Onderwijsraad: toetsen op scholen moeten meer gaan over leren

DEN HAAG (ANP) - Toetsen in het basis- en voortgezet onderwijs moeten meer in het teken staan van het onderwijs en leren en minder van belang zijn voor zaken als toelating, overgang of diploma. Dat zegt de Onderwijsraad donderdag in een advies dat wordt gegeven op verzoek van de Tweede Kamer.

Volgens de Onderwijsraad lopen verschillende functies van toetsing in het onderwijs regelmatig door elkaar. "Toetsen die bedoeld zijn om het onderwijsleerproces te ondersteunen, worden bijvoorbeeld ook gebruikt om leerlingen te selecteren of om de kwaliteit van scholen of het onderwijsstelsel als geheel te evalueren." Er gaat volgens de raad in de praktijk veel aandacht uit naar selectietoetsen en cijfers, wat leidt tot veel druk bij leerlingen. Ook beïnvloedt dit de inhoud van het onderwijs. De raad adviseert de overheid en scholen dan ook om oog te houden voor de verschillende functies van toetsing en vermenging waar mogelijk te vermijden.

"Er is regelmatig discussie over toetsing in het onderwijs", aldus voorzitter Louise Elffers van de Onderwijsraad. "Moet er minder of anders worden getoetst, moeten leerlingen zoveel mogelijk dezelfde toetsen maken, of moet er juist meer ruimte zijn voor scholen om toetsing naar eigen inzicht in te richten? Toetsing is een essentiële schakel voor goed onderwijs en daarom is het van groot belang dat toetsen gericht worden ingezet. Door functievermenging schieten toetsen nu vaak hun doel voorbij, met onnodig hoge druk op leerlingen, leraren en scholen tot gevolg."

Een juist gebruik van toetsen in het onderwijs helpt leerlingen ook met de nieuwe kerndoelen in het onderwijs, denkt de Onderwijsraad. Een vernieuwing van deze wettelijke leeropgaven, de oude zijn sinds 2006 van kracht, moet ervoor zorgen dat kinderen in de klas beter leren lezen, schrijven en rekenen.

"Toetsresultaten bieden leraren en leerlingen bijvoorbeeld noodzakelijke feedback, waarmee ze het onderwijs en leren vorm kunnen geven. Wanneer toetsresultaten echter ook voor selectie en evaluatie worden ingezet, kunnen de onderwijsleerfuncties overschaduwd raken. De toetsprestatie wordt dan bijvoorbeeld belangrijker dan de feedback", aldus de raad in het advies.