Gemeentelijke uitgaven stijgen met bijna 6 procent

DEN HAAG (ANP) - Gemeenten verwachten dit jaar gezamenlijk bijna 6 procent meer uit te geven dan een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van de gemeentebegrotingen voor 2026. De begrote uitgaven voor 2026 zijn 84,6 miljard euro, zo'n 4,6 miljard meer dan in 2025.

De uitgaven nemen op alle beleidsterreinen toe. Daarbij stijgen de kosten het meest voor sociale taken, van 20,5 miljard naar 22,1 miljard euro. Dat is een toename van 7,6 procent. Gemeenten maken deze kosten voor onder meer jeugdhulp, Wmo en vluchtelingenopvang. De lasten voor participatie en inkomensregelingen nemen ook met 6,2 procent toe.

De toename in begrote uitgaven is dit jaar kleiner dan de drie jaren daarvoor. Volgens hoofdeconoom van het CBS, Peter Hein van Mulligen, kan dit bijvoorbeeld komen door de lagere inflatie. "Vorig jaar stegen de uitgaven vooral door hogere loonkosten, maar door mindere inflatie stijgen de lonen dit jaar ook minder hard. Dat is één van de redenen, maar er zijn er natuurlijk meer". Maarten Allers, directeur van COELO, zegt ook de minder snelle stijging niet door één kenmerk te verklaren valt. "Daar zullen 342 verschillende redenen voor zijn", stelt hij.

Gemeenten lijken opnieuw geen buffer op te bouwen voor het zogeheten 'ravijnjaar' in 2028, dat oorspronkelijk in 2026 zou ingaan. Vanaf dat jaar krijgen ze minder geld vanuit het gemeentefonds van het Rijk, terwijl de gemeentelijke plichten onveranderd blijven. Door nu minder uitgaven te doen zouden gemeenten een buffer kunnen opbouwen, maar volgens Van Mulligen zou dat niet genoeg zijn. "Gemeenten krijgen vanaf 2028 structureel minder geld, waardoor de financiële impact zodanig groot is dat een buffer niet toereikend is", stelt hij.

Volgens Van Mulligen moeten gemeenten vanaf 2028 in de uitgaven snijden of heffingen laten stijgen om het tekort aan overheidsgeld op te vangen. Het statistiekbureau meldde eerder dit jaar dat gemeenten gezamenlijk 6,5 procent meer inkomsten begroten in 2026, bijvoorbeeld door parkeerkosten of de onroerendezaakbelasting (ozb) te verhogen.