DEN HAAG (ANP) - Onder grote belangstelling is bij het Indisch Monument in Den Haag het einde van de Tweede Wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden herdacht tijdens de Nationale Herdenking 15 augustus 1945. Daarbij zijn ook alle slachtoffers herdacht van de oorlog tegen Japan en de Japanse bezetting van voormalig Nederlands-Indië.
Hoofdspreker bij de Indiëherdenking was schrijfster Maddy Stolk. Haar ouders maakten de Japanse bezetting van voormalig Nederlands-Indië mee, Stolk zelf schreef twee romans over Nederlands-Indië.
In haar toespraak illustreerde ze aan de hand van twee kisten die haar ouders meenamen naar Nederland hoe de oorlog nooit de harten en hoofden van haar ouders verliet. "De oorlog was bij ons thuis het onzichtbare, maar immer aanwezige vijfde gezinslid. Het zat voorin de auto op vakantie, schoof aan bij het kerstdiner en was de eregast op elke verjaardag."
Birmaspoorlijn
Stolks moeder bewaarde een overvol Indië-archief, maar bleef altijd over de oorlog zwijgen - terwijl haar vader er juist veel over sprak: "Wie alles is kwijtgeraakt, bewaart elke snipper. Wat ik als kind aanzag voor rommel, was in werkelijkheid een archief. Die manshoge stapels in de garage waren niet de zoveelste onhebbelijkheid van mijn moeder. Het was de oorlog zelf die daar lag, tot aan de nok."
Eerste Kamervoorzitter Mei Li Vos las het gedicht 'Er leven haast geen mensen meer' voor van cabaretier Wim Kan, over de gruwelen van de Birmaspoorlijn. Kan was Japans krijgsgevangene en dwangarbeider aan die spoorlijn.
Minuut stilte
Naast de toespraken werden ook Indische liederen en gedichten voorgedragen. Er werd een minuut stilte gehouden en er werden kransen gelegd door slachtoffers en nabestaanden. Aan het eind van de herdenking opende premier Rob Jetten het defilé langs het Indisch Monument. Onder het publiek was ook NAVO-topman en oud-premier Mark Rutte.
Behalve de Nationale Herdenking 15 augustus 1945 in Den Haag waren er verspreid door het land nog tachtig kleinere plechtigheden.