Naar inhoud springen
Fictieve onherkenbare man loopt met een bos bloemen naar de ingang van een woonzorgcentrum, op de rug gezien. Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI

Zoon kreeg €89.405 aan 'reiskosten' voor 17 jaar bezoek aan zijn vader, en betaalt er toch erfbelasting over

Economie•

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Voeg DDS toe op Google
Volg ons op Google Nieuws
Een zoon kreeg in januari 2021 €89.405 van zijn vader, als vergoeding voor de reiskosten van zeventien jaar wekelijkse bezoeken. Enkele dagen na de betaling overleed de vader. De Rechtbank Gelderland oordeelt in een uitspraak van 13 november 2026 dat het geld een schenking was, en dat de zoon er erfbelasting over moet betalen. De uitspraak staat sinds 17 november op rechtspraak.nl.
Wel valt de extra rekening een stuk lager uit dan de Belastingdienst had vastgesteld. De navordering van €10.478 gaat omlaag naar €2.198, omdat de zoon over hetzelfde geld al €8.280 schenkbelasting moest betalen.

Een verklaring en drie overboekingen

Op 14 januari 2021 tekende de vader een verklaring. Daarin kende hij zijn zoon €89.405 toe, inclusief rente, als reiskostenvergoeding voor wekelijkse bezoeken in de jaren 2004 tot en met 2020. Op 15 en 16 januari 2021 maakte hij het bedrag in drie delen over. Halverwege december, zo'n vier weken daarvoor, was hem verteld dat hij nog maar kort zou leven.
Zijn erfenis ging in gelijke delen naar zijn twee kinderen. Toen de zoon bezwaar maakte tegen zijn aanslag erfbelasting, leverde hij zelf de verklaring, het bankafschrift en het levenstestament van zijn vader aan. Op basis van die stukken zag de inspecteur een schenking binnen 180 dagen vóór het overlijden. Daarvoor legde hij op 5 februari 2026 een navorderingsaanslag erfbelasting op.

Waarom die 180 dagen tellen

De Successiewet telt een schenking die een ouder binnen 180 dagen vóór zijn overlijden doet aan een kind dat ook erfgenaam is, mee bij de erfenis. Zo telde de inspecteur €89.405 op bij het erfdeel van de zoon van €221.039, waardoor hij in totaal €310.444 verkreeg. Na de vrijstelling van €21.282 bleef €289.162 belast, met €44.957 aan erfbelasting. Omdat de zoon al een aanslag van €34.479 had gekregen, kwam de navordering uit op €10.478, plus €1.969 belastingrente.

De zoon zag het als een vergoeding

Volgens de zoon was er helemaal geen schenking, maar betaalde zijn vader een schuld af. Hij zegt dat hij sinds 2004 vast allerlei zaken voor zijn vader regelde, van de bank en de belastingaangifte tot het doorlezen van concepten voor een testament en voorstellen om geld te beleggen. Vanaf 12 oktober 2017 mocht hij op grond van het levenstestament van zijn vader bovendien in alles namens hem optreden. Voor de vergoeding ging hij uit van één bezoek per week, veertig weken per jaar.
De rechter volgt hem daarin niet. Voor de periode van 2004 tot 12 oktober 2017 heeft de zoon niet aannemelijk gemaakt dat zijn vader hem daarvoor een opdracht had gegeven. Voor de jaren daarna wijst de rechter op wat de zoon zelf op de zitting verklaarde. Volgens die verklaring kon de vader tot het einde zelf over zijn geld beslissen. Daarom is niet aannemelijk dat de zoon werk deed onder de volmacht.

Het bezoek aan zijn vader stond voorop

Bij zijn bezoeken hielp de zoon naar eigen zeggen met de aangifte, de verkoop van het huis van zijn vader, de thuiszorg en later de overstap naar een verzorgingshuis. Volgens de rechter gaat het meestal om losse klussen die weinig tijd kosten. Gezien het aantal bezoeken per jaar stond het sociale aspect voorop, namelijk het bezoeken van zijn vader.
Ook de gang van zaken rond de betaling weegt mee. In al die jaren had de zoon nooit om geld voor zijn reizen gevraagd, en het was de vader die met het idee voor de betaling kwam. Die schreef er bovendien uitdrukkelijk bij dat zijn zoon het geld niet hoefde in te brengen in de nalatenschap, ook niet als het een schenking zou zijn. Volgens de rechter kan het daarom niet anders dan dat de vader zijn zoon wilde bevoordelen.

Geen morele plicht om te betalen

Daarnaast stelde de zoon dat zijn vader met het geld een zogeheten natuurlijke verbintenis voldeed. Dat is een dringende morele plicht die niet bij de rechter af te dwingen is, en een betaling op die grond is vrijgesteld van schenkbelasting. De rechter vindt dat hulp van een kind aan een ouder, of andersom, normaal gesproken niet zo uitzonderlijk is dat daar een plicht tot betalen uit volgt.
De zoon vertelde op de zitting dat hij als notarieel jurist is opgeleid en zich daarbij in belastingen heeft gespecialiseerd. Ook met die kennis bleef zijn steun volgens de rechter binnen wat een kind normaal voor een ouder doet, waardoor het oordeel niet verandert.

Al betaalde schenkbelasting telt mee

Op één punt krijgt de zoon wel gelijk. De Belastingdienst had hem over dezelfde €89.405 ook een aanslag schenkbelasting opgelegd, van €8.280. De inspecteur erkende zelf dat hij dat bedrag ten onrechte niet had verrekend, want bij een schenking binnen 180 dagen vóór het overlijden moet de schenkbelasting volgens de wet van de erfbelasting af.
Met de rekenmethode van de Hoge Raad zou de zoon recht hebben op €12.947 vermindering. Hij krijgt echter niet meer korting dan de €8.280 die hij aan schenkbelasting verschuldigd was, waardoor de navordering daalt van €10.478 naar €2.198. Ook de belastingrente gaat naar verhouding omlaag, en de Belastingdienst moet het griffierecht van €51 vergoeden. Partijen kunnen nog in hoger beroep gaan bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Geld vlak voor het overlijden

Krijg je kort voor het overlijden van een ouder geld en ben je ook erfgenaam, houd er dan rekening mee dat de Belastingdienst een gift binnen 180 dagen meetelt voor de erfbelasting. Wil je dat een betaling als vergoeding telt, zorg dan dat je een afspraak kunt laten zien. In deze zaak ontbrak die, en de zoon had in zeventien jaar nooit eerder reiskosten gedeclareerd.
Schenken in 2026. De gratis schenk-checklist 2026 van Schenk Slim, de schenksite van DDS, zet tien punten op een rij voor wie dit jaar nog wil schenken.
Ga verder met lezen
loading
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten

Loading