Meta verkoopt een bril die stiekem filmt en haalt satire erover offline: een techreus bepaalt wat jij over hem mag zien

Programmamaker Roel Maalderink maakt al tien jaar satirische video's. Samen met de digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom maakte hij een filmpje over de camerabril van Meta en Ray-Ban. Hij stond daarvoor bij het kantoor van Meta in Amsterdam en vroeg medewerkers wat ze van hun eigen bril vonden. Meta haalde de Instagram-versie weg, meldt de NOS. Op YouTube staat hij nog gewoon.

"Nou maak ik één keer een filmpje over Meta. En dan wordt hij verwijderd van het platform van Meta," zei Maalderink. Maartje Knaap van Bits of Freedom was nog duidelijker: "Meta bepaalt wat er wel of niet bespreekbaar is en stuurt daarmee hoe het publieke debat verloopt." De reden die Meta gaf, noemde ze "echt onzin".

Waar gaat die bril eigenlijk over? Met de camerabril van Meta kun je filmen zonder dat de mensen om je heen het doorhebben. De zorgen gaan vooral over stiekem filmen op plekken waar mensen zich veilig horen te voelen. Bits of Freedom, de Consumentenbond en de Autoriteit Persoonsgegevens slaan er alarm over.

Vandaag debatteerde de Tweede Kamer erover. Kamerlid Barbara Kathmann (PRO) wil een breder en duidelijker verbod, meldt de NOS. "Het tempo kan niet snel genoeg zijn. Nederland is het zat. De onrust is ongelofelijk groot," zei ze. Ze noemde het verwijderen van de video van Maalderink mogelijk censuur. Staatssecretaris Claudia van Bruggen vindt dat de bestaande regels al genoeg dekken, maar zei: "Ik begrijp de oproep van de Kamer wel." Het kabinet wacht nu op een Europees advies.

Wil je dat er meer van dit soort stukken komen? Word lid van DDS Premium. Dan lees je al onze premium artikelen op de website, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Je kiest zelf: 7 euro per maand of 70 euro per jaar. Met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis.

Hier zit het echte verhaal. Rechtse Nederlanders weten al jaren hoe het voelt als een platform je bereik afknijpt of je bericht weghaalt. Kritiek op migratie, op coronabeleid, op klimaatplannen: het werd allemaal op enig moment "misleidend" of "haatdragend" genoemd. Wie daarover klaagde, werd weggezet als complotdenker.

Nu overkomt het een satiricus die samenwerkt met een linkse digitale burgerrechtenclub. En opeens is het censuur. Dat is het ook. Maar dat was het de vorige keren ook.

Het principe is simpel. Een bedrijf dat zo veel macht heeft over het publieke debat, mag die macht niet gebruiken om kritiek op zichzelf te laten verdwijnen. Dat geldt als het om Maalderink gaat, en dat geldt als het om een rechtse opiniemaker gaat.

Dat is het tegenargument. Meta mag zelf weten wat het op zijn eigen platform toelaat. Niemand is verplicht om Instagram te gebruiken.

Klopt. Dat is ook het punt niet. Het punt is dat Meta niet zomaar een winkel is. Instagram en Facebook zijn voor miljoenen Nederlanders de plek waar ze nieuws en meningen zien. En juist Brussel en Den Haag hebben die platforms de afgelopen jaren steeds meer druk gegeven om berichten te verwijderen. Daarmee is Meta een verlengstuk geworden van de politiek. Wie platforms dwingt om te censureren, hoeft niet verbaasd te zijn als ze dat vervolgens ook in hun eigen belang doen.

Het kabinet moet niet alleen kijken naar de camerabril, maar ook naar de manier waarop platforms berichten verwijderen. Eis dat Meta en andere grote platforms openbaar maken waarom een bericht is weggehaald, en geef gebruikers een snelle en eerlijke manier om bezwaar te maken. En stop met het opvoeren van de druk op platforms om "desinformatie" en "haat" te verwijderen, want dat woord blijkt steeds ruimer te worden uitgelegd.

Vrije meningsuiting geldt niet alleen voor de mensen met wie je het eens bent. Wie dat nu pas ontdekt, is welkom. Maar hij is wel laat.

Steun DDS: word lid van DDS Premium. Als Premium-lid lees je al onze premium artikelen, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Een abonnement kost 7 euro per maand of 70 euro per jaar, dus met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis. Word hier lid.