De Voogd ontmaskert het Haagse 7-procentsprookje: statushouders drukken veel zwaarder op de sociale huur dan verteld, en de VVD geeft het nu toe

Het verhaal komt van Josse de Voogd, electoraal geograaf. Hij vertelde het vrijdagavond in het radioprogramma Stand van Nederland van WNL. Volgens hem ligt de impact van statushouders op de sociale huur veel hoger dan politici het publiek vertelden.

Het verschil zit in de rekenmethode. Het CBS-cijfer van 7 procent telt alle toewijzingen van sociale huurwoningen mee, ook de verhuizingen binnen de sociale huur zelf. Ongeveer driekwart van de mensen die een vrijgekomen sociale huurwoning krijgen, woont volgens De Voogd al in een sociale huurwoning en schuift alleen door.

Kijk je alleen naar de woningen die naar nieuwe huurders gaan, mensen die nog geen sociale huurwoning hebben, dan ziet het er heel anders uit. Daarvan ging in 2023 volgens het EIB 20 procent naar statushouders. En van het extra aanbod dat jaarlijks in de sociale huur beschikbaar komt, is volgens het instituut een derde nodig om statushouders te huisvesten. Dat is de groep waar de Nederlandse starter, de gescheiden vader en de jongere die nog bij zijn ouders woont in zitten. Precies die mensen wachten jaren. Zij horen bij elke verhuizing dat ze geduld moeten hebben, terwijl een flink deel van de woningen die voor hen vrijkomen naar een andere groep gaat.

Het CBS zelf vindt het EIB-onderzoek degelijk. "Het ziet er prima uit en sluit globaal aan bij de CBS-cijfers en de CBS-prognose," zegt Ruben van Gaalen, senior wetenschappelijk medewerker bij het CBS. Het 7 procentcijfer klopt technisch, en leidt de woningzoekende toch om de tuin.

Het EIB noemde het 7 procentverhaal deze maand zelf al "een hardnekkig misverstand". Volgens het EIB komen asielmigranten voor 90 procent in de sociale huur terecht.

EIB-directeur Taco van Hoek rekende deze maand ook voor dat 60 procent van de woningvraag van de afgelopen tien jaar uit migratie kwam. De cijfers liggen er al lang, alleen wilde Den Haag ze niet horen.

En dan de politiek. Volgens De Voogd werd Wilders in 2023, in een debat van partijleiders op SBS6, uitgelachen door andere lijsttrekkers toen hij zei dat het 7 procentcijfer niet klopte. Wie de waarheid zei, werd uitgelachen.

Het is een bekend patroon. Eerst wordt wie een ongemakkelijk cijfer noemt weggezet als populist. Jaren later blijkt hij gelijk te hebben, en dan heet het opeens dat iedereen het eigenlijk al wist.

De Voogd laat er geen twijfel over bestaan dat het in Den Haag bekend is. "Ik weet dat er achter de schermen meer politici deze cijfers heus wel kennen maar het niet zeggen," zegt hij. Hij voelt zich in de zaaltjes waar hij spreekt soms vernederd door mensen in dure koopwoningen, die de cijfers die hij weerlegt nog steeds geloven.

Het meest veelzeggende komt van de VVD. Kamerlid Jurgen Nobel zegt het nu zonder omwegen: "Dat andere cijfer, 7 procent, klopt wel, maar het geeft geen eerlijk beeld." Dat is een opmerkelijke erkenning van een partij die jarenlang in kabinetten zat die met dat cijfer de zorgen van woningzoekenden wegwuifden. Ze wisten het, en ze zwegen.

En wat doet het kabinet-Jetten met die kennis? Het tegenovergestelde van wat nodig is. D66-minister Elanor Boekholt-O'Sullivan wil dat gemeenten statushouders sneller een woning geven, en asielminister Bart van den Brink stuurt brieven om de doorstroom naar woningen te versnellen. Elke woning die naar een statushouder gaat, gaat niet naar de jongere op zolder. Zo simpel en zo hard is de wachtlijst.

Neem Zoetermeer. Die gemeente moet dit jaar 225 statushouders huisvesten, bovenop een achterstand van 76. Woningen heeft de gemeente te weinig, dus huurt ze zelf extra ruimte bij.

De rekensom is niet ingewikkeld. Als een op de vijf sociale huurwoningen voor starters naar statushouders gaat en zij een derde van het extra aanbod opslokken, dan staat elke Nederlandse starter achteraan in een rij die door de instroom steeds langer wordt. Wie dat probleem wil oplossen, moet de instroom beperken en de voorrang voor statushouders schrappen.

Dat vergt politici die durven zeggen wat ze weten. Wilders deed dat in 2023 en werd uitgelachen. De Voogd doet het nu, met de cijfers van het EIB en de instemming van het CBS achter zich. Het is tijd dat de partijen die toen lachten, toegeven dat zij de woningzoekende al die jaren een verkeerd beeld gaven.

De Nederlander die al jaren op een wachtlijst staat, verdient eerlijkheid in plaats van een cijfer dat hem in slaap moet sussen. Stop de voorrang voor statushouders, en vertel de woningzoekende eindelijk de waarheid.