UWV krijgt het niet voor elkaar om op tijd te beslissen over veel medische zaken, zoals
WIA en Wajong. De rechtbank Den Haag deed daarom op 4 september uitspraak in
ruim twintig zaken waarin UWV te laat was. In elke zaak moet UWV binnen negen weken alsnog beslissen. Lukt dat niet, dan betaalt UWV
€100 per dag, tot een maximum van
€15.000.
De rechtbank is duidelijk over de oorzaak. In een van de
uitspraken staat dat er bij UWV al geruime tijd tekorten zijn aan verzekeringsartsen, "waardoor beslistermijnen structureel niet kunnen worden gehaald".
Wie stapten er naar de rechter?
Het gaat om mensen met een
uitkering en om werkgevers. Een deel van de zaken is aangespannen door werkgevers die zelf het WIA-risico dragen voor hun (ex-)werknemers, zoals een groot callcenterbedrijf en het ministerie van Defensie. Ook zij wachten op beslissingen van UWV.
In een van de zaken ging het om een Wajong-uitkering. UWV had op 27 oktober 2025 een besluit genomen. Daartegen werd bezwaar gemaakt. Toen UWV niet op tijd op dat bezwaar besliste, stuurde de advocaat een ingebrekestelling. UWV ontving die op 16 juni 2026. Ook daarna bleef een beslissing uit.
Wat de rechter bepaalde
De rechtbank gaf UWV negen weken de tijd: zes weken voor het medisch onderzoek en drie weken voor het besluit. De rechtbank volgt daarmee het landelijke beleid van de rechtbanken. Na die negen weken gaat de dwangsom lopen.
In de Wajong-zaak moet UWV ook het griffierecht van €54 vergoeden en €467 aan proceskosten betalen.
Het geld is voor jou
Een dwangsom is geen boete die naar de staatskas gaat. Het geld gaat naar degene die op de beslissing wacht. Ook werkgevers die zelf het risico dragen voor de WIA-uitkering van hun ex-werknemers stappen naar de
rechter. Voor hen hangt er vaak veel geld van de beslissing af. Voor iemand met een uitkering kan een dwangsom de lange wachttijd een klein beetje goedmaken.
Twee soorten dwangsom
Er zijn twee manieren waarop een overheidsinstantie moet betalen als ze te laat is.
1. Na een ingebrekestelling. Beslist UWV niet binnen de wettelijke termijn, dan kun je UWV een brief sturen: een ingebrekestelling. UWV heeft dan nog twee weken. Volgens de
Rijksoverheid gaat daarna automatisch een dwangsom lopen:
- €23 per dag voor de eerste 2 weken;
- €35 per dag voor de volgende 2 weken;
- €45 per dag voor de dagen daarna.
Die dwangsom loopt maximaal 42 dagen en is maximaal €1.442.
2. Via de rechter. Vanaf het moment dat de dwangsom loopt, kun je ook direct naar de rechter, zonder eerst bezwaar te maken. De rechter kan dan een nieuwe termijn geven met een eigen dwangsom, zoals nu €100 per dag tot €15.000.
Het kabinet wil dit deels schrappen
Het kabinet wil de dwangsommen bij te late WIA-beslissingen tijdelijk buiten werking zetten. Volgens de
Rijksoverheid schiet een dwangsom zijn doel voorbij zolang UWV grote achterstanden heeft. Het voorstel geldt voor WIA-aanvragen en herbeoordelingen.
De
Rechtspraak is daar kritisch over en raadde het kabinet in augustus af om de regeling te schrappen. Het voorstel is nog niet van kracht. Voorlopig gelden de huidige regels dus nog. DDS schreef eerder over het
overleg over het afschaffen van de dwangsommen.
Wat kun je doen?
- Houd de termijn bij. Noteer wanneer je je aanvraag of bezwaar hebt ingediend en wanneer UWV moet beslissen.
- Stuur een ingebrekestelling als UWV te laat is. De Rijksoverheid heeft daarvoor een standaardformulier.
- Wacht twee weken. Beslist UWV dan nog niet, dan loopt de dwangsom automatisch.
- Overweeg beroep bij de rechter. Bij een te late beslissing hoef je niet eerst bezwaar te maken.
- Vraag hulp. Een advocaat, rechtsbijstandsverzekeraar of het Juridisch Loket kan meekijken.