Column Prof. Piet Emmer: de stereotype slaaf die zich naar believen laat vernederen en uitbuiten heeft nooit bestaan

Column Prof. Piet Emmer: de stereotype slaaf die zich naar believen laat vernederen en uitbuiten heeft nooit bestaan

Hoogleraar Piet Emmer. Bron: Screenshot WNL.

Prof. dr. Piet Emmer, dé Nederlandse expert op het gebied van slavernij, heeft in het Rijksmuseum de tentoonstelling Slavernij, tien waargebeurde verhalen bezocht. Emmer is er niet over te spreken: er wordt slechts een clichématig beeld van slaven en de slavenhandel geschetst, en er is geen ruimte voor nuances of verhalen die de schuld ergens anders dan bij de West-Europese kolonisator leggen. Emmer: "Wie zijn stereotype opvatting over slavernij bevestigd wil zien, komt in het Rijksmuseum ruimschoots aan zijn trekken."

De met veel tamtam aangekondigde en inmiddels geopende slavernijtentoonstelling in het Rijksmuseum draagt wel een heel simpele boodschap uit: de slavernij en de plantages waren mensonwaardig, de slaven zielig en de slaveneigenaren zonder uitzondering misdadige bruten, die verkrachtten, sloegen en straften. De stereotype slaaf van het Rijksmuseum - de gedweeë, sullige Sambo zonder initiatief, die alles accepteert en zich naar believen laat straffen, vernederen en uitbuiten - heeft echter nooit bestaan.

De tentoonstelling documenteert slechts een aantal “waargebeurde“ levensgeschiedenissen van slaven, waardoor een aantal essentiële elementen uit de slavernijgeschiedenis niet aan de orde komen zoals het antwoord op de vraag waarom de Europeanen voor hun koloniën slaven uit Afrika en Azië haalden en niet uit hun eigen continent, en waarom Afrika en Azië in staat bleken om steeds meer slaven te leveren. De bezoeker wordt voortdurend geconfronteerd met hedendaagse morele oordelen zoals de verontwaardiging over het feit dat de slaven af en toe op zaterdag moesten werken. Pardon, een vrije zaterdag in de achttiende en negentiende eeuw?

[caption id="attachment_281170" align="aligncenter" width="800"] Het Rijksmuseum, en een poster over de slavernijtentoonstelling. Bron: Zivko Trikic / Shutterstock.com.[/caption]

Het Rijksmuseum twijfelt geen moment aan de veronderstelling dat slavenhandel en slavernij voornamelijk Europese en vooral ook Nederlandse erfzonden zijn, want in de tentoonstellingsbundel lees je: “In Afrika leefden mensen in de koloniale tijd met de realiteit van mensenhandelaren, nomaden op paarden, die nachtelijke rooftochten organiseerden om mensen te ontvoeren.” Dat Afrika ten tijde van de Europese slavenhandel helemaal nog niet gekoloniseerd was en dat de “rooftochten” en “ontvoeringen” dus niet de schuld van de Europeanen konden zijn, lijkt het Rijksmuseum te willen verzwijgen net als het feit dat de kolonisatoren juist met man en macht geprobeerd hebben de interne slavenhandel en de slavernij in Afrika uit te roeien.

Een oproep van de redactie: door de coronacrisis heeft DDS het, net als veel andere websites, ontzettend lastig. Wij willen alles gratis leesbaar houden voor iedereen, waardoor we voor onze inkomsten afhankelijk zijn van reclame. Maar bedrijven hebben financiële zorgen, en hebben dus niet veel te makken. Daar merken wij de gevolgen ook van. Vandaar onze omroep aan u, onze lezers: steun ons alsjeblieft! Via het betrouwbare Nederlandse BackMe-systeem kunt u maandelijks óf eenmalig doneren. Doe dat alstublieft, en help DDS in de lucht te blijven!

Wie iets nieuws over de slavenhandel en slavernij wil leren, hoeft de tentoonstelling niet te bezoeken, maar wie zijn stereotype opvatting over slavernij bevestigd wil zien, komt in het Rijksmuseum ruimschoots aan zijn trekken.

Piet Emmer is emeritus hoogleraar koloniale geschiedenis (Universiteit Leiden) en auteur van De Nederlandse slavenhandel (Nieuw Amsterdam, 2019) en De geschiedenis van de Nederlandse slavernij in een notendop (verschijnt eind juni 2021).

Een oproep van de redactie: door de coronacrisis heeft DDS het, net als veel andere websites, ontzettend lastig. Wij willen alles gratis leesbaar houden voor iedereen, waardoor we voor onze inkomsten afhankelijk zijn van reclame. Maar bedrijven hebben financiële zorgen, en hebben dus niet veel te makken. Daar merken wij de gevolgen ook van. Vandaar onze oproep aan u, onze lezers: steun ons alsjeblieft! Via het betrouwbare Nederlandse BackMe-systeem kunt u maandelijks óf eenmalig doneren. Doe dat alstublieft, en help DDS in de lucht te blijven!

Plaats reactie

666

0 reacties

Laad meer reacties

Je bekijkt nu de reacties waarvoor je een notificatie hebt ontvangen, wil je alle reacties bij dit artikel zien, klik dan op onderstaande knop.

Bekijk alle reacties

Meest gelezen

Filmpje! Harm Beertema veroordeelt het cancelen van Raisa Blommesteijn door de Leidse Universiteit

Harm Beertema (PVV) heeft het cancelen van het dissidente geluid van Raisa Blommesteijn door de Leidse Universiteit vandaag i...

Ministers veroordelen boerenopstand op de wegen

Boeren zijn mensen van hun woord. Afspraak is afspraak. Daarom zijn er blokkades opgeworpen op de A67, A2 en A28. Ministers S...

"We gaan het niet pikken!" Boeren beloven vanaf 12:00 massale acties

Nederlandse boeren hebben er nu écht genoeg van. Ze hebben het stikstofdebat in de Tweede Kamer vorige week gezien en realise...

VS wil raketafweersystemen voor de middellange en lange afstand aan Zelenski leveren

Volgens CNN gaat het Witte Huis deze week besluiten dat de VS raketafweersystemen voor de middellange en lange afstand aan Ki...

Angstzaaierij: apenpokkenvirus kan zich verder verspreiden bij Gay prides

Het RIVM waarschuwt dat het apenpokkenvirus zich verder kan verspreiden bij Gay prides. Je kon je horloge er op gelijk zetten...

Schiphol was Oost-Indisch doof voor adviezen aanpak capaciteitstekort: reiziger de dupe

De puinhoop op Schiphol was niet nodig geweest. Vanuit de reiswereld zijn de nodige oplossingen aangedragen om het personeels...

Lees meer

Net binnen

Ministers veroordelen boerenopstand op de wegen

Boeren zijn mensen van hun woord. Afspraak is afspraak. Daarom zijn er blokkades opgeworpen op de A67, A2 en A28. Ministers S...

Filmpje! Harm Beertema veroordeelt het cancelen van Raisa Blommesteijn door de Leidse Universiteit

Harm Beertema (PVV) heeft het cancelen van het dissidente geluid van Raisa Blommesteijn door de Leidse Universiteit vandaag i...

Angstzaaierij: apenpokkenvirus kan zich verder verspreiden bij Gay prides

Het RIVM waarschuwt dat het apenpokkenvirus zich verder kan verspreiden bij Gay prides. Je kon je horloge er op gelijk zetten...

VS wil raketafweersystemen voor de middellange en lange afstand aan Zelenski leveren

Volgens CNN gaat het Witte Huis deze week besluiten dat de VS raketafweersystemen voor de middellange en lange afstand aan Ki...

"We gaan het niet pikken!" Boeren beloven vanaf 12:00 massale acties

Nederlandse boeren hebben er nu écht genoeg van. Ze hebben het stikstofdebat in de Tweede Kamer vorige week gezien en realise...

Lees meer