Je vaste energiecontract eerder opzeggen? Bij gestegen tarieven kan de opzegvergoeding nul zijn

Wie wil overstappen, denkt al snel aan een boete omdat het contract nog doorloopt. Dat kan een reden zijn om een aanbod meteen weg te klikken. Toch is het verstandig om eerst het werkelijke bedrag op te vragen.

De vergoeding is namelijk niet voor iedereen gelijk. Ook is zij iets anders dan de vraag of een overstap financieel verstandig is. Zonder opzegvergoeding vertrekken kan alsnog betekenen dat je je goedkope leveringstarief opgeeft.

Volgens ACM ConsuWijzer hangt de opzegvergoeding samen met het verlies dat de leverancier maakt doordat je het contract niet uitzit. De leverancier heeft rekening gehouden met jouw toekomstige afname.

Bij de berekening worden het resterende verwachte verbruik en het verschil tussen jouw tarief en een vergelijkbaar nieuw tarief gebruikt. De toezichthouder vermeldt dat geen opzegvergoeding verschuldigd is als de energie duurder is geworden en de leverancier daardoor geen verlies maakt.

Dat vergelijkbare tarief is een belangrijk detail. Een aanbieding van een willekeurige andere leverancier bepaalt niet hoeveel jouw huidige leverancier in rekening mag brengen.

Vraag daarom welk referentietarief wordt gebruikt en bij welk product dat hoort. Zonder die gegevens is een genoemd eindbedrag moeilijk te controleren.

Op televisie of een nieuwssite kan staan dat gas duurder wordt. Dat zegt nog niet wat er in jouw contractadministratie gebeurt.

Vattenfall vermeldt bijvoorbeeld dat de opzegvergoeding €0 is wanneer het actuele referentietarief hoger is dan het afgesproken leveringstarief. Bij de berekening van de opzegvergoeding kijkt de leverancier onder meer naar het product, de toepasselijke contractregels en de resterende looptijd.

Ook het moment waarop het contract is afgesloten kan verschil maken. Voor oude contracten van vóór 1 juni 2023 beschrijft Vattenfall nog een andere regeling met vaste bedragen. Trek de huidige verliesberekening dus niet zonder controle door naar iedere langlopende overeenkomst.

De gegevens in jouw eigen contract zijn het vertrekpunt. Een algemeen voorbeeld op internet kan uitleggen hoe de rekensom werkt, maar vervangt die gegevens niet.

Een contract met nog zes maanden te gaan vertegenwoordigt niet altijd hetzelfde verwachte verbruik. Voor een woning die met gas wordt verwarmd, maakt het veel uit of die maanden vooral in de winter of in de zomer vallen.

Vattenfall houdt bij de schatting rekening met dat seizoensverschil. Daardoor kan het bedrag afwijken van een snelle berekening waarbij je simpelweg de helft van het jaarverbruik neemt.

Controleer bovendien stroom en gas afzonderlijk. Vraag welke producten je beëindigt en hoe de vergoeding per onderdeel is opgebouwd. Je wilt vooraf weten of de getoonde berekening betrekking heeft op de hele overstap.

Noteer ook de beoogde overstapdatum. Een berekening voor vertrek volgende week is niet zonder meer dezelfde als een berekening voor vertrek over enkele maanden.

Een opzegvergoeding van nul is geen besparing op zichzelf. Het betekent alleen dat die kostenpost ontbreekt.

Een fictief voorbeeld maakt dat duidelijk. Stel dat je huidige contract voor je verwachte verbruik nog €900 kost en een vervangend contract over dezelfde periode €1.020. Zonder opzegvergoeding is overstappen nog steeds €120 duurder. Een eventuele welkomstkorting moet vervolgens daadwerkelijk gelden om dat verschil te verkleinen.

Kijk daarom naar de hele rekening. ACM ConsuWijzer benadrukt bij het vergelijken van energieleveranciers ook vaste kosten, kortingen en terugleverkosten. Een laag tarief per kilowattuur kan samengaan met hogere vaste leveringskosten.

Gebruik bij verschillende aanbiedingen steeds hetzelfde verbruik. Anders vergelijk je ongemerkt twee verschillende huishoudens. Houd ook rekening met het verschil tussen een vaste prijs en een variabel of dynamisch tarief dat later kan veranderen.

Maak de volgorde eenvoudig: eerst de kosten van vertrek, daarna de kosten van het nieuwe contract en vervolgens de beslissing.

Vraag je huidige leverancier om de berekening en bewaar het antwoord. ACM ConsuWijzer vermeldt dat een berekende opzegvergoeding twee maanden geldig blijft. Is die periode verstreken, vraag dan opnieuw naar het bedrag.

Controleer daarnaast of een eerder ontvangen welkomstpremie gevolgen heeft. Die staat los van de gewone vergoeding voor het vroegtijdig beëindigen van het contract.

Is de berekening onduidelijk, stel dan gerichte vragen over het referentietarief, het resterende verbruik en de gebruikte einddatum. Alleen het woord ‘boete’ in een gesprek is geen uitsplitsing.

Je hoeft een lopend vast contract dus niet bij voorbaat als onbreekbaar te beschouwen. De financiële uitkomst wordt pas zichtbaar wanneer je zowel het vertrekbedrag als de nieuwe energiekosten naast elkaar legt. Soms is vertrekken goedkoper. Soms blijkt juist uit de berekening hoe waardevol je huidige tarief nog is.