Tusk zet Van den Brink te kijk: Polen weigert asielaanvragen aan de grens met Wit-Rusland, Den Haag buigt voor Brussel

De Poolse premier schreef zondag op X dat Polen de fouten van andere Europese landen niet herhaalt, en er ook niet voor gaat betalen. Polen verdedigt zijn grens hard tegen illegale migratie, heeft een eigen asielbeleid en zet wie de Poolse wet overtreedt het land uit. Tussen haakjes staat de zin die in Den Haag pijn moet doen: "nie przyjmujemy wniosków", wij nemen geen aanvragen aan. Dat kregen de leiders van Europa van hem te horen in Brussel, schreef hij, waar ze op 15 en 16 oktober bijeenkwamen. Premier Rob Jetten (D66) zat aan dezelfde tafel.

Laten we eerlijk zijn, want dat is Den Haag zelden: de Poolse stop geldt niet voor heel Polen. Sinds 27 maart 2025 mag je aan de grens met Wit-Rusland geen asielaanvraag meer indienen. Dat is de grens waar Wit-Rusland volgens het Poolse persbureau PAP samen met Rusland en criminele netwerken migranten naar de Europese Unie sluist. De maatregel geldt telkens 60 dagen, en voor elke verlenging moet het Poolse parlement toestemming geven. Op 18 september werd hij opnieuw verlengd, volgens het ministerie voor de achtste keer. Kwetsbare groepen, zoals alleenreizende minderjarigen en zwangere vrouwen, kunnen nog wel asiel aanvragen.

Het resultaat volgens het Poolse ministerie van Binnenlandse Zaken: tussen 27 maart 2025 en 16 september 2026 werden de aanvragen van 495 buitenlanders niet in behandeling genomen. Het aantal pogingen om illegaal de grens met Wit-Rusland over te steken, is in een jaar 65 keer zo klein geworden, en in de eerste helft van dit jaar lukte volgens Warschau geen enkele illegale oversteek meer. Het ministerie zegt het zelf: dat je aan die grens geen asiel meer kunt aanvragen, ontmoedigt migranten om die route te kiezen.

En dat is geen avontuurtje van een eenzame populist. Het Poolse parlement stemde met 418 tegen 16 stemmen in met de laatste verlenging. De pro-Europese regering van Tusk drukt het niet met hangen en wurgen door, ze verdedigt het elke twee maanden opnieuw, met een overweldigende meerderheid achter zich. Een regering die wil, vindt een weg. Een regering die niet wil, vindt een excuus.

Hoe staat het in Nederland? De asielinstroom bedroeg in week 41 ongeveer 910, meldt de Rijksoverheid zelf. In één week. Negenhonderd mensen voor wie ergens een bed moet worden gevonden, en later vaak ook een huis, terwijl jouw kinderen al jaren op een wachtlijst voor een woning staan.

En wat doet de verantwoordelijke minister, Bart van den Brink (CDA) van Asiel en Migratie? Hij kijkt naar Brussel en buigt. Op zondag 18 oktober schreven we nog hoe Van den Brink voor Brussel buigt: 114 politieregistraties zijn voor hem geen reden om de gezinshereniging van een Syrische verdachte te weigeren. Dat is de reflex van dit kabinet. Europa zegt nee, dus Den Haag doet niets, en jij krijgt de rekening.

Tusk heeft die reflex nu in het openbaar doorgeprikt. Niet een of andere rechtse oppositieleider, maar een man die van 2014 tot 2019 de Europese Raad voorzat en het Brusselse spel beter kent dan wie ook. Als zelfs hij aan de grens met Wit-Rusland asielaanvragen durft te weigeren, valt het hele Haagse verhaal dat het 'niet mag van Europa' om. Tusk bewijst dat het niet aan Brussel ligt, maar aan de lafheid van Den Haag.

Het voor de hand liggende tegenargument komt uit Den Haag vast snel: Nederland heeft geen grens met Wit-Rusland, en de Poolse wet is gemaakt voor migranten die een vijandig regime bewust op Europa afstuurt. Klopt. Je kunt de Poolse wet niet een-op-een overschrijven. Maar de les van Warschau zit niet in het bos aan de oostgrens. De les is dat een regering met een pro-Europese premier bereid is om nee te zeggen tegen de asiellobby, en dat elke twee maanden opnieuw in het parlement te verdedigen.

Op dezelfde top drongen Italië, Denemarken en Polen er volgens Politico op aan dat de EU veel harder wordt tegen illegale migratie. In de conceptconclusies die zij steunden, stond dat migratie veel Europese burgers zorgen baart en dat de EU maatregelen moet vermijden die illegale migratie aanmoedigen. Die tekst werd gesteund door Giorgia Meloni, Mette Frederiksen en Donald Tusk. De naam van Rob Jetten ontbrak in dat rijtje.

Het vorige kabinet vroeg Brussel in 2024 nog om een opt-out uit het Europese asielbeleid. Van die ambitie is onder Van den Brink niets over. In plaats van de grens aan te pakken, zet hij 63 gemeenten onder asieltoezicht. Jouw gemeente krijgt de druk, de grens blijft open.

Minister Van den Brink, stap deze week in het vliegtuig naar Warschau. Vraag uw Poolse collega hoe die wet in elkaar zit, hoe hij standhoudt en hoe Polen de kwetsbare uitzonderingen regelt. Stuur de Kamer vóór de kerst een brief met precies welke Poolse maatregelen Nederland kan overnemen, en een wetsvoorstel voor alles wat kan.

En premier Jetten: zet bij de volgende Europese top uw handtekening naast die van Meloni, Frederiksen en Tusk, in plaats van toe te kijken hoe anderen hun grens beschermen.

Tusk zei het in Brussel hardop. Als zelfs hij het durft, heeft Van den Brink geen enkel excuus meer om jou nog langer te laten opdraaien voor zijn lafheid.