Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI

Routeplanner verandert van 46 naar 34 kilometer - werknemer verliest deel reiskostenvergoeding

Economie•01 sep , 16:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Een update van een online routeplanner heeft een politiemedewerker een deel van zijn tegemoetkoming voor woon-werkverkeer gekost. Voor de berekening werd jarenlang uitgegaan van 46 kilometer per dag. Na de update wees hetzelfde systeem ineens een snelste route van 34 kilometer aan.

De korpschef verlaagde daarop de vaste tegemoetkoming. De medewerker verzette zich, maar kreeg uiteindelijk geen gelijk van de Centrale Raad van Beroep.

De uitspraak betekent niet dat iedere werkgever voortaan zelfstandig Google Maps mag openen en onmiddellijk het salaris kan aanpassen. Het ging om een specifieke regeling voor politiepersoneel waarin een aangewezen routeplanner bepalend was.

Here.com gaf ineens een kortere route

De politiemedewerker ontving een vaste tegemoetkoming voor het reizen tussen woning en werk. De berekende afstand was gebaseerd op de snelste route die de voorgeschreven routeplanner Here.com aangaf.

Aanvankelijk kwam het systeem uit op 46 kilometer per dag. Vanaf mei 2023 toonde de routeplanner na een update een alternatief van 34 kilometer.

Dat scheelt twaalf kilometer per werkdag. Bij iemand die vrijwel dagelijks naar dezelfde werkplek reist, loopt zo’n verschil over een heel jaar flink op.

Lees ook

Vanaf augustus 2023 berekende de werkgever de tegemoetkoming op basis van de nieuwe afstand. De werknemer vond dat niet terecht en probeerde de verlaging ongedaan te maken.

Werkgever mocht software volgen

De Centrale Raad van Beroep stelde voorop dat het ging om een wettelijke tegemoetkoming, niet om volledige vergoeding van alle werkelijk gemaakte kosten.

Dat onderscheid is belangrijk. De medewerker kreeg geen declaratie op basis van iedere daadwerkelijk gereden kilometer, maar een forfaitair bedrag volgens een vastgestelde methode.

Binnen die methode was Here.com aangewezen als de routeplanner waarmee de snelste route moest worden bepaald. Wanneer dat systeem na een update een andere uitkomst geeft, mag de korpschef daar volgens de Raad in beginsel van uitgaan.

De werkgever hoefde niet zelfstandig te bewijzen waarom de nieuwe route van 34 kilometer beter was. Het was aan de werknemer om aannemelijk te maken dat de uitkomst in zijn persoonlijke situatie niet bruikbaar of onjuist was.

Dat lukte onvoldoende. Ook een beroep op de hardheidsclausule bood geen uitkomst. De Centrale Raad van Beroep vat de zaak samen in zijn jurisprudentieoverzicht.

Kortste route is niet altijd prettigste route

Navigatiesoftware kan een route als snelste aanwijzen terwijl een werknemer die in de praktijk liever vermijdt. Denk aan een drukke binnenweg, een route met veel verkeerslichten, een onveilige kruising of een traject dat tijdens de spits vaak vaststaat.

Ook werkzaamheden en tijdelijke afsluitingen kunnen de uitkomst beïnvloeden. Een routeplanner werkt met kaarten en verkeersgegevens die veranderen.

Voor de vergoeding telt echter wat in de regeling is afgesproken. Staat daarin dat één specifieke planner en één bepaalde instelling leidend zijn, dan kan de persoonlijke voorkeursroute minder relevant zijn.

Werknemers moeten daarom niet alleen kijken naar het aantal kilometers dat zij werkelijk rijden. Controleer ook welke berekeningsmethode in de cao, arbeidsovereenkomst of personeelsregeling staat.

Niet iedere werkgever mag zomaar verlagen

Bij werknemers buiten de politie kan een geheel andere afspraak gelden. Een werkgever kan bijvoorbeeld een vast bedrag per maand betalen, de werkelijk gemaakte openbaarvervoerkosten vergoeden of een afstand gebruiken die bij indiensttreding definitief is vastgesteld.

Een bestaande arbeidsvoorwaarde kan niet altijd eenzijdig worden verslechterd. Dat hangt af van de formulering, de toepasselijke cao en de vraag of de werkgever een wijzigingsbeding heeft.

Lees ook

Staat er uitdrukkelijk dat de afstand periodiek opnieuw wordt berekend met een bepaalde routeplanner, dan is de positie van de werkgever sterker.

Staat alleen een vast maandbedrag in de arbeidsovereenkomst zonder herberekeningsmogelijkheid, dan kan een verlaging ingewikkelder zijn.

Controleer de eerstvolgende loonstrook

Wie bericht krijgt dat de woon-werkafstand verandert, moet vragen om de volledige berekening. Controleer:

welk woon- en werkadres zijn gebruikt;
welke routeplanner is gekozen;
of “snelste” of “kortste” route is ingesteld;
of een enkele reis of retourafstand wordt getoond;
hoeveel reisdagen meetellen;
welk bedrag per kilometer geldt;
vanaf welke datum de wijziging ingaat.

Een fout in huisnummer, postcode of werklocatie kan maandenlang een te lage vergoeding veroorzaken.

De medewerker uit deze zaak verloor zijn procedure omdat de voorgeschreven methode correct was toegepast. De software-update veranderde niet zijn woning of werkplek, maar wel het bedrag waarop hij volgens de regeling recht had.