Trouw laat essayist Lotfi el Hamidi de gewone Nederlander de les lezen: 'Wie zich niet aanpast aan de nieuwe werkelijkheid, blijft achter'

El Hamidi was chef opinie bij NRC en is nu verbonden aan De Groene Amsterdammer. Zijn essay hoort bij een serie van Trouw over de Nederlandse identiteit. De kop zegt genoeg: "Laat jonge moslims maar uit de bocht vliegen. Of mogen alleen witte, blonde kinderen dat?"

El Hamidi begint met een opsomming. "De multiculturele samenleving is mislukt, Nederlanders herkennen hun eigen land niet meer", schrijft hij. "Ik kan de stellingen en argumenten inmiddels dromen." Wat miljoenen Nederlanders denken, wuift hij weg als een riedeltje.

Hij noemt zelf de "oververtegenwoordiging in de misdaadcijfers" van kinderen van migranten. Maar wie zich daar zorgen over maakte, leed volgens hem aan "een soort paniek".

Dan de zin die het hele stuk samenvat. "Ik durf de stelling wel aan dat Ayaan Hirsi Ali en Geert Wilders meer jonge moslims de moskee in hebben gekregen dan welke imam of straatprediker ook."

Lees dat nog eens. Niet de haatprediker is het probleem, maar de politicus die ervoor waarschuwde. Na elke "anti-islamtirade" wilden jongeren volgens El Hamidi "maar al te graag" het beeld van de boze moslim bevestigen. Je kunt het ook omdraaien: de radicalisering was er al, en Wilders benoemde haar.

En wat moet je dan met jongeren die zo dwarsliggen? "Laat ze maar ontdekken, provoceren en uit de bocht vliegen", schrijft hij. "Of mogen alleen witte, blonde kinderen jeugdzondes begaan?"

Wie iets zegt over ontsporende moslimjongeren, krijgt dus meteen te horen dat het over huidskleur gaat. Een jeugdzonde is een fiets jatten. Geen gezag uitdagen met een boze baard als antwoord op een tv-debat.

Het tweede deel van het essay gaat verder. El Hamidi schrijft dat de grote steden nu voor meer dan de helft uit migranten en hun nazaten bestaan, en dat dat "allemaal mee" valt. De enige groep die zich daar afsluit, zijn volgens hem "witte Nederlanders". Hij beroept zich op onderzoekers van het CBS.

Dan komt de les. "Wie zich niet aanpast aan de nieuwe werkelijkheid, blijft achter. Je kunt kortom blijven klagen over talen die je niet verstaat, of je kunt een poging wagen om een paar woordjes mee te spreken."

Dat is de omgekeerde wereld. Jarenlang kreeg de gewone Nederlander te horen dat integratie van twee kanten moest komen. Nu staat het in een landelijke krant zonder omweg: niet de nieuwkomer moet zich aanpassen. Jij.

Wie klaagt over de parallelle samenleving, verschuilt zich volgens El Hamidi zelf "achter een muur". Hij spreekt van een "guur-rechtse wind" die het nationale humeur bepaalt. Critici als Wierd Duk noemt hij "onheilsprofeten", voor wie het uitblijven van een burgeroorlog "bijna een teleurstelling" lijkt.

Trouw kiest er zelf voor dit essay zo groot te brengen.

Het is onderdeel van een reeks die loopt tot de opening van de tentoonstelling Dag Nederland in het Nederlands Fotomuseum, op 11 december.

De krant had ook iemand kunnen vragen die in Osdorp of Schilderswijk woont en het andersom ziet. Die keuze maakte Trouw niet.

Natuurlijk mag El Hamidi zijn mening hebben. Maar de gewone Nederlander mag ook de zijne houden: dat wie hier komt wonen zich aanpast aan Nederland, en niet andersom.

Wie in Rotterdam of Amsterdam zijn eigen straat niet meer herkent, is geen onheilsprofeet. Die ziet gewoon wat er gebeurt. Integratie is geen tweerichtingsverkeer waarbij jij de weg vrijmaakt.