Een geannuleerde vlucht kan een vakantie binnen enkele minuten veranderen in een kostbare chaos. Je staat op een buitenlands vliegveld, de rij voor de servicebalie wordt steeds langer en de eerstvolgende vlucht die de luchtvaartmaatschappij aanbiedt, vertrekt misschien pas een dag later. Zelf een ander ticket kopen is vaak mogelijk, maar kan honderden euro’s extra kosten.
Nieuwe Europese regels moeten passagiers in zo’n situatie sterker beschermen. De Raad van de Europese Unie heeft definitief ingestemd met een hervorming van de Europese passagiersrechten. Een van de opvallendste veranderingen is dat reizigers straks onder bepaalde voorwaarden zelf een alternatieve reis mogen boeken en daarvoor maximaal vier keer de oorspronkelijke ticketprijs kunnen terugvragen.
Er zit alleen een belangrijk voorbehoud aan: de regels gelden nog niet tijdens de huidige zomervakantie.
Zelf een andere vlucht boeken
Wanneer een vlucht wordt geannuleerd of een passagier ten onrechte niet mag instappen, moet de luchtvaartmaatschappij een alternatief aanbieden. Volgens de nieuwe regels moet dat aanbod binnen drie uur op tafel liggen.
Dat alternatief hoeft niet per se een vlucht van dezelfde maatschappij te zijn. Een luchtvaartmaatschappij kan reizigers ook laten vertrekken met een concurrent, via een andere luchthaven of – wanneer dat redelijk is – met een trein of ander vervoermiddel.
Biedt de maatschappij binnen die drie uur geen passende oplossing aan, dan mag de passagier straks zelf een alternatief regelen. De reiziger kan vervolgens een vergoeding eisen van maximaal 400 procent van de oorspronkelijke ticketprijs.
Wie bijvoorbeeld €250 voor een ticket heeft betaald, kan daardoor in theorie tot €1.000 aan kosten voor een vervangende reis declareren. Dat betekent niet automatisch dat iedere willekeurige dure vlucht volledig wordt vergoed. De gemaakte keuze moet redelijk en noodzakelijk zijn en de reiziger zal betalingsbewijzen moeten bewaren.
Vergoedingen van €250, €400 en €600 blijven bestaan
Ook de bekende financiële compensaties bij langdurige vertraging of annulering blijven grotendeels overeind. Een reiziger kan vanaf drie uur vertraging bij aankomst onder voorwaarden aanspraak maken op:
-
€250 bij vluchten tot en met 1.500 kilometer;
-
€400 bij langere vluchten binnen de EU en andere vluchten tussen 1.500 en 3.500 kilometer;
-
€600 bij de overige langeafstandsvluchten.
Bij een annulering kan compensatie verschuldigd zijn wanneer de luchtvaartmaatschappij minder dan veertien dagen voor vertrek annuleert.
Er bestaan uitzonderingen. Bij buitengewone omstandigheden die daadwerkelijk buiten de invloed van de luchtvaartmaatschappij liggen, kan de financiële compensatie vervallen. Denk aan bepaalde extreme weersomstandigheden of een plotselinge sluiting van het luchtruim.
De maatschappij moet straks wel duidelijk uitleggen waarom zij zich op buitengewone omstandigheden beroept. Ook blijft zij verantwoordelijk voor hulp en een alternatieve reis. “Overmacht” betekent dus niet dat een maatschappij de passagier eenvoudig aan zijn lot mag overlaten.
Eten, drinken en een hotel
De vernieuwde regels beschrijven concreter welke verzorging een gestrande reiziger moet krijgen. Tijdens een lange verstoring hebben passagiers straks recht op drinken na iedere twee uur wachten. Na drie uur moet een maaltijd worden aangeboden. Daarna volgt bij langdurig wachten iedere vijf uur opnieuw een maaltijd, met een maximum van drie maaltijden per dag.
Is een overnachting noodzakelijk, dan moet de maatschappij een hotel en vervoer tussen het vliegveld en de accommodatie regelen.
Doet de luchtvaartmaatschappij dat niet, dan mag de passagier zelf redelijke uitgaven doen en terugbetaling vragen. Bewaar daarom altijd bonnetjes van eten, drinken, taxi’s en hotelovernachtingen. Zonder betalingsbewijs wordt het veel moeilijker om achteraf geld terug te krijgen.
Nog meer veranderingen
De hervorming bevat meer verbeteringen voor reizigers. Zo moeten
luchtvaartmaatschappijen binnen 96 uur na aankomst digitaal uitleggen hoe een mogelijke compensatie kan worden aangevraagd. Na ontvangst van een claim moet de maatschappij die claim direct bevestigen en binnen dertig dagen betalen of gemotiveerd afwijzen.
Daarnaast moet bij het vergelijken van vliegtickets duidelijker worden welke handbagage in de prijs zit. Luchtvaartmaatschappijen moeten de ticketprijs inclusief een toegestane hoeveelheid handbagage tonen voordat het boekingsproces begint.
Ook de omstreden no-showregel wordt aangepakt. Straks mag een maatschappij je terugvlucht niet meer automatisch annuleren omdat je de heenvlucht niet hebt gebruikt. Gezinnen en reizigers met een beperking moeten bovendien zonder extra kosten naast hun begeleider of gezinsleden kunnen zitten.
Wanneer gaan de nieuwe regels in?
Ze gaan gelden twaalf maanden en twintig dagen nadat de regeling in het Publicatieblad van de Europese Unie is verschenen. In de praktijk betekent dit dat reizigers waarschijnlijk pas in de loop van 2027 een beroep kunnen doen op het volledige nieuwe pakket.
Tot die tijd blijven de huidige Europese passagiersrechten gelden. Ook nu kun je bij annulering of langdurige vertraging dus al recht hebben op een alternatieve vlucht, verzorging en financiële compensatie.
Dit kun je nu al doen
Controleer bij een verstoring altijd eerst wat de luchtvaartmaatschappij aanbiedt. Maak screenshots van de app, website of chat waarin alternatieven ontbreken en noteer het tijdstip waarop je om hulp hebt gevraagd.
Bewaar vervolgens:
-
je oorspronkelijke boekingsbevestiging;
-
instapkaarten en bagagelabels;
-
berichten over annulering of vertraging;
-
screenshots van beschikbare alternatieve vluchten;
-
bonnetjes van eten, vervoer en overnachtingen;
-
de exacte aankomsttijd op de eindbestemming.
Dat dossier kan het verschil maken tussen een afgewezen claim en honderden euro’s terug. De nieuwe regels maken het straks makkelijker, maar ook dan blijft bewijs belangrijk.