Verbijsterde Wajonger moet UWV €27.789,45 terugbetalen na betaalde hulp aan familie

Krijg je een Wajong en krijg je geld omdat je de geldzaken van familie regelt, dan moet je dat aan UWV doorgeven, ook als je er zelf niets aan overhoudt. Dat oordeelde de Rechtbank Gelderland op 25 september 2026. UWV mag van een Wajonger €27.789,45 bruto aan uitkering en toeslag terugvorderen over 2017 tot en met 2023. UWV eiste eerst €92.585,15 bruto over 2013 tot en met 2023, maar verlaagde dat zelf tijdens de beroepsprocedure. De rechtbank beoordeelde alleen dat lagere bedrag en liet het staan.

De man, geboren in 1973, krijgt sinds 12 oktober 1997 een Wajong, bij een arbeidsongeschiktheid van 80 tot 100 procent. Hij hielp als bewindvoerder en/of mentor anderen, voornamelijk familieleden, met het beheer van hun geld. Daarvoor kreeg hij vergoedingen. Op de zitting erkende hij dat hij UWV daarover niet had geïnformeerd.

Bij besluit van 14 maart 2024 vorderde UWV €92.585,15 bruto terug over 1 januari 2013 tot en met 31 december 2023.

Op 30 juni 2026, tijdens de beroepsprocedure, nam UWV een nieuw besluit: €27.789,45 bruto over 1 januari 2017 tot en met 31 december 2023. Waarom UWV de periode en het bedrag verlaagde, staat niet in de uitspraak.

Het beroep tegen dat besluit is ongegrond. Omdat UWV de man tijdens de procedure deels tegemoetkwam, moet UWV wel €51 griffierecht en €934 proceskosten vergoeden.

De man voerde aan dat hij geen inkomsten had: hij hielp zijn partner binnen de onderneming en stond familieleden op vrijwillige basis bij als bewindvoerder. Op de zitting voegde hij toe dat hij alle vergoedingen aan de mensen onder bewind had uitgegeven en er zelfs op had toegelegd.

De rechtbank ging daar niet in mee. Of het werk in de privésfeer en voor familieleden is gedaan, is volgens haar niet relevant. "Relevant is dat met de werkzaamheden inkomsten zijn verkregen", schrijft zij. Ook hoe iemand dat geld daarna besteedt, doet er niet toe.

Door de inkomsten was hij volgens UWV in 2017 en 2020 voor 65 tot 80 procent arbeidsongeschikt en in 2018 en 2019 voor 55 tot 65 procent. Vanaf 2021 kortte UWV de inkomsten wegens gewijzigde regels op een andere manier. Ook had hij achteraf recht op minder toeslag. De berekening bestreed hij niet.

UWV moet te veel betaalde uitkering terugvorderen, maar de wet laat ruimte om daar bij dringende redenen geheel of gedeeltelijk van af te zien. De man stelde dat de mensen onder bewind door de terugvordering in ernstige financiële problemen zouden komen, en dat hij er zelf financieel op achteruit zou gaan.

De rechtbank volgde dat niet. Wat ten onrechte is ontvangen, moet in het algemeen terug, en de terugvordering ontstond doordat de man zijn inlichtingenplicht schond, niet door fouten van UWV. Ernstige financiële gevolgen onderbouwde hij niet, en hij loste op dat moment ook niet af. Ook valt niet in te zien dat hij zou moeten terugbetalen met geld van de mensen onder bewind.

Gaat UWV alsnog invorderen, dan houdt hij de bescherming van de beslagvrije voet uit de artikelen 475b tot en met 475e van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Dat is het deel van je inkomen waarop UWV geen beslag mag leggen.

Zo'n schuld kan lang doorwerken: bij een AOW'er legde UWV beslag vanwege een oude uitkeringsschuld.

Hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep stond open binnen zes weken na verzending van de uitspraak. Of dat is ingesteld, is niet bekend.

Deze zaak gaat over 2017 tot en met 2023, maar artikel 3:74 van de Wajong geldt nog steeds: je meldt uit jezelf en onverwijld alles waarvan je redelijkerwijs kunt begrijpen dat het invloed kan hebben op je uitkering.

UWV noemt onder meer deze inkomsten die je moet doorgeven:

Hulp aan familie staat daar niet met zoveel woorden bij, maar deze uitspraak laat zien dat geld voor zulk werk meetelt. Spaargeld, een erfenis en giften hoef je niet door te geven. Twijfel je, neem dan contact op met UWV. Ook klussen kan duur uitpakken, zoals bij de man met WIA die fietsen opknapte.

Je geeft inkomsten binnen een week door, met het formulier Doorgeven wijzigingen Wajong op Mijn UWV. Heb je een toeslag van UWV, dan geef je ook de inkomsten van je partner door.

Vrijwilligerswerk moet je volgens UWV altijd doorgeven, ook zonder vergoeding. Je mag er maximaal €220 per maand en €2.200 per jaar voor krijgen, reiskosten en onkosten inbegrepen. Daarboven ziet UWV het als betaald werk. Die grens kwam in deze uitspraak niet aan bod.

Werk je naast je Wajong met een garantiebedrag of aanvullende uitkering, dan kan ook een onbeantwoorde brief van UWV je geld kosten.

Krijg je naast je Wajong een vergoeding voor werk, ook van familie, meld die dan en bewaar het bewijs. Geef je een wijziging niet of te laat door, dan moet je te veel ontvangen uitkering terugbetalen en soms ook een boete. Kun je niet in één keer terugbetalen, bel UWV dan zo snel mogelijk via 088 - 898 20 00, bijvoorbeeld voor een betalingsregeling.

Wil je vaker zulke uitleg over je geld op je telefoon? Volg DDS op ons WhatsApp-kanaal.