Kabinet wil stakingsaftrek en meewerkaftrek in 2027 met 75% korten: tot €1.177 extra belasting

De bedragen staan in Tabel 3 en Tabel 4 (pagina 38 tot en met 40) van de op 21 oktober 2026 gepubliceerde Nota naar aanleiding van het verslag bij de Wet fiscale stimulering start-ups en scale-ups (Kamerstuk 37 024, nr. 6). Het kabinet wil zo een nieuw belastingvoordeel op aandelenopties voor personeel van start-ups en scale-ups betalen. Omdat die regeling belastingheffing uitstelt, levert het wetsvoorstel volgens pagina 37 van het Kamerstuk tot circa 2055 per saldo een derving op van gemiddeld €36 miljoen per jaar, over een periode van 28 jaar. Als de Tweede en Eerste Kamer instemmen, gaat er op 1 januari 2027 eerst driekwart af van beide ondernemersaftrekposten en verdwijnen ze op 1 januari 2030 helemaal.

Wie zijn gehele onderneming verkoopt of beëindigt, mag over de behaalde stakingswinst in 2026 nog eenmalig maximaal €3.630 aftrekken. Die stakingsaftrek uit artikel 3.79 van de Wet inkomstenbelasting 2001 wordt volgens het wetsvoorstel per 1 januari 2027 met 75 procent gekort naar maximaal €908 en verdwijnt op 1 januari 2030.

In Tabel 4 op pagina 40 van de nota met antwoorden op vragen van de Tweede Kamer rekent het kabinet voor een ondernemer zonder overig inkomen uit wat dat betekent voor de gecombineerde aanslag aan inkomstenbelasting én inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (Zvw). Bij €50.000 stakingswinst betaalt een stoppende ondernemer in dit voorbeeld in 2027 al €1.177 meer belasting en Zvw-bijdrage dan nu, en vanaf 2030 €1.550 meer. Bij €100.000 stakingswinst bedraagt de extra heffing volgens de tabel €907 in 2027 en €1.568 vanaf 2030 (en bij €150.000 stakingswinst €907 in 2027 en €1.212 vanaf 2030).

Ook gezinsbedrijven waarin de fiscale partner zonder loon (of voor een vergoeding onder €5.000 per jaar) minstens 525 uur per kalenderjaar meewerkt, raken volgens het voorstel op 1 januari 2027 driekwart van hun aftrek kwijt. Op grond van artikel 3.78 lid 2 van de Wet inkomstenbelasting 2001 bedraagt de meewerkaftrek in 2026 nog 1,25 procent van de winst bij 525 tot 875 meewerkuren, 2 procent bij 875 tot 1.225 uur, 3 procent bij 1.225 tot 1.750 uur en 4 procent vanaf 1.750 uur. Per 1 januari 2027 zakken die percentages volgens het wetsvoorstel naar 0,32 procent, 0,5 procent, 0,75 procent en 1 procent, en per 1 januari 2030 vervalt de regeling.

Volgens Tabel 3 op pagina 39 van het Kamerstuk betaalt een ondernemer van wie de partner 1.500 uur per jaar meewerkt (zonder eigen inkomen) daardoor jaarlijks honderden tot ruim duizend euro extra aan inkomstenbelasting en Zvw-bijdrage:

Werkt de partner 750 uur mee, dan loopt het jaarlijkse nadeel volgens dezelfde tabel op van €203 in 2027 (€270 vanaf 2030) bij €50.000 winst tot €468 in 2027 (€626 vanaf 2030) bij €150.000 winst.

De bedragen in de kabinetstabellen liggen hoger dan alleen het tarief van de inkomstenbelasting, omdat een lagere stakings- of meewerkaftrek je belastbare winst verhoogt. Over die hogere belastbare winst betaal je als ondernemer tot het maximum-bijdrageloon ook de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet, en bovendien werkt de kleinere aftrek door in de afbouw van je heffingskortingen.

Daarnaast verhoogt een hogere belastbare winst rechtstreeks je verzamelinkomen op grond van artikel 2.18 van de Wet inkomstenbelasting 2001. Omdat de Dienst Toeslagen dat verzamelinkomen gebruikt als toetsingsinkomen, kan het schrappen van driekwart van de aftrek in 2027 óók leiden tot minder zorgtoeslag, huurtoeslag of kindgebonden budget. Dat komt nog bovenop de bedragen uit Tabel 3 en 4, want het kabinet liet de doorwerking op toeslagen daarin buiten beschouwing.

Voor ondernemers die dit najaar al bezig zijn met de verkoop of beëindiging van hun zaak richting hun AOW of pensioen, maakt het moment van staken een direct verschil. Wie zijn onderneming uiterlijk op 31 december 2026 staakt, valt nog onder het plafond van €3.630 aan stakingsaftrek; wordt het voorstel aangenomen, dan is dat vanaf 1 januari 2027 maximaal €908. Daarnaast blijft op grond van artikel 3.129 van de Wet inkomstenbelasting 2001 de mogelijkheid bestaan om stakingswinst tot de wettelijke maxima om te zetten in een aftrekbare stakingslijfrente.

Voor gezinsbedrijven met een meewerkende partner blijft bovendien een andere route open. Een arbeidsbeloning aan de partner is als kosten aftrekbaar van de winst, mits die vergoeding €5.000 of meer per kalenderjaar bedraagt. Lager dan €5.000 is ze niet aftrekbaar, volgens artikel 3.16 lid 4 van de Wet inkomstenbelasting 2001. De partner betaalt over die beloning dan zelf inkomstenbelasting.