Yeşilgöz schuift Heinens box 3-blunder af op 'beeldvorming': 'Als je het feitelijk uitlegt, snappen mensen heel goed wat we doen'

Vrijdag, bij de ministerraad, klaagde de VVD-leider over "ruis, commotie en beeldvorming" rond het Belastingplan. Die zouden bij de VVD-achterban "angst voor een linkse agenda" hebben veroorzaakt. Het was volgens haar "geen leuke week". Yeşilgöz verstopt zich achter een modewoord. Er was geen beeldvorming. Er was een plan.

Even terug naar wat er echt gebeurde. Het kabinet wilde de belastingvrije grens in box 3 verlagen van 1800 naar 1000 euro rendement. Wie meer dan duizend euro per jaar verdient aan spaargeld of beleggingen, zou dus gaan betalen. Volgens De Belegger dreigden daardoor ruim 800.000 extra spaarders en beleggers mee te betalen. DDS noemde het toen al wat het was: het kabinet-Jetten plundert de spaarder.

Dat plan viel niet uit de lucht. Het kwam van haar partijgenoot Eelco Heinen, minister van Financiën. En Yeşilgöz zat er als vicepremier gewoon bij terwijl haar eigen partij de kleine spaarder te grazen wilde nemen. Binnen anderhalve dag lag het plan weer van tafel, omdat zelfs de coalitiepartijen er weinig zin in hadden. Heinen moest toegeven dat hij de dekking niet goed had doordacht, en krabbelde terug.

Bij de inloop van de ministerraad verzuchtte Heinen vrijdag: "Een minderheidskabinet is taai." Taai was het vooral voor de spaarder, die een week lang niet wist of zijn buffer straks belast zou worden.

Het toppunt kwam daarna. "Als je het feitelijk uitlegt, snappen mensen heel goed wat we doen," zei Yeşilgöz. Vertaling: het probleem is niet het beleid, het probleem is dat u het verkeerd hebt begrepen.

Dat is de arrogantie van het Haagse pluche in één zin, en Yeşilgöz spreekt hem uit zonder te blikken of te blozen. De VVD-kiezer snapte het juist uitstekend. Hij las dat zijn spaargeld eerder belast zou worden, en hij las dat het plan van een VVD-minister kwam. Meer uitleg was niet nodig.

Die kiezer laat het ook merken. In de peiling van EenVandaag zakte het vertrouwen van VVD-kiezers in hun eigen leider in twee weken van 43 naar 30 procent. Dat is geen ruis. Dat is een vonnis.

Yeşilgöz wil dat we vooral kijken naar wat rechts wél binnenhaalde: de lagere accijns op benzine, de lagere belasting in box 2 en de lagere vliegbelasting. Prima. Maar wie een kruimel teruggeeft en tegelijk aan je spaarrekening morrelt, heeft geen recht om je te verwijten dat je het verkeerd zag.

En het is nog lang niet voorbij. Het versneld invoeren van de vermogenswinstbelasting kost naar schatting 15 miljard euro. Binnen een paar weken moet het kabinet daar nieuwe dekking voor vinden. Een van de genoemde opties: de schenking op papier afschaffen, een constructie rond de erfbelasting waarmee ouders hun kinderen helpen.

Met andere woorden: de spaarder is voorlopig gered, en nu ligt de erfenis onder het mes. Ook die optie ligt bij de VVD gevoelig, schrijft de NOS. Gevoelig. Zo begon het bij box 3 ook.

Maar een minderheidskabinet moet nu eenmaal compromissen sluiten? Zeker. Dat is het punt ook niet. Het punt is dat Yeşilgöz die compromissen zelf meetekent en daarna klaagt over 'ruis' als haar kiezers schrikken. Zo schuift Yeşilgöz haar eigen verantwoordelijkheid laf af.

Op 12 november stemt de Tweede Kamer over het Belastingplan. Tot die tijd moet de coalitie steun zoeken bij Pro en JA21, die alleen meedoen als de inkomstenbelasting omlaaggaat. Elke week kan er dus een nieuwe 'oplossing' uitlekken die bij de middenklasse landt.

De eis aan Yeşilgöz is helder. Stop met wegduiken achter modewoorden. Zeg hardop dat het plan van Heinen fout was, en garandeer dat de dekking niet uit de zak van de spaarder komt: geen lagere vrijstelling in box 3, en geen afschaffing van de schenking op papier.

Kan ze dat niet garanderen, dan moet ze ophouden te doen alsof de VVD in dit kabinet de rechtse rem is. Dan is Yeşilgöz gewoon de vicepremier van een kabinet dat de middenklasse uitknijpt, met een glimlach en een verwijt aan de kiezer erbij.