gelderland van 10 december 2025, dat op vrijdag 16 oktober 2026 is gepubliceerd in het uitsprakenregister van de Rechtspraak (en in het open-databestand van de uitspraak). Vader was eerder overleden en moeder liet vijf kinderen achter. Op 11 maart 2008 had zij bij notariële akte aan één kind een volmacht gegeven om haar bankzaken te regelen. In haar testament van 15 oktober 2014 benoemde moeder alle vijf de kinderen voor gelijke delen (ieder een vijfde deel) tot erfgenaam en wees zij twee kinderen aan als executeurs en afwikkelingsbewindvoerders.

Tot 2020 woonde moeder zelfstandig; daarna verhuisde zij naar een zorgvoorziening, waar zij tot haar overlijden bleef wonen. Tussen 2018 en januari 2024 werd in totaal €114.000,00 van moeders bankrekening overgemaakt naar drie van de vijf kinderen: €62.400,00 naar het kind met de volmacht, €29.100,00 naar een tweede kind en €22.500,00 naar het derde kind dat mede-executeur was, telkens met de omschrijving "gift mama", "cadeau mama" of "gift kleinkinderen". De andere twee kinderen kregen niets. Een van die twee gepasseerde kinderen eiste bij de rechter dat de drie bevoordeelde kinderen de €114.000,00 aan de nalatenschap zouden terugbetalen, zodat ieder kind een vijfde deel (€22.800,00) zou ontvangen.

Het eisende kind stelde dat de overboekingen zonder rechtsgrond en dus onrechtmatig waren verricht of laten verrichten en onverschuldigd waren betaald. Ter onderbouwing voerde de eiser aan dat moeder behandelingen voor borstkanker had ondergaan, leeftijdsgerelateerde en psychische klachten had, in een zorgvoorziening woonde en tijdens een bezoek in 2022 veel herhaalde en geen heldere indruk maakte. Volgens het verweer van de vier gedaagde kinderen (de drie die geld kregen en het andere kind dat niets kreeg) was moeder vanwege lichamelijke problemen naar de zorgvoorziening verhuisd, overzag zij haar financiële belangen nog goed en zijn de overboekingen op haar verzoek en in haar bijzijn gedaan, rekening houdend met de jaarlijkse belastingvrije schenkingsvrijstelling voor (klein)kinderen. Volgens de rechtbank kan het verbroken contact verklaren waarom de andere twee kinderen niets kregen: in 2016 is het contact met hen verbroken en moeder wilde geen contact meer met het eisende kind.

De rechtbank wijst de vordering af omdat de bewijslast op het eisende kind rust. De rechter stelt vast dat de eiser niet eens expliciet heeft gesteld dat moeder ten tijde van de schenkingen wilsonbekwaam was, en oordeelt dat borstkankerbehandelingen, leeftijdsgerelateerde en psychische klachten, verblijf in een zorgvoorziening en herhalingen tijdens een bezoek in 2022 géén aanwijzingen zijn voor wilsonbekwaamheid. Omdat het eisende kind verklaarde geen medische gegevens te hebben en geen concreet bewijsaanbod deed, werd het niet tot bewijslevering toegelaten. Bovendien ondersteunden twee verklaringen het verweer van de gedaagden: een verklaring van iemand van FlexAccount B.V., dat haar belastingaangiftes verzorgde, bood enige steun aan het verweer over haar wilsbekwaamheid (het is geen medische verklaring, dus de bewijskracht is beperkt), en een e-mail van een medewerker van de Rabobank dat er geen financieel misbruik was gepleegd met moeders bankrekeningen, steunde het verweer dat de schenkingen moeders wil waren.

De zaak laat zien hoe het erfrecht omgaat met ongelijke schenkingen binnen een gezin. Dat alle kinderen in het testament voor gelijke delen erfgenaam zijn, geldt alleen voor het vermogen dat op de dag van overlijden nog aanwezig is. Tijdens het leven mag een wilsbekwame ouder het ene kind wel schenken en het andere kind niet.

Op grond van artikel 4:229, eerste lid, van Boek 4 Burgerlijk Wetboek worden giften bij de verdeling van de erfenis alleen met het erfdeel verrekend (inbreng) voor zover de ouder dat bij de gift of in het testament heeft voorgeschreven. Het vonnis noemt zo'n voorschrift niet; nu de vordering is afgewezen, hoeven de geschonken bedragen volgens de rechtbank niet aan de nalatenschap te worden voldaan of ingebracht.

Bij de verdeling tellen schenkingen zonder inbrengclausule in beginsel niet mee. Ze kunnen wel meetellen als er zo weinig in de erfenis overblijft dat een kind minder krijgt dan zijn legitieme portie (de helft van het reguliere erfdeel) én dat kind daar een beroep op doet. Volgens artikel 4:67 van het Burgerlijk Wetboek gelden dan deze termijnen:

In deze Gelderse zaak deed het eisende kind geen beroep op de legitieme portie, maar vorderde het terugbetaling wegens onrechtmatige daad en onverschuldigde betaling. Omdat de rechtbank die vordering afwees, houden de drie kinderen de €114.000,00. Gezien de familieband draagt ieder zijn eigen proceskosten.

Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.