ASIELDWANG DENDERT DOOR: DOETINCHEM OPENT OPVANG VOOR HONDERD ASIELZOEKERS

De gemeente noemt het een tijdelijke opvang. Maar “tijdelijk” betekent in dit geval maximaal drie jaar. Ondertussen ligt er ook een plan voor een permanente woon- en opvanggemeenschap waar 150 Doetinchemmers en 150 asielzoekers naast elkaar moeten gaan wonen.

Dat is de bekende salamitactiek. Eerst wordt een tijdelijke locatie geopend vanwege de acute “nood”. Vervolgens ontstaat er een complete infrastructuur van beveiliging, begeleiding, onderwijs en dienstverlening. Daarna blijkt de instroom nog altijd niet onder controle en moet er een blijvende voorziening komen. Voor burgers geldt: u mag vragen stellen en informatieavonden bezoeken, maar de machine draait door.

De gemeente Doetinchem bevestigt dat de locatie vanaf 20 juli in gebruik is. De samenstelling van de bewoners kan wisselen. Het kunnen gezinnen, stellen, alleenstaanden en jongeren zijn. Voor de locatie is zeven dagen per week, 24 uur per dag beveiliging aanwezig.

Dat laatste is op zichzelf verstandig. Maar het roept ook vragen op. Als bestuurders tegelijkertijd verzekeren dat inwoners zich nergens zorgen over hoeven te maken, waarom is permanente beveiliging dan noodzakelijk? En welke kosten hangen samen met bewaking, jeugdzorg, begeleiding, vervoer, onderwijs en gemeentelijke inzet?

Voor de minderjarigen zijn dag en nacht jeugdzorgwerkers beschikbaar. Andere bewoners hoeven zich volgens de gemeentelijke informatie eenmaal per week te melden. De gemeente heeft ook leefregels opgesteld: geen geluidsoverlast, rust tussen tien uur ’s avonds en acht uur ’s ochtends en een avondklok voor de minderjarige bewoners.

Dat zijn allemaal maatregelen die op papier geruststellend klinken. De daadwerkelijke proef volgt echter in de dagelijkse praktijk. Omwonenden moeten erop kunnen rekenen dat klachten onmiddellijk serieus worden genomen, dat incidenten volledig worden geregistreerd en dat informatie niet wordt achtergehouden uit angst voor “stigmatisering”.

Wie denkt dat het na drie jaar automatisch voorbij is, moet vooral naar de plannen voor Naoberhoek kijken. Woningcorporatie Sité omschrijft dat als een “unieke woongemeenschap” waar 150 Doetinchemmers en 150 asielzoekers samen in één complex moeten wonen.

Voor de Doetinchemmers worden ongeveer tachtig appartementen voorzien; voor de asielzoekers ongeveer veertig. Daarnaast moeten werk, onderwijs, dagbesteding en sociale dienstverlening worden georganiseerd.

Dat is geen bescheiden noodvoorziening meer. Dat is permanente institutionalisering van asielopvang in een stad waar gewone woningzoekenden al jaren moeite hebben om een betaalbare woning te vinden. Bestuurders presenteren het als een harmonieus sociaal experiment, maar de middelen, ruimte en bestuurlijke aandacht komen ergens vandaan.

Nederlandse jongeren wonen langer thuis. Gescheiden vaders en moeders zoeken wanhopig naar een woning. Gezinnen moeten soms jarenlang wachten op sociale huur. Toch weet de overheid voor asielopvang telkens gebouwen, begeleiding en financiële middelen te mobiliseren.

Dat contrast mag benoemd worden. Sterker nog: het móét benoemd worden.

Rond eerdere besluitvorming over asielopvang in Doetinchem was sprake van grote onrust. Bij een raadsbijeenkomst werd extra politie en beveiliging ingezet en waren publiek en pers niet welkom.

Ook dat is typerend. Bestuurders vragen om “begrip” en “verbinding”, maar zodra inwoners boos worden, verandert het gemeentehuis in een fort. Burgers worden vervolgens neergezet als lastig of onbeheerst, terwijl zij vrijwel geen effectieve invloed hebben op besluiten die hun directe leefomgeving veranderen.

Fatsoenlijk protest moet altijd vreedzaam blijven. Bedreiging en geweld zijn onacceptabel. Maar vreedzaam betekent niet tandeloos. Inwoners hebben het recht om fel te zijn wanneer Den Haag en het COA hun dorp of stad gebruiken om de gevolgen van een falend nationaal migratiebeleid op te vangen.

De fundamentele vraag wordt opnieuw niet gesteld: waarom beheert Nederland de opvang in plaats van de instroom te stoppen?

Zolang de buitengrenzen onvoldoende worden bewaakt, afgewezen asielzoekers niet vertrekken en gezinsmigratie doorgaat, zullen gemeenten telkens nieuwe locaties moeten openen. Iedere noodopvang creëert vraag naar een volgende opvang. Iedere tijdelijke oplossing wordt de aanloop naar een permanente structuur.

Doetinchem krijgt vandaag honderd asielzoekers. Straks mogelijk een permanente gemeenschap met nog eens 150 opvangplaatsen. Wie nu nog gelooft dat “tijdelijk” werkelijk tijdelijk betekent, heeft de afgelopen tien jaar niet opgelet.