Kabinet-Jetten en VVD-minister Heinen willen belasting op kraanwater met 23 procent verhogen voor 111 miljoen euro extra

Tien grote brancheorganisaties, waaronder de Vereniging van waterbedrijven in Nederland (Vewin), de horeca, bierbrouwerijen, autowasbedrijven, de voedingsmiddelenindustrie en zakelijke waterverbruikers, slaan vandaag in een gezamenlijke oproep aan de Tweede Kamer alarm over deze ordinaire lastenverzwaring. Vanaf Nieuwjaar wil Heinen bovenop elke duizend liter kraanwater een extra dubbeltje heffen, waardoor het fiscale tarief van 43,7 cent doorschiet naar 53,7 cent per kuub.

Met die sprong van 23 procent wil het ministerie van Financiën jaarlijks 111 miljoen euro extra binnenharken. En waarvoor wordt die 111 miljoen euro gebruikt? Niet om nieuwe waterleidingen aan te leggen, niet om zuiveringsinstallaties te bouwen en niet om watertekorten op te lossen. Zoals Vewin scherp vaststelt: "De extra inkomsten vloeien naar de algemene middelen en worden niet ingezet voor (drink)water of verduurzaming." Het is puur wisselgeld om de andere begrotingsplannen van dit minderheidskabinet te dekken.

De koepel van voorzitter Pieter Litjens laat dan ook geen spaan heel van het Haagse voorwendsel dat een hogere waterbelasting zogenaamd goed zou zijn voor zuinig watergebruik. Drinkwater is een eerste levensbehoefte, en volgens Vewin draagt een extra belastingverhoging op geen enkele manier bij aan de beschikbaarheid ervan. Het oordeel van de waterbedrijven was al op Prinsjesdag vernietigend: "Drinkwater wordt alleen maar duurder gemaakt, terwijl er geen druppel extra uit de kraan zal komen."

Het meest hypocriete aan deze kraanwaterroof is dat de Haagse ambtenaren allang weten dat hogere belastingen op drinkwater helemaal niets uithalen voor besparing. Je kunt immers moeilijk stoppen met drinken, douchen, koken of het doorspoelen van het toilet. Twee jaar geleden, in 2024, liet het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zelf onderzoeken of een belastingverhoging leidt tot minder verbruik van drinkwater. De conclusie van dat eigen overheidsonderzoek was glashelder: een hogere prijs heeft "slechts een zeer beperkt effect" op de vraag naar water.

Toch drukken Rob Jetten en Eelco Heinen het hogere tarief gewoon door. Inmiddels bestaat het drinkwatertarief in Nederland al voor 27 procent uit belastingen. Meer dan een kwart van het bedrag op je waterrekening heeft dus niets met het oppompen of zuiveren van water te maken, maar gaat rechtstreeks naar de fiscus.

En omdat de drinkwaterbedrijven zelf voor enorme investeringen staan om het leidingnet voor toekomstige generaties op peil te houden, gaan de reguliere watertarieven op termijn sowieso al stijgen. Daar legt Heinen nu dus nog eens een extra belastingverhoging van 23 procent bovenop. Geen cent gaat naar schoon drinkwater, alles verdwijnt in de staatskas.

Dit is het handelsmerk van de VVD in dit kabinet. Voor de verkiezingen poseren als de partij van hardwerkend Nederland en lagere lasten, en zodra ze op het pluche van Financiën zitten, verzinnen ze samen met D66 en het CDA de ene sluipbelasting na de andere. Eerst de personeelskorting van 500 euro voor winkelmedewerkers slopen, dan de vrijstelling in box 3 uithollen en nu ook nog een extra greep in de kassa zodra je thuis de kraan opendraait.

De pijn stopt bovendien niet bij de waterrekening van gezinnen. De tariefsverhoging van 23 procent komt namelijk bovenop het eerdere Haagse besluit om het zogeheten heffingsplafond van de waterbelasting volledig te schrappen. Voorheen werd de heffing alleen berekend over de eerste 300.000 liter per jaar; dit jaar werd dat plafond al opgetrokken naar 50 miljoen liter, en vanaf 2027 verdwijnt de bovengrens helemaal.

Wat die dubbele klap in de praktijk aanricht, laten de tien brancheorganisaties zien met een rekenvoorbeeld waar je koud van wordt. Neem een gewoon gemeentelijk zwembad, waar Nederlandse kinderen hun zwemdiploma halen en ouderen baantjes trekken, met een jaarlijks verbruik van 25.000 kubieke meter drinkwater. In 2025 betaalde zo'n zwembad nog 127,50 euro aan belasting op leidingwater; door het schrappen van het plafond én het hogere tarief van Heinen explodeert die aanslag in 2027 naar maar liefst 13.425 euro per jaar.

Van 127,50 euro naar 13.425 euro belasting voor een gemeentelijk zwembad. Dat is meer dan honderd keer zoveel belasting voor exact hetzelfde water! En wie denk je dat die rekening van ruim dertienduizend euro per zwembad uiteindelijk betaalt? Inderdaad: ouders die straks nog meer geld kwijt zijn aan het zwemkaartje en de zwemles van hun kinderen, of gemeenten die het zwembad simpelweg sluiten omdat de exploitatie onbetaalbaar wordt.

Ook de horeca, kleine ambachtelijke brouwerijen, autowasstraten, bakkerijen en de voedingsmiddelenindustrie krijgen deze belastingknuppel vol in de nek. Voor grotere bedrijven die voor hun productie afhankelijk zijn van schoon water, lopen de extra kosten volgens de brancheorganisaties zelfs op tot ruim een miljoen euro per jaar.

Laat je daarbij niets wijsmaken door politici die doen alsof bedrijven dat wel even uit eigen zak kunnen ophoesten. Elke belasting die Den Haag op ondernemers stapelt, wordt doorberekend in de prijs van je boodschappen in de supermarkt, je kop koffie op het terras en je wasbeurt bij de autowasstraat.

Het is de omgekeerde wereld van het partijkartel. Als ondernemers daadwerkelijk water willen besparen of hergebruiken, lopen ze in Nederland vast in een moeras van juridische en ambtelijke regels. De tien brancheorganisaties vragen de Kamer dan ook om die blokkades weg te nemen en alternatieve waterbronnen mogelijk te maken, in plaats van met een botte fiscale bijl 111 miljoen euro uit huishoudens, zwembaden en mkb-bedrijven te persen.

Nederland heeft geen gebrek aan belastinginkomsten; Nederland heeft een onverzadigbare overheid die met miljarden smijt. Terwijl Sjoerdsma met miljarden leurt in Oekraïne en honderden miljoenen overmaakt naar Afrikaanse fondsen, moet een Nederlands zwembad straks 13.425 euro aftikken om het bad te vullen en betaalt elk huishouden 23 procent meer belasting voor een glas kraanwater.

Voor een eerste levensbehoefte als drinkwater hoort de burger helemaal niet als belastingobject te worden behandeld. De overheid moet minder uitgeven in plaats van ons drinkwater te belasten. De Tweede Kamer moet deze schaamteloze kraanwatertaks volgende maand bij de stemmingen over het Belastingplan direct naar de prullenbak verwijzen.