Jetten is het aangeschoten wild in Brussel: zeventien landen azen op onze afdrachtkorting, en de premier roept zelf om méér Europa

Wie nog gelooft dat de EU een vriendelijke waardengemeenschap is waarin iedereen voor elkaar opkomt, krijgt een harde les in machtspolitiek. Zodra er over het nieuwe Meerjarig Financieel Kader (MFK) voor 2028 tot en met 2034 wordt onderhandeld, hebben de ontvangende landen in Zuid- en Oost-Europa één doel: zoveel mogelijk geld halen bij de nettobetalers in het noorden.

En Nederland staat altijd bovenaan dat verlanglijstje. Ons land hoort per inwoner al decennia bij de grootste nettobetalers van de EU. Daarom bedong Den Haag een vaste korting op de jaarlijkse afdracht, net als Duitsland, Oostenrijk, Zweden en Denemarken. Zonder die korting gaat de rekening voor Brussel nog verder omhoog. En precies die korting willen zeventien landen nu de nek omdraaien.

De Europese Commissie van Ursula von der Leyen wil de komende jaren honderden miljarden uitgeven aan defensie-industrie, groene industriepolitiek en geopolitieke fondsen. Vanaf 2028 moeten bovendien de gezamenlijke coronaschulden van NextGenerationEU worden afgelost.

Om dat te betalen, dreigde er te worden gesneden in de potten waar Zuid- en Oost-Europa al decennia uit drinken: de landbouwsubsidies en de cohesiefondsen. Dus organiseerden Italië en Roemenië een overleg van de 'Friends of Cohesion', en zeventien leiders tekenden een verklaring met vier eisen.

Die eisen zijn even brutaal als duidelijk. De begroting is na twee kortingsrondes volgens hen al gekrompen tot 1,02 procent van het bruto nationaal inkomen van de EU, de aflossing van de coronaschulden niet meegerekend, en dat moet beter. De potten voor cohesie en landbouw moeten volledig beschermd worden. De lasten moeten 'eerlijker' over de lidstaten worden verdeeld. En de vierde eis staat er zonder omhaal: "No rebates." Kortingen op de bni-afdracht horen volgens de zeventien niet thuis in een moderne en eerlijke EU-begroting.

Meloni verpakte die aanval in de Italiaanse Senaat in een sneer richting Den Haag en Berlijn: als er gemoderniseerd moet worden, dan voor iedereen, en je kunt niet eisen dat de offers Europees zijn en de privileges nationaal. Wat Meloni een nationaal 'privilege' noemt, is in werkelijkheid een kleine pleister op de miljardenaderlating die Nederland al decennia ondergaat.

In zo'n slangenkuil heb je een premier nodig met een ruggengraat van staal. Een leider die op tafel slaat en zegt: wij zijn het zat om de pinautomaat van Europa te zijn, en wie aan onze korting komt, krijgt ons veto.

Maar wie zit er namens Nederland aan tafel? D66-leider Rob Jetten, de meest eurofiele premier uit de moderne geschiedenis. Nederland zit formeel in het clubje zuinige landen, met onder meer Duitsland en Zweden. Alleen: hoe geloofwaardig is dat verzet als je zelf elke week roept dat Europa het antwoord is, dat er een tandje bij moet voor Oekraïne en dat er Europese defensiefondsen moeten komen? Een premier die thuis om méér Europa roept, kan in Brussel niet geloofwaardig nee zeggen tegen een duurdere EU.

Zie je hoe gevaarlijk die spagaat is? De ene helft van de zaal, het blok van Meloni, eist geld voor cohesie en landbouw én het einde van onze korting. De andere helft, Von der Leyen en eurofielen als Jetten, wil honderden miljarden voor Oekraïne, defensie en groene fondsen. Het klassieke Brusselse compromis kun je nu al uittekenen: ze doen het allebei.

En wie betaalt de rekening van die dubbele miljardenorgie? De Nederlandse belastingbetaler, die straks een grotere EU-begroting én een uitgeklede of verdwenen korting op zijn bord krijgt.

Ondertussen ligt er al een andere rekening klaar. De Algemene Rekenkamer waarschuwde eerder voor een risico van jaarlijks zo'n 3,7 miljard euro extra EU-afdracht vanaf 2028, dat volgens haar zichtbaar hoort te zijn in de begroting. Brussel kost Nederland nu al meer dan Den Haag hardop zegt.

Vergeet niet hoe Nederland er de vorige keer werd ingeluisd. Voor een paar miljard uit het coronaherstelfonds liet Den Haag zich vastketenen aan een gigantische gezamenlijke EU-schuld, en moest het Brussel hervormingen beloven, onder meer van het pensioenstelsel en de zelfstandigenaftrek.

Die fout mag zich bij het MFK voor 2028-2034 niet herhalen. Het kabinet-Jetten bezuinigt in eigen land op chronisch zieken en ziet de staatsschuld oplopen. Er kan geen euro extra naar Brussel.

Er is maar één antwoord op deze aanval van zeventien EU-landen op de Nederlandse korting: nee. Geen cent minder korting, geen euro extra naar een EU-begroting waarvoor Brussel bijna 2.000 miljard vroeg, geen nieuwe gezamenlijke schulden.

De meerjarenbegroting kan alleen met unanimiteit worden vastgesteld, dus Nederland heeft een veto in handen. Jetten moet in Brussel met dat veto dreigen, en als hij dat niet durft, is hij de verkeerde man aan de verkeerde tafel.