Gebroken belofte van VVD en MijnPartij in Den Hoorn: 'zo snel als mogelijk' wordt begin 2031, en tot die tijd vangt het dorp asielzoekers op voor Westland

Het azc staat op een bedrijventerrein tegen een woonwijk in Den Hoorn aan en biedt plek aan maximaal 225 asielzoekers. Het besluit viel in oktober 2023, met 10 tegen 7 stemmen: CDA, OGP, D66 en ChristenUnie voor, VVD en MijnPartij tegen. Het contract met het COA loopt vijf jaar vanaf de ingebruikname, en begin 2026 trokken de eerste bewoners erin.

Dit voorjaar won het verzet. MijnPartij en VVD vormen sinds mei samen het college, met 10 van de 17 zetels, en schreven in hun hoofdlijnenakkoord een duidelijke opdracht: "Wij geven het college opdracht om het grootschalige AZC in Den Hoorn zo snel als mogelijk te beëindigen." Als ondergrens staat erbij dat het contract met het COA na vijf jaar sowieso niet wordt verlengd. In hetzelfde stuk staat: "Een meerderheid van de inwoners is geen voorstander van deze grootschalige opvang."

Op 8 september viel het masker. In een persbericht over een overeenkomst met Westland schreef de gemeente: "Midden-Delfland heeft een overeenkomst met het COA voor de opvang van 225 asielzoekers tot en met 2030." Het CDA vroeg het college hoe dat te rijmen viel met de verkiezingsbelofte, en wat er na 2030 gebeurt. Op die laatste vraag was het antwoord kort: "Begin 2031 sluit het AZC Den Hoorn."

En waarom niet eerder? "De aanwezigheid van het AZC Den Hoorn is een feitelijke situatie die gebaseerd is op eerder afgesloten contracten. Wij respecteren die contracten, maar zullen juridische mogelijkheden gebruiken om een eerdere sluiting te realiseren." Welke mogelijkheden, en wanneer, staat er niet bij.

'Zo snel als mogelijk' betekent voor VVD en MijnPartij dus: precies die ondergrens, de dag dat het contract toch al afloopt. Wat een farce. Daar was geen verkiezingsoverwinning voor nodig. Dat had het vorige college ook gekund.

Dan de deal zelf. Begin september tekende VVD-wethouder Wendy Renzen-van Leeuwen een bestuursovereenkomst met Westland. Midden-Delfland "vangt voor de gemeente Westland" asielzoekers op: 92 plekken in 2026 en 106 per jaar in 2027 tot en met 2030. In ruil neemt Westland 19 statushouders uit Midden-Delfland over in 2026, en daarna 21 per jaar. De overeenkomst eindigt op 31 december 2030.

Volgens de wethouder in het persbericht is het "een goede, praktische oplossing", die "niet tot extra of langere opvang van asielzoekers" leidt. Maar lees wat het college het CDA zelf schreef: na begin 2031 heeft Midden-Delfland "geen overcapaciteit meer" om te ruilen. De ruil rekent dus op een azc dat tot het laatste jaar openblijft. Het college wijst erop dat de afspraken herzien kunnen worden. Wie zijn azc echt eerder wil sluiten, tekent er alleen geen ruil tot en met 2030 voor.

Voor Westland is het een slimme zet. Die gemeente weigert al jaren zelf asielzoekers op te vangen. "Wij hebben altijd gezegd: het is nul en het blijft nul", zei een raadslid van coalitiepartij GBW vorige maand tegen Omroep West. Westland houdt zijn eigen dorpen vrij en telt een deel van de plekken in Den Hoorn mee. Voor Den Hoorn is het een strop, getekend door een VVD-wethouder die haar eigen kiezers in de steek laat.

Midden-Delfland vangt nu al veel meer op dan Den Haag afdwingt. De taakstelling onder de Spreidingswet is volgens de gemeente teruggegaan van 133 naar 119 plekken. Het azc telt er 225. Het college schreef het zelf in de raadsinformatiebrief: "Midden-Delfland heeft een hogere opvangcapaciteit voor asielzoekers dan de indicatieve taakstelling."

Dat overschot had een reden kunnen zijn om juist eerder te sluiten. Het college van VVD en MijnPartij maakte er schaamteloos een ruilmiddel van. Den Hoorn draagt de lasten van een azc dat bijna twee keer zo groot is als Den Haag vraagt, en de bestuurders gebruiken die plekken om elders een probleem op te lossen.

Ook het VVD-programma zelf liet al een achterdeurtje open. Voorin stond dat de VVD "alles" zou doen om het azc te sluiten. Verderop werd het: "Wij zetten ons in om de duur van het grootschalig AZC in Den Hoorn niet te verlengen en waar mogelijk te beëindigen." Na de verkiezingen bleven alleen de kleine letters over. Het is niet de eerste VVD-afdeling die zo omvalt: in Veendam stemde de VVD voor asielopvang tot 2029.

Het CDA, dat het azc in 2023 zelf binnenhaalde, roept nu als oppositie dat de coalitie haar woord breekt. "De fractie van het CDA was met stomheid geslagen bij het lezen van het persbericht", zei fractievoorzitter Desiree Langeveld in de raad. Uit die hoek is dat rijk. Maar op dit punt heeft het CDA gelijk.

Het college zal zeggen dat een contract een contract is. Dat is precies de smoes waarmee het vorige college het azc erdoor drukte. De coalitie werd gekozen om die smoes niet meer te accepteren. In de commissie van dinsdag vroeg OGP volgens het AD of VVD en MijnPartij zich niet schamen. Dat is een terechte vraag.

Wethouder Renzen-van Leeuwen moet haar achterkamerdeal met Westland openbreken, zoals het college zegt dat de overeenkomst toestaat, en die "juridische mogelijkheden" om eerder te sluiten nu op tafel leggen, met een datum. Niet begin 2031, maar zo snel als mogelijk, zoals het eigen akkoord eist. Laat de inwoners van Den Hoorn daarover meepraten, in plaats van ze per persbericht te verrassen.

En de VVD moet ook de rest van haar programma nakomen: geen grootschalig azc in Schipluiden en Maasland. In Den Haag moet het kabinet waarin de VVD zit de Spreidingswet afschaffen, die dorpen als Den Hoorn klemzet, in plaats van te verdedigen. Gemeenten horen te doen wat hun inwoners willen, niet wat het COA en de buurgemeente goed uitkomt.

In maart stemde Den Hoorn voor sluiten. In september kreeg het een ruil met Westland. Een partij die zo met jouw stem omgaat, hoeft niet verbaasd te zijn als je de volgende keer ergens anders je vakje rood maakt.