Frankrijk eist ontslag VN-rapporteur Francesca Albanese: noemde Israël 'vijand van mensheid' op Hamas-forum

De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot, veroordeelde de uitlatingen als “schandalig en verwerpelijk”. Volgens Parijs overschrijdt Albanese hiermee de grens tussen scherpe politieke kritiek en algemene delegitimatie van een staat. Frankrijk wil de kwestie later deze maand aan de orde stellen tijdens een bijeenkomst van de VN-Mensenrechtenraad en pleit voor consequenties.

Barrot verwijst daarbij naar wat hij noemt een patroon van eerdere uitspraken van Albanese, waaronder vergelijkingen met historische regimes en haar interpretatie van de gebeurtenissen van 7 oktober 2023. Frankrijk stelt dat zulke uitspraken het vertrouwen in haar onpartijdigheid ondermijnen.

Albanese sprak via een videoverbinding op een forum dat werd georganiseerd in samenwerking met Al Jazeera. Ook andere sprekers waren aanwezig, onder wie Khaled Meshaal en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi. Dat gezelschap vergrootte de politieke gevoeligheid rond haar bijdrage.

In haar verklaring uitte Albanese scherpe kritiek op wat zij ziet als het falen van de internationale gemeenschap om het geweld in Gaza te stoppen. Tegenstanders vinden echter dat haar formuleringen te ver gaan en neerkomen op demonisering van Israël als staat.

Albanese is sinds haar benoeming regelmatig onderwerp van discussie. Voorstanders zien haar als een uitgesproken mensenrechtenjurist die misstanden benoemt. Critici verwijten haar eenzijdigheid en stellen dat zij haar mandaat gebruikt om politieke standpunten uit te dragen.

De Verenigde Naties hebben tot nu toe geen besluit genomen over haar positie. Speciale rapporteurs opereren formeel onafhankelijk en spreken niet namens de VN als geheel, maar hun uitspraken hebben wel invloed op het internationale debat.

De kwestie raakt aan een groter probleem: hoe ver mag een VN-functionaris gaan in publieke uitlatingen zonder het vertrouwen in neutraliteit te verliezen? En wanneer verandert scherpe politieke kritiek in retoriek die als polariserend of stigmatiserend wordt ervaren?

Voor Frankrijk is de maat nu vol. Of dat daadwerkelijk leidt tot ontslag of andere maatregelen, zal blijken tijdens de komende bijeenkomst van de VN-Mensenrechtenraad.

Eén ding is duidelijk: de controverse rond Francesca Albanese vergroot opnieuw de spanningen binnen de VN over Israël, Gaza en de rol van internationale mensenrechtenmechanismen in een sterk gepolariseerd conflict.