UWV praat mee over afschaffen dwangsommen bij vertraging

Volgens de berichtgeving zijn ook de IND en Dienst Toeslagen bij het overleg betrokken. Uit e-mails blijkt dat de organisaties hierover contact hebben. Wat tijdens de gesprekken precies is besproken, is niet bekend. Lees de berichtgeving van de NOS over het gezamenlijke overleg.

Een overleg over verandering van de regels betekent niet dat de bestaande mogelijkheden voor UWV-aanvragers vandaag zijn verdwenen. Voor een lopend dossier blijft van belang welke regels daarop gelden en of de beslistermijn daadwerkelijk is verstreken.

Wie op een uitkeringsbesluit wacht, wil weten waar hij financieel aan toe is. Kan de huur worden betaald? Moet er tijdelijk een andere oplossing worden gezocht? En wanneer komt er duidelijkheid over de komende maanden?

Een vergoeding wegens vertraging geeft geen antwoord op die vragen. Ook zegt zij niets over de inhoudelijke uitkomst van de aanvraag. Het is mogelijk dat een uitvoerder te laat beslist, terwijl de aanvraag uiteindelijk wordt afgewezen.

Juist dat onderscheid maakt de discussie over dwangsommen ingewikkeld. Voor de uitvoerder gaat het om betalingen en procedures rond achterstanden. Voor de aanvrager gaat het om een besluit dat gevolgen heeft voor het dagelijks leven.

DDS schreef eerder over de miljoenen die UWV aan dwangsommen betaalde. De nieuwe ontwikkeling betreft het overleg tussen uitvoerders over het instrument zelf.

UWV vermeldt op zijn website dat aanvragers een brief ontvangen met de periode waarbinnen een beslissing wordt genomen. Wie na het verstrijken van de toepasselijke termijn geen besluit heeft, kan een melding van een te late beslissing doen. Daarbij moet ook worden gekeken naar eventuele berichten over verlenging.

Met zo’n melding stel je UWV in gebreke. De organisatie krijgt vervolgens nog twee weken om te beslissen. Gebeurt dat niet en wordt de melding behandeld, dan kan een dwangsom volgen.

UWV noemt de volgende bedragen: de eerste veertien dagen 23 euro per dag, daarna veertien dagen 35 euro en vervolgens veertien dagen 45 euro. Het maximum bedraagt 1.442 euro. Bekijk de actuele uitleg en meldingsroute van UWV.

Dat maximum wordt dus niet standaard uitgekeerd zodra iemand lang moet wachten. De procedure, de toepasselijke termijn en het moment waarop alsnog wordt beslist, maken verschil.

Er bestaat ook een route via de bestuursrechter wanneer een overheidsorganisatie niet tijdig beslist. Rechtspraak beschrijft dat eerst een ingebrekestelling nodig is en dat na twee weken zonder besluit beroep mogelijk kan zijn.

Als het beroep gegrond is en er nog steeds geen beslissing ligt, kan de rechter een nieuwe beslistermijn opleggen. Daar kan een aanvullende dwangsom aan worden verbonden. Aan procederen zijn griffierechten verbonden; eventuele kosten van juridische hulp kunnen daar bovenop komen. Rechtspraak legt de procedure bij niet tijdig beslissen uit.

Een dwangsom die uit de wettelijke regeling volgt en een bedrag dat de rechter aan een nieuwe termijn verbindt, hebben dus een verschillende achtergrond. Dat onderscheid is ook relevant wanneer voorstellen tot afschaffing worden besproken.

Voor wie nu wacht, is een overzicht van de eigen correspondentie nuttiger dan een algemene discussie over de gemiddelde wachttijd. Bewaar de ontvangstbevestiging, brieven over de beslistermijn en eventuele verlengingen bij elkaar.

Noteer daarnaast wanneer je zelf informatie hebt aangeleverd. Zo kun je bij contact met UWV of een juridisch adviseur laten zien hoe de behandeling is verlopen. Een telefoongesprek kan duidelijkheid geven, maar vraag bij afspraken over termijnen ook om schriftelijke bevestiging.

De komende politieke discussie zal moeten uitwijzen welke veranderingen daadwerkelijk worden voorgesteld en voor welke besluiten die zouden gelden. Voor bestaande aanvragen kunnen bovendien overgangsregels relevant worden.

Tot er concrete nieuwe wetgeving ligt, kan een nieuwsbericht over afschaffing daarom niet dienen als antwoord op een individuele melding. Bij een lopend dossier blijven de brieven, de geldende termijn en de huidige wettelijke mogelijkheden bepalend.