Verzekeraar beschuldigt klant van brandstichting, maar moet €125.000 uitkeren

De zaak begon nadat een chalet door een zware brand werd beschadigd. Een schade-expert stelde het verlies vast op €125.000. Kort daarna ontving de verzekeraar via het Centrum Bestrijding Verzekeringscriminaliteit een anonieme tip.

De tipgever beweerde dat de eigenaar het chalet zelf in brand had gestoken om de verzekeringsuitkering op te strijken. Dat ernstige verhaal zette een uitgebreid fraudeonderzoek in gang.

De verzekeraar liet de klant meerdere keren ondervragen en wees op verschillen tussen zijn verklaringen en de registratie van de slagboom bij het vakantiepark.

De man kon zich niet ieder tijdstip en iedere beweging rond de nacht van de brand exact herinneren. Volgens hem was de avond chaotisch en stressvol. Hij werd bovendien pas weken later uitgebreid geïnterviewd.

Kifid vond de verklaringen van de chaletbezitter uiteindelijk voldoende plausibel en consistent. Dat iemand zich na een ingrijpende brand niet ieder tijdstip op de minuut nauwkeurig herinnert, bewijst volgens de commissie nog niet dat hij bewust heeft gelogen om geld te ontvangen.

Ook de anonieme tip was onvoldoende. Een deel van de feitelijke achtergrondinformatie in de tip klopte, maar dat maakte de belangrijkste beschuldiging - dat de man zelf de brand zou hebben gesticht - nog niet objectief bewezen.

Bij een fraudebeschuldiging ligt de bewijslast in beginsel bij de verzekeraar. Die moet aannemelijk maken dat de verzekerde bewust een onjuiste voorstelling van zaken heeft gegeven met als doel een uitkering te krijgen waarop hij geen recht had.

Dat is een zware maatregel. Een bewezen fraudegeval kan niet alleen leiden tot het verlies van de uitkering, maar ook tot registratie in waarschuwingsregisters die door andere verzekeraars kunnen worden geraadpleegd.

Kifid oordeelde dat de verzekeraar in dit geval niet aan de vereiste bewijslast had voldaan. De beschuldigingen waren te veel gebaseerd op vermoedens, interpretaties en een anonieme melding die niet met objectief bewijs werd ondersteund.

De verzekeraar moet het volledige vastgestelde schadebedrag van €125.000 alsnog uitkeren. Daar komt wettelijke rente bij, gerekend vanaf 3 juli 2025 tot het moment waarop het bedrag volledig is betaald.

Daarnaast krijgt de consument €1.450 vergoed voor zijn juridische kosten. De verzekeraar moet binnen vier weken na verzending van de beslissing betalen.

De uitspraak is bindend. Dat betekent dat beide partijen zich eraan moeten houden, al bestaat onder voorwaarden nog een beroepsmogelijkheid binnen het systeem van Kifid.

De financiële gevolgen waren niet het enige probleem voor de chaletbezitter. De verzekeraar had zijn persoonsgegevens ook in verschillende interne en externe waarschuwingsregisters opgenomen.

Kifid verplicht de verzekeraar om die registraties te verwijderen. Ook de melding bij het Centrum Bestrijding Verzekeringscriminaliteit moet worden ingetrokken.

Verder moet de verzekeraar de vordering voor de gemaakte onderzoekskosten laten vallen. De verzekeringsrelatie moet worden hersteld wanneer de klant dat wenst.

Een externe frauderegistratie kan grote gevolgen hebben. Andere verzekeraars kunnen zo’n melding zien en een nieuwe klant daardoor weigeren of alleen onder ongunstige voorwaarden accepteren.

De chaletbezitter kreeg niet op ieder punt gelijk. Hij had ook vergoeding gevraagd voor vervangende woonruimte en pachtkosten voor de grond waarop het chalet stond.

Kifid wees die bedragen af, omdat de consument onvoldoende bewijs had aangeleverd dat hij deze kosten daadwerkelijk maakte. De hoofdclaim over de brandschade en de frauderegistraties werd wel grotendeels toegewezen.

Een verzekeraar mag onderzoek doen wanneer er concrete aanwijzingen voor fraude bestaan. Dat is ook noodzakelijk om misbruik en hogere premies voor andere klanten tegen te gaan.

Maar een verzekeraar mag een klant niet op basis van alleen verdenkingen behandelen alsof fraude al vaststaat. Zeker bij een zware beschuldiging moeten het onderzoek, het bewijs en de genomen maatregelen zorgvuldig en proportioneel zijn.

Wie zelf met een fraudebeschuldiging wordt geconfronteerd, doet er verstandig aan alle correspondentie, foto’s, bonnen, tijdlijnen en verklaringen te bewaren. Vraag de verzekeraar schriftelijk waarop de beschuldiging precies is gebaseerd en welke maatregelen zijn genomen.

Een interne klachtenprocedure is meestal de eerste stap. Daarna kan een consument onder voorwaarden bij Kifid terecht. Deze uitspraak geeft geen automatische uitkomst voor andere brandschades, maar maakt wel duidelijk dat een anonieme tip alleen niet genoeg is om iemand een uitkering van €125.000 én toegang tot toekomstige verzekeringen te ontnemen.