Je ouder heeft je geld gegeven. Enkele maanden later overlijdt hij of zij. Dan kan die eerdere schenking voor de belasting alsnog bij de erfenis horen. Sinds 2026 hoef je over zo'n schenking in beginsel geen afzonderlijke aangifte schenkbelasting meer te doen: het bedrag wordt verwerkt bij de erfbelasting. Dat betekent niet dat het geld automatisch belastingvrij is. De hoogte van de totale verkrijging, je relatie tot de overledene en de toepasselijke vrijstelling bepalen of je moet betalen. Ook maakt het verschil of het geld van één ouder kwam of van beide ouders samen.
Het gaat om de laatste 180 dagen
Volgens de
regels voor schenkingen kort voor overlijden geldt de nieuwe afhandeling bij een overlijden op of na 1 januari 2026. Een schenking in de laatste 180 dagen vóór dat overlijden wordt in beginsel als onderdeel van de erfenis behandeld.
De overlijdensdatum is dus belangrijk voor de vraag welke afhandeling geldt. De datum van de schenking bepaalt vervolgens of die binnen de periode van 180 dagen valt.
Bewaar daarom het bankafschrift en een eventuele schenkingsovereenkomst. Geef die informatie ook aan degene die de aangifte erfbelasting verzorgt. Wie alleen naar het banksaldo op de overlijdensdatum kijkt, kan een eerdere schenking over het hoofd zien.
Eén berekening met de erfenis
Voor een kind bedraagt de gewone
vrijstelling voor de erfbelasting in 2026 €26.230. Alleen over het deel boven de toepasselijke vrijstelling is erfbelasting verschuldigd.
Een vereenvoudigd rekenvoorbeeld maakt dat duidelijk. Stel dat je vader je €50.000 schenkt en binnen 180 dagen in 2026 overlijdt. Uit zijn nalatenschap krijg je daarnaast €40.000. We gaan uit van geldbedragen, de gewone kindvrijstelling en geen bijzondere vrijstellingen of andere correcties.
Dan ziet de berekening er zo uit:
- Eerdere schenking: €50.000.
- Verkrijging uit de nalatenschap: €40.000.
- Samen voor de erfbelasting: €90.000.
- Na aftrek van de vrijstelling van €26.230: €63.770.
Voor een kind valt dat bedrag volledig in de eerste
tariefschijf voor de erfbelasting in 2026. Daar geldt 10 procent. In dit voorbeeld komt de erfbelasting uit op €6.377.
Het voorbeeld laat zien waarom je een schenking en de latere nalatenschap samen moet bekijken. Het geld is op verschillende momenten ontvangen, maar komt voor deze belastingberekening bij elkaar.
Geld van beide ouders vraagt extra aandacht
Overlijdt één van twee schenkers binnen 180 dagen, dan wordt diens deel bij de erfbelasting verwerkt. Voor het deel van de levende schenker kunnen de gewone schenkbelastingregels blijven gelden. De Belastingdienst licht deze
aangifte bij overlijden van een schenker afzonderlijk toe.
Denk aan ouders die in gemeenschap van goederen zijn getrouwd en €60.000 uit hun gemeenschappelijke vermogen schenken. Overlijdt de vader kort daarna, dan kan €30.000 bij zijn erfenis horen en blijft €30.000 een schenking van de moeder.
Die verdeling geldt niet vanzelf voor iedere familie. Controleer van wie het geschonken vermogen was, zeker bij huwelijkse voorwaarden of privévermogen.
Ook bij een hogere schenkingsvrijstelling gelden uitzonderingen
De hoofdregel kent meer uitzonderingen. Een schenking waarvoor de ontvanger een eenmalig verhoogde vrijstelling krijgt, wordt bijvoorbeeld niet op dezelfde manier bij de erfenis geteld. Om die vrijstelling te krijgen, moet wel aangifte schenkbelasting worden gedaan.
Dat verschilt van de gewone
jaarlijkse vrijstelling voor schenkingen aan een kind. Noteer dus welke vrijstelling is gebruikt of aangevraagd. Alleen het woord ‘belastingvrij’ in een familieafspraak zegt niet genoeg over de fiscale behandeling.
Ook voor schenkingen aan een algemeen nut beogende instelling bestaat een uitzondering.
Houd belasting en toeslagen uit elkaar
Na de aangifte erfbelasting kan nog een andere vraag spelen: wat doet het ontvangen vermogen met je toeslagen? Een
erfenis kan gevolgen hebben voor huurtoeslag of zorgtoeslag, ook als je weinig of geen erfbelasting verschuldigd bent. Dat is een aparte beoordeling.
Maak voor de afwikkeling één overzicht met de schenker, ontvangstdatum, het bedrag, de herkomst van het geld en een eventueel gebruikte vrijstelling. Voeg ook een al ingediende aangifte schenkbelasting toe.
Laat de executeur of degene die de erfbelastingaangifte verzorgt dat overzicht controleren voordat de aangifte wordt verstuurd. Juist bij geld van beide ouders voorkomt dat dat het volledige bedrag in de verkeerde aangifte terechtkomt.