Na de warmtepomp komt de piekboete: avondstroom kan straks duurder worden

Netbeheerders hebben een voorstel ingediend voor een nieuw tijdsafhankelijk nettariefstelsel. Dat voorstel geldt voor kleinverbruikers met een aansluiting tot maximaal 3x80 ampère. De ACM verwacht dat volume- en tijdsafhankelijke tarieven in 2029 kunnen worden ingevoerd.

Nu betalen huishoudens vooral vaste netbeheerkosten, afhankelijk van de aansluiting. Het maakt weinig uit of je stroom gebruikt om 14.00 uur of om 18.30 uur. In het nieuwe voorstel gaat het moment van verbruik meer meetellen.

Gebruik je stroom op drukke momenten, dan betaal je meer. Gebruik je stroom op rustige momenten, dan betaal je minder.

Het idee is dat huishoudens hun verbruik gaan spreiden. Vooral de vroege avond is druk: mensen komen thuis, koken elektrisch, laden de auto, zetten apparaten aan en verwarmen hun huis.

Dit raakt vooral mensen die de afgelopen jaren hebben geïnvesteerd in elektrificatie. Een warmtepomp vraagt stroom. Een elektrische auto vraagt veel stroom. Inductiekoken vraagt stroom. Een volledig elektrisch huishouden heeft dus meer belang bij het moment waarop stroom wordt gebruikt.

Dat is precies waarom de discussie politiek gevoelig is. RTL meldde dat een Kamermeerderheid bezwaar had tegen het plan, omdat het een slecht signaal zou zijn aan mensen die hun woning al hebben verduurzaamd.

Eerst zegt de overheid: investeer in elektrisch. Daarna komt de rekening voor piekgebruik.

Volgens HIER verwachten netbeheerders dat de netkosten de komende jaren voor iedereen fors oplopen: van €477 in 2026 naar ongeveer €772 inclusief btw in 2030. Die stijging komt door noodzakelijke investeringen in het net, niet alleen door tijdsafhankelijke tarieven.

Dat betekent dat huishoudens sowieso meer gaan betalen voor het stroomnet. Tijdstarieven bepalen vooral hoe die kosten verdeeld worden.

Als dit doorgaat, wordt slim stroomgebruik nog belangrijker. De elektrische auto niet standaard om 18.00 uur laden. De boiler niet aan tijdens de avondpiek. De vaatwasser later laten draaien. De warmtepomp slim aansturen.

Voor technisch handige huishoudens kan dat prima. Maar voor veel mensen wordt energiegebruik opnieuw ingewikkelder.

Niet iedereen heeft een slimme meter, laadpaal, thuisbatterij of flexibiliteit. Gezinnen met kinderen koken gewoon rond etenstijd. Ouderen willen het warm hebben wanneer ze thuis zijn. Mensen met ploegendiensten kunnen niet altijd plannen.

De energietransitie begon met apparaten kopen. Nu wordt het een gedragstest. Je moet niet alleen investeren, maar ook precies op het juiste moment verbruiken.

Dat is misschien efficiënt voor het net, maar het legt opnieuw verantwoordelijkheid bij de burger. Wie niet stuurt, betaalt. Wie wel stuurt, moet apps, timers en tarieven in de gaten houden.

Voor veel mensen voelt dat niet als vooruitgang, maar als een extra laag stress.

Het voorstel is nog niet definitief. De ACM moet het beoordelen en er volgt consultatie. Maar het feit dat netbeheerders deze stap zetten, laat zien waar het systeem heen beweegt.

Stroom wordt niet alleen duur of goedkoop per leverancier. Ook het gebruiksmoment gaat steeds belangrijker worden.

Wie een warmtepomp, laadpaal of volledig elektrische woning heeft, moet deze ontwikkeling scherp volgen. Niet omdat morgen de rekening verandert, maar omdat de richting duidelijk is.

Nederland wil iedereen aan de stroom krijgen. Maar het stroomnet is duur en vol. Daardoor komt de volgende rekening eraan: betalen voor piekmomenten.

De ironie is groot. Wie gehoor gaf aan de oproep om te verduurzamen, kan straks extra gevoelig worden voor nieuwe netkosten. Eerst moest alles elektrisch. Nu moet alles vooral niet tegelijk elektrisch.