Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI
Streamingabonnement afgesloten en meteen spijt? Je bedenktijd verdwijnt niet zomaar
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleEen streamingabonnement is binnen enkele minuten afgesloten. Je kiest een pakket, vult je betaalgegevens in en kunt direct een film, serie, sportwedstrijd of televisieprogramma bekijken. Daarbij vragen aanbieders klanten vaak om akkoord te gaan met onmiddellijke toegang tot de dienst.
Dat betekent echter niet automatisch dat de wettelijke bedenktijd volledig verdwijnt. Bij een streamingplatform dat kijkgedrag verwerkt, voorkeuren onthoudt en persoonlijke aanbevelingen doet, gaat het doorgaans niet alleen om digitale inhoud. Zo’n platform kan juridisch worden aangemerkt als een digitale dienst.
Dat onderscheid is belangrijk. Bij een digitale dienst kan een aanbieder de wettelijke bedenktijd van veertien dagen niet zomaar laten vervallen, zelfs niet wanneer de klant het abonnement onmiddellijk heeft gebruikt. De aanbieder mag mogelijk wel een redelijke vergoeding vragen voor het deel van de dienst waarvan de consument gebruik heeft gemaakt.
Conflicterende uitleg over streaming
De kwestie draaide om het Oostenrijkse televisiebedrijf Sky Österreich. Het bedrijf biedt streamingpakketten aan met onder meer sport, live-tv en fictie. Klanten die online een abonnement afsloten, moesten akkoord gaan met voorwaarden waarin stond dat het abonnement onmiddellijk begon.
Volgens het bedrijf verloren klanten daarmee het recht om de overeenkomst binnen veertien dagen te herroepen. Een Oostenrijkse consumentenorganisatie was het daar niet mee eens. Het geschil kwam uiteindelijk terecht bij de hoogste Oostenrijkse rechter, die het Hof van Justitie van de Europese Unie om uitleg vroeg.
Het Europees Consumenten Centrum Nederland heeft de uitkomst voor Nederlandse consumenten samengevat. Het Europese Hof maakt daarbij een belangrijk onderscheid tussen digitale inhoud en een digitale dienst.
Een streamingplatform is doorgaans een digitale dienst wanneer het méér doet dan alleen een bestand of televisieprogramma beschikbaar stellen. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer het platform analyseert wat een abonnee bekijkt en op basis daarvan persoonlijke aanbevelingen, kijklijsten of afspeellijsten samenstelt.
Waarom personalisatie zoveel uitmaakt
Bij digitale inhoud kan worden gedacht aan het downloaden van één film, game, e-book of muziekalbum. De consument ontvangt dan een concreet digitaal product. Wanneer de levering met uitdrukkelijke toestemming direct begint, kan het wettelijke herroepingsrecht onder bepaalde voorwaarden verdwijnen.
Een gepersonaliseerde streamingdienst werkt anders. De klant krijgt gedurende een bepaalde periode toegang tot een digitale omgeving die voortdurend diensten blijft verlenen. Het platform slaat voorkeuren op, onthoudt waar iemand gebleven is en bepaalt welke films of programma’s prominent in beeld verschijnen.
Er wordt dus niet uitsluitend een afzonderlijke film of serie geleverd. De aanbieder blijft gedurende het abonnement werkzaamheden verrichten voor de gebruiker. Juist daardoor is eerder sprake van een digitale dienst dan van de eenmalige levering van digitale inhoud.
Volgens het Hof lijkt dat ook bij de onderzochte streamingabonnementen het geval te zijn. De consument moet dan in beginsel veertien dagen de tijd krijgen om te beslissen of het afgesloten abonnement aan de verwachtingen voldoet.
Kun je dertien dagen gratis kijken en dan opzeggen?
De uitspraak betekent niet dat iedere consument bijna twee weken onbeperkt kan streamen en daarna automatisch al het betaalde geld kan terugvragen.
Wanneer een consument uitdrukkelijk vraagt om de dienst al tijdens de bedenktijd te laten beginnen, mag de aanbieder volgens de uitleg van het Europees Consumenten Centrum een redelijke vergoeding vragen voor het reeds geleverde deel. Die vergoeding kan bijvoorbeeld worden berekend op basis van het aantal dagen waarop de klant toegang heeft gehad.
Bij een abonnement van 15 euro per maand en vijf dagen gebruik zal het dan doorgaans om een relatief klein deel van het maandbedrag gaan. In sommige gevallen kan ook de waarde of omvang van het feitelijke gebruik een rol spelen.
Het belangrijke verschil is dat de mogelijkheid om de overeenkomst te beëindigen blijft bestaan. De consument hoeft dus niet per definitie een volledig jaar- of maandabonnement te betalen omdat hij na het afsluiten één avond heeft gekeken.
De regel geldt niet automatisch voor ieder digitaal product
Consumenten moeten wel oppassen met de conclusie dat ieder online abonnement altijd onder deze uitleg valt. De juridische beoordeling hangt af van wat de aanbieder daadwerkelijk levert.
Een dienst die persoonlijke aanbevelingen geeft, kijkvoorkeuren bewaart en doorlopend functionaliteiten aanbiedt, lijkt sterk op de dienst waarover de Europese zaak ging. Een eenmalige download van een specifieke film, game of muziekcollectie kan juridisch anders worden behandeld.
Ook een gratis proefperiode is niet precies hetzelfde als de wettelijke bedenktijd. Bij een proefperiode gelden de commerciële voorwaarden van de aanbieder. Die kunnen bijvoorbeeld bepalen dat het abonnement na zeven of dertig dagen automatisch betaald wordt verlengd. De wettelijke bedenktijd vloeit daarentegen voort uit het consumentenrecht.
Lees daarom altijd de bevestigingsmail en bewaar de voorwaarden die golden toen het abonnement werd afgesloten. Een schermafbeelding kan eveneens nuttig zijn wanneer later discussie ontstaat over de informatie die de aanbieder vooraf heeft gegeven.
Zo doe je een beroep op je bedenktijd
Wie binnen veertien dagen van een streamingabonnement af wil, kan het beste schriftelijk handelen. Alleen in een app op “abonnement beëindigen” drukken, voorkomt mogelijk een volgende verlenging, maar maakt niet altijd duidelijk dat de consument gebruikmaakt van zijn wettelijke herroepingsrecht.
Stuur daarom een e-mail of gebruik het officiële herroepingsformulier van de aanbieder. Vermeld daarin:
- op welke datum het abonnement is afgesloten;
- het bijbehorende e-mailadres en klantnummer;
- dat je de overeenkomst binnen de wettelijke bedenktijd herroept;
- dat je om beëindiging en terugbetaling van het resterende bedrag vraagt;
- dat een eventuele vergoeding voor het gebruik moet worden gespecificeerd.
Bewaar de verzendbevestiging en maak zo nodig een schermafbeelding. Betaalt de aanbieder niets terug of stelt hij dat de bedenktijd volledig is vervallen, vraag dan om een schriftelijke onderbouwing.
Gaat het om een bedrijf uit een ander EU-land, Noorwegen of IJsland, dan kan het Europees Consumenten Centrum mogelijk helpen bij het vinden van een oplossing.
Controleer meteen al je abonnementen
De uitspraak is tevens een goede aanleiding om alle lopende streamingkosten op een rij te zetten. Veel huishoudens betalen afzonderlijk voor films, sport, muziek, televisie en andere digitale diensten. Een abonnement van 10 of 15 euro lijkt beperkt, maar verschillende ongebruikte diensten kunnen samen honderden euro’s per jaar kosten.
Kijk daarbij ook naar de gewone opzegtermijn. De wettelijke bedenktijd geldt alleen kort na het aangaan van de overeenkomst. Wie al maanden abonnee is, kan zich daar normaal gesproken niet meer op beroepen.
Voor pas afgesloten, gepersonaliseerde streamingabonnementen is de boodschap duidelijk: direct toegang krijgen betekent niet automatisch dat alle consumentenrechten verdwenen zijn. Wie snel spijt krijgt, moet daarom niet alleen naar de gewone opzegknop kijken, maar ook controleren of de wettelijke veertien dagen nog lopen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading
